I SA/Po 349/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Tadeusz Geremek Włodzimierz Zygmont (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej o d d a la s k a r g ę /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska /-/ T.M. Geremek AR Agencja Celna "A" działająca z upoważnienia M. S.- właściciela przedsiębiorstwa o nazwie Firma Produkcyjno - Handlowa "B" zgłosiła w dniu [...] w Urzędzie Celnym w R. według dokumentu SAD nr [...] do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, używany samochód marki [...], wyposażony w silnik o zapłonie iskrowym o pojemności 2319 cm3, wyprodukowany w 2000r., deklarując kod PCN 8704 31 99 9. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę z dnia [...] nr [...] dotyczącą zakupu pojazdu, opinię techniczną z dnia [...]. Po przeprowadzeniu rewizji, towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Dyrektor Urzędu Celnego w R. postanowieniem z dnia [...] nr [...] wszczął postępowanie celne dotyczące klasyfikacji taryfowej towaru. W wyniku kontroli zgłoszenia celnego stwierdzono, iż nieprawidłowo zadeklarowano samochód do kodu 8704 31 99 9 właściwego dla pojazdów samochodowych do transportu towarowego z silnikami tłokowymi wewnętrznego spalania o zapłonie iskrowym, o masie całkowitej nie przekraczającej 5 ton, używanych. W dniu [...] Dyrektor Urzędu Celnego w R. wydał decyzję nr [...] w której uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie opisu towaru oraz jego klasyfikacji taryfowej, klasyfikując samochód do pozycji 8703 (kod PCN 8703 23 90 1) właściwej dla pojazdów przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo towarowymi (kombi). Dokonał w związku z tym wymiaru cła faktów wynikających z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego po skonfrontowaniu ich ze stanem technicznym pojazdu. Od powyższej decyzji M. S. złożył odwołanie wnosząc o zmianę decyzji i orzeczenie o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe lub ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organowi I instancji zarzucił naruszenie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu Celnego poprzez uznanie klasyfikacji taryfowej za błędną , naruszenie art. 180 i nast. O.p. poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu dowodów w postaci karty pojazdu, faktury zakupu, opinii z dnia [...]. Rozwijając odwołanie wskazał, że z dokumentów pojazdu, przedstawionych do zgłoszenia celnego nie wynika, aby samochód był przeznaczony do przewozu najwyżej 9 osób. Samochód przeznaczony jest do przewozu 2 osób, tj. kierowcy i pasażera. Pojazd posiadał trwałą siatkową przegrodę, oddzielającą komorę ładunkową od przestrzeni pasażerskiej. Ponadto pojazd posiadał homologację Stowarzyszenia "C" jako samochód ciężarowy, gdzie był zarejestrowany jako samochód ciężarowy. Prezes GUC decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 85 § 1 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję twierdził, że przyjęcie zgłoszenia celnego nie jest decyzją administracyjną, i organ celny skorzystał z tych uprawnień i po przeprowadzeniu kontroli, w ciągu 3 lat od daty przyjęcia, rozstrzygając w formie decyzji administracyjnej w trybie art. 65 § 4 o kwocie długu celnego. Dalej organ odwoławczy wywodził, że w Taryfie do pozycji 8703 klasyfikuje się samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702) łącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Powyższe znajduje również potwierdzenie w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej" stanowiących, że pozycja 8703 obejmuje również samochody osobowo-towarowe. W rozumieniu pozycji 8703 określenie "samochody osobowo-bagażowe" oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą, których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów (jak to się ma w sprawie). Różnica między przeznaczeniem samochodów kwalifikowanych do pozycji taryfy celnej 8703 i 8704 31 99 9 polega na tym, że pojazdy samochodowe z tej ostatniej pozycji służą do transportu towarowego. Przy tej pozycji nie ma mowy o tym, że pojazdy te służą również do przewozu osób. Natomiast pojazdy samochodowe z pozycji 8703 służą zasadniczo do przewozu osób. Zasadniczo tzn., że podstawowym, najważniejszym, ale nie jedynym ich przeznaczeniem jest przewóz osób. Samochodem kwalifikowanym do pozycji 8703 można przewozić również towary. Organ odwoławczy wskazał, że z opinii klasyfikacyjnej Rady Współpracy Celnej odnoszącej się do podobnego przypadku wynika, że do pozycji 8703 klasyfikować należy nawet "pojazd mechaniczny do mało - i wielkogabarytowych ładunków specjalnych, z minimalnym prześwitem pod pojazdem 22 cm (...) dwudrzwiowy, z klapą tylną, z dwoma przednimi kubełkowymi siedzeniami i składanymi siedzeniami tylnymi. Może on przewozić 5 osób łącznie z kierowcą, a z tyłu przedziału pasażerskiego ma miejsce do transportu towarów. Wykończenie wnętrza jest podobne do tego jakie znajduje się w innych pojazdach do przewozu osób. W pojeździe są 3 okna z każdej strony oraz tylne okno". W niemieckim dokumencie identyfikacyjnym samochód brak jest adnotacji wskazujących na zmiany konstrukcyjne pojazdu. Zwiększenie przestrzeni bagażowej nastąpiło poprzez demontaż siedzeń i zamontowanie siatki zabezpieczającej. co nie przesądza o zmianie kategorii tego pojazdu. W ocenie organu odwoławczego opinie na które powołuje się M. S. nie są wiążące dla organów celnych przy ustalaniu klasyfikacji taryfowej, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami do klasyfikacji taryfowej importowanych towarów powołane zostały organy celne. Dla potrzeb celnych podstawą prawną wydawanych w tym zakresie decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej taryfy celnej nawet wówczas, gdyby towary (tu: samochód) traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach czy opiniach rzeczoznawców. W skardze M. S. domagał się uchylenia powyższej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 85 § 1 Kodeksu celnego i przepisów rozporządzenia RM z dnia 24.08.1999r. w sprawie wyjaśnień do taryfy celnej oraz rozporządzenia RM z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej. Uzasadniając skargę stwierdził, że samochód jest produkcji szwedzkiej i jedynie kraj producenta mógłby wyrazić opinię co do ustalenia klasyfikacji samochodu. W dokumentach sprawy brak jest jakiejkolwiek adnotacji, aby urzędy celne, zwracały się do producenta w niniejszej sprawie. Zwrócił uwagę na fakt, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, dlaczego nie uznano ekspertyzy stowarzyszenia "C", nie wyjaśniono czy nie są one wiążące dla organów niemieckich, a tym samym również są wiążące dla polskich organów celnych. Twierdził, że zachodzi sprzeczność w rozumowaniu organów celnych, że sprowadzony pojazd służy zasadniczo do przewozu osób, a nie do przewozu towarów. Według skarżącego sytuacja w niniejszym przypadku jest odwrotna, gdyż samochód przede wszystkim przewozi towary, a nie może przewozić osób, gdyż posiada jedynie dwa zamontowane siedzenia, w tym jedno dla kierowcy. Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o oddalenie skargi i stwierdził, że podtrzymuje argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody. Nie znajduje uzasadnienia zarzut nieważności postępowania wskutek wadliwego oznaczania w decyzjach przez organy celne strony postępowania. Wprawdzie przepis art. 210 § 1 O.p. wskazuje, że decyzja m. in. powinna zawierać oznaczenie strony, to jednak nie rozwija tego wskazania wobec czego brak przeszkód by fakt ten interpretować jako przyzwolenie oznaczenia strony przez organ wydający decyzję według cech organizacyjnych podmiotu lub nazwy firmy. Przedsiębiorca M. S. działa pod firmą. Opiewająca na jego firmę decyzja organu celnego I instancji odebrana została osobiście przez skarżącego. Po za tym, decyzje organów obu instancji zawierały wystarczające dane pozwalające na określenie strony i jej tożsamości, że skarżący nie mógł mieć i nie miał wątpliwości co do tego, iż do niego skierowano te decyzje. W tym świetle niedopełnienie przez organ celny wymogu oznaczenia w treści decyzji jej adresata - jako osoby fizycznej, nie wpłynęło na prawa skarżącego jako strony postępowania administracyjnego. Świadczy o tym chociażby fakt wniesienia przez skarżącego odwołania. Uwzględniając powyższe należało uznać, iż uchybienie, jakiego dopuściły się organy celne, nie mogło skutkować stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji. Bezzasadnie skarżący zarzuca organowi celnemu naruszenie art. 85 § 1 Kodeksu celnego jak i błędne jest twierdzenie skarżącego, że przyjęcie zgłoszenia celnego jest decyzją administracyjną. Fakt przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje, co do zasady, z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną, określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Jest to więc czynność o charakterze materialno technicznym, którą organ celny nie przesądzało prawidłowości zgłoszenia. Przyjęcie zgłoszenia celnego i wywołanie przez to, z mocy prawa, wspomnianych skutków prawnych nie pozbawia organów możliwości ingerencji w sytuację prawną towaru objętego danym zgłoszeniem celnym. Organ celny ma podejmować działania niezbędne w celu właściwego zastosowania prawa celnego. Może więc, w drodze decyzji, rozstrzygnąć inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego. Przeprowadzenie weryfikacji zgłoszenia celnego może nastąpić w okresie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 5 Kodeksu celnego). W niniejszej sprawie, w wyniku podjętej weryfikacji zgłoszenia i dołączonych do niego dokumentów stwierdzono nieprawidłowość w opisie towaru oraz jego klasyfikacji. Organ celny w trybie decyzyjnym ustalił inny niż zadeklarowany w zgłoszeniu celnym kodu samochodu marki [...] typ. Brak jest potwierdzenia, aby organy celne pouczały skarżącego, że przyjęcie zgłoszenia celnego jest decyzją administracyjną. Nie zachodzą podstawy do uznania za trafny zarzut niezwrócenia się przez organ celny do producenta pojazdu w kwestii klasyfikacji pojazdu i zasadności twierdzenia, że to kraj pochodzenia i producent powinni wyrazić opinię co do klasyfikacji samochodu. Organy celne nie naruszyły przepisów postępowania nie zwracając się w powyższej kwestii do organów celnych państw obcych. Zgodnie z art. 283 pkt 1 Kodeksu celnego do zadań naczelnika urzędu celnego należy dokonywanie wymiaru i poboru należności celnych. Dokonywanie wymiaru należności celnych wymaga uprzedniego ustalenia klasyfikacji taryfowej towaru i stawki celnej. W świetle tego przepisu kodeksu celnego organem właściwym do ustalania klasyfikacji taryfowej towarów jest dyrektor urzędu celnego jako organ pierwszej instancji oraz Prezes Głównego Urzędu Ceł w postępowaniu odwoławczym. Natomiast kompetencje do wydawania opinii w sprawach klasyfikacji taryfowej towarów ma także Rada Współpracy Celnej, której opinie są wydawane na podstawie art. III lit. d Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej, sporządzonej w Brukseli dnia 15 grudnia 1950r., ratyfikowanej przez Polskę (Dz. U. z 1978r., Nr 11, poz. 43), i mają dla polskich organów celnych charakter wykładni wiążącej. O klasyfikacji taryfowej towaru przesądzają obowiązujące w kraju importu przepisy prawa celnego. Organy celne dokonują klasyfikacji taryfowej towarów według przepisów taryfy celnej, która przyjęła nazewnictwo i zasady interpretacji Nomenklatury Scalonej, wprowadzonej w życie Międzynarodową Konwencją w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, sporządzoną w Brukseli dnia 14 czerwca 1983 r. (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 11, poz. 62). Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega warunkom określającym zasady, na których jest oparta, oraz ogólnym regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszelkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Do celów prawnych klasyfikację taryfową ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działu taryfy celnej oraz zgodnie z Ogólnymi regułami interpretacji Nomenklatury Scalonej, a także z wyjaśnieniami do taryfy celnej, stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia1999 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 830). Nie jest uzasadniony zarzut wadliwej oceny mocy dowodów przez organy celne, w szczególności w odniesieniu do opinii niemieckiego stowarzyszenia "C". Organy celne analizowały zebrane dowody i wskazały na których oparły swe orzeczenia jak i odniosły się do tych, które nie znalazły zastosowania w ustaleniach faktycznych. Ocena dowodów dokonana przez organy celne nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślić należy, iż w niemieckim dokumencie identyfikacyjnym, samochód został określony przez producenta jako osobowy, a liczba miejsc siedzących łącznie z kierowcą na 5 osób. Po skreśleniach w dokumencie tym samochód określono jako ciężarowy z zamkniętą skrzynią, o ładowności 488 kg. Potwierdzając zmiany wpisów rzeczoznawca stowarzyszenia "C" w swej opinii nie odniósł się do faktu braku adnotacji o ewentualnych zmianach konstrukcyjnych pojazdu. Zasady doświadczenia i logicznego rozumowania wskazują, że to milczenie potwierdza wniosek, iż uzyskanie zwiększonej przestrzeni bagażowej, nastąpiło nie przez zmiany konstrukcyjne, a poprzez demontaż siedzeń i zamontowanie siatki zabezpieczającej bez wyeliminowania możliwości montażu tylnych siedzeń. Tymczasem niespornym jest, że producent określał pojazd jako samochód osobowy i nie do organów celnych należy określenie, jakie zmiany konstrukcyjne pojazdu osobowego są konieczne do zmiany typu pojazdu i jego przeznaczenia. Nietrudno przy tym zauważyć przyjęcie zasady związania organów celnych tego rodzaju opiniami zagranicznych (i krajowych) stowarzyszeń, orzeczeniami homologacyjnymi, prowadziłoby do wykorzystywania ich przez importerów do realizacji doraźnych celów podatkowych. By temu zapobiec społeczność międzynarodowa przyznała kompetencje do wydawania opinii w sprawach klasyfikacji taryfowej towarów Radzie Współpracy Celnej. Organy celne zasadnie wskazały w toku postępowania na taką opinię. Ubocznie zwrócić należy uwagę na fakt, że skarżący w toku postępowania celnego nie złożył świadectwa homologacji typu pojazdu, wydanego przed zgłoszeniem pojazdu do odprawy celnej, stwierdzającego, że sprowadzony pojazd jest samochodem ciężarowym. Charakter świadectwa homologacji, jako dokumentu urzędowego (a więc nie decyzji o charakterze prejudycjalnym), stanowiłby dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, aczkolwiek związane z tym dokumentem domniemanie prawdziwości jego treści mogłoby zostać obalone przez przeprowadzenie przeciwdowodu przez organy celne (art. 194 § 3 O.p.). W związku z powyższym należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa bowiem klasyfikacja taryfowa spornego pojazdu jako oparta na należytych ustaleniach faktycznych i przy zastosowaniu prawidłowej wykładni przepisów taryfowych oraz wyjaśnień, nie budzi zastrzeżeń. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zgodne jest z art. 210 § 4 O.p. skoro zawiera ono wyczerpujące uzasadnienie faktyczne oraz prawne. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł Sąd jak w wyroku. /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska /-/ T.M. Geremek AR