I SA/Po 344/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi JS na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla JS radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 3. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżąca JS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że zakończyła prowadzenie niedochodowego, niepublicznego przedszkola i nie posiada środków finansowych na swoje utrzymanie. Zgodnie z decyzją Powiatowego Urzędu Pracy z dniem [...] jest osobą bezrobotną. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest osobą samotną, nie ma innych osób na utrzymaniu. Oświadczyła również, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni podała, że od dnia [...] przyznano jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy, [...] miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku, przy czym prawo do zasiłku przyznaje się na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy. Skarżąca podała, że w [...] otrzymała z Urzędu Pracy kwotę [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych środków na rachunku osobistym. Do wniosku załączyła kserokopie: potwierdzenia przelewu kwoty w wysokości [...] z Powiatowego Urzędu Pracy na jej rachunek bankowy, decyzji Starosty z dnia [...] o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną i o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...], z których wynika, że w [...] przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...], w [...] przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca z dniem [...] uznana została za osobę bezrobotną, od dnia [...] przyznano jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawczyni jest osobą samotną, nie ma innych osób na utrzymaniu. Skarżąca nie posiada również żadnego majątku. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata, gdyż ustanowienie radcy prawnego i adwokata są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.