I SA/Po 349/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-06-07

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym, obejmująca zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu podał, że jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z pracy dorywczej, ma zaległości alimentacyjne, kredytowe i podatkowe, a jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. JD pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca ma na utrzymaniu córkę w wieku [...] lat. Dotychczas utrzymywał się z renty, którą miał przyznaną na okres [...]. Skarżący złożył ponownie wniosek o rentę. Wnioskodawca pracuje dorywczo, są to lekkie prace, gdyż jest osobą niepełnosprawną. Skarżący od [...] jest osobą rozwiedzioną. Majątek jaki posiada to nieruchomość rolna zabudowana na działce gruntu o pow. [...]. Wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne z tytułu zaległości w spłacie kredytu. Wnioskodawca ma też zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. We współwłasności z byłą żoną posiada dom o pow. [...] m2, gospodarstwo rolne oddane w dzierżawę, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości [...] miesięcznie. Ma zaległości kredytowe w banku w wysokości ok. [...], w [...] w wysokości [...] i w Funduszu Alimentacyjnym w wysokości [...]. Do wniosku załączył kserokopię orzeczenia o niepełnosprawności, zaświadczenia z ZUS, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy J D w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że aktualnie nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ostatnio pomoc z opieki społecznej otrzymał w miesiącu [...] w wysokości po [...] miesięcznie. Obecnie stara się pozyskać środki z pomocy społecznej i czeka na decyzję. Ponosi następujące wydatki [...]. Oświadczył, że nie opłaca rachunków, nie płaci alimentów, nie spłaca rat kredytów, od [...] nie reguluje należności z tytułu podatku rolnego, gdyż nie ma na to środków pieniężnych. Wnioskodawca nie posiada samochodu osobowego ani motocykla. Do wniosku załączył roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za [...], zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy, pismo Ośrodka Pomocy Społecznej, zawiadomienie z banku, zaświadczenie o operacjach na rachunku bankowym skarżącego za okres [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji JD wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest bowiem osobą niepełnosprawną, oczekuje na decyzję organu rentowego i opieki społecznej, utrzymuje się z pracy dorywczej, nie płaci alimentów na córkę, nie reguluje zaległości kredytowych, nie opłaca podatku rolnego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło