I SA/Po 346/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku MŁ o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. MŁ pismem z dnia [...] wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że od [...] lat jest rencistką, obecnie [...] grupy inwalidzkiej. W latach [...] prowadziła działalność gospodarczą. Podała, że ze względu na pogarszający się stan zdrowia nie może podjąć żadnej dodatkowej pracy. Wskazała, że jest zadłużona na kwotę [...]. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mieszka w mieszkaniu komunalnym o powierzchni [...] m2. Córka wnioskodawczyni nie pracuje, studiuje na [...] roku, nie posiada żadnego majątku, otrzymuje kredyt studencki w transzach w wysokości [...] miesięcznie oraz od [...] otrzymywała świadczenie alimentacyjne w wysokości [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, córka otrzymuje alimenty, które w całości przeznacza na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem na studiach w P. Córka nie pracuje i nie osiąga dochodów, w okresie wolnym od nauki opiekuje się skarżącą i domem. Wnioskodawczyni oświadczyła, że od [...] nie ma żadnych możliwości uzyskiwania dodatkowych dochodów ze względu na ciągle pogarszający się stan zdrowia. Skarżąca i jej córka nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy czym: [...], spłaca zadłużenie na karcie kredytowej i raty kredytów, które zaciągnęła na jedzenie, ubranie, zapłatę rachunków i zobowiązań finansowych, zadłużenie wynosi [...]- zł. Córka na utrzymanie przeznacza około [...], przy czym koszt wynajmu mieszkania studenckiego wynosi około [...]. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką samochodu osobowego marki R, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...], właścicielem samochodu jest ojciec skarżącej, który ma [...] lat, matka skarżącej ma [...] lat, wnioskodawczyni opiekuje się rodzicami. Skarżąca oświadczyła, że żyje z córką w niedostatku i nie jest w stanie ponieść dodatkowych kosztów. Do pisma załączyła kserokopie: zaświadczenia o stanie zdrowia, zeznań podatkowych za [...], orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej , decyzji w sprawie grupy inwalidzkiej, decyzji o waloryzacji policyjnej renty, decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Wniosek skarżącej o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie skarżąca w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym ten wniosek wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na marginesie zauważyć należy, że skarżąca w piśmie z dnia [...] wskazała, iż zgodnie z art. 239 punk 1) lit. e) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jednakże przepis o zwolnieniu od kosztów sądowych, jako ustanawiający wyjątek od zasady, jaką jest uiszczanie tych kosztów przez strony inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne, nie może być interpretowany rozszerzająco. Nieuprawnione jest zatem upatrywanie podstaw do skorzystania z przepisu uprzywilejowującego w przypadku sporów o zasadniczo odmiennym charakterze, które nie dotyczą określonych uprawnień socjalno-bytowych, ale odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych przypadających na rzecz organu egzekucyjnego, powstałych w wyniku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie własnych tytułów wykonawczych dotyczących zaległości z tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenie zdrowotne. To, że egzekucja toczyła się na wniosek odpowiedniego organu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania takiej sprawy za sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 239 pkt 1) lit. e) p.p.s.a. Jej przedmiotem jest bowiem odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych, powstałych w wyniku postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji skarżąca wywodząc skargę w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku postępowania egzekucyjnego nie korzysta ze zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych określonego w art. 239 pkt 1) lit. e) p.p.s.a. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek