I SA/Po 348/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-06-07
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba niepełnosprawna utrzymująca się z prac dorywczych i posiadająca znaczące zaległości finansowe, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna wnioskodawcy, obejmująca niepełnosprawność, dochody z prac dorywczych, brak możliwości spłaty zobowiązań oraz oczekiwanie na decyzje dotyczące świadczeń, uzasadnia przyznanie pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca JD złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z niepełnosprawności, niskich dochodów z prac dorywczych, zaległości w spłacie kredytów i alimentów, a także oczekiwania na decyzje dotyczące świadczeń. Do wniosku dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację.Rozstrzygnięcie
Wnioskodawca został zwolniony od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JD o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące listopad i grudzień 2005r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
JD pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca ma na utrzymaniu córkę w wieku [...] lat. Dotychczas utrzymywał się z renty, którą miał przyznaną na okres [...]. Skarżący złożył ponownie wniosek o rentę. Wnioskodawca pracuje dorywczo, są to lekkie prace, gdyż jest osobą niepełnosprawną. Skarżący od [...] jest osobą rozwiedzioną. Majątek jaki posiada to nieruchomość rolna zabudowana na działce gruntu o pow. [...]. Wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne z tytułu zaległości w spłacie kredytu. Wnioskodawca ma też zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. We współwłasności z byłą żoną posiada dom o pow. [...] m2, gospodarstwo rolne oddane w dzierżawę, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Ma zaległości kredytowe w banku w wysokości ok. [...], w [...] w wysokości [...] i w Funduszu Alimentacyjnym w wysokości [...]. Do wniosku załączył kserokopię orzeczenia o niepełnosprawności, zaświadczenia z ZUS, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy J D w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że aktualnie nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ostatnio pomoc z opieki społecznej otrzymał w miesiącu [...] w wysokości po [...] miesięcznie. Obecnie stara się pozyskać środki z pomocy społecznej i czeka na decyzję. Ponosi następujące wydatki: [...]. Oświadczył, że nie opłaca rachunków, nie płaci alimentów, nie spłaca rat kredytów, od [...] nie reguluje należności z tytułu podatku rolnego, gdyż nie ma na to środków pieniężnych. Wnioskodawca nie posiada samochodu osobowego ani motocykla. Do wniosku załączył roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za [...], zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy, pismo Ośrodka Pomocy Społecznej, zawiadomienie z banku, zaświadczenie o operacjach na rachunku bankowym skarżącego za okres [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji JD wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest bowiem osobą niepełnosprawną, oczekuje na decyzję organu rentowego i opieki społecznej, utrzymuje się z pracy dorywczej, nie płaci alimentów na córkę, nie reguluje zaległości kredytowych, nie opłaca podatku rolnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło