I SA/Po 349/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-05-08
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca wykazała swoją trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłku stałego i nie posiadając majątku. W związku z tym, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Strona skarżąca GB wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała na swoją trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłku stałego i nie posiadając majątku.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono GB od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla GB adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 08 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku GB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi GB na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić GB od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla GB adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
GB wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł zarzuty dotyczące terminu doręczenia przez Urząd Miasta postanowienia z dnia [...]. Skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący otrzymuje zasiłek stały z powodu niepełnosprawności z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący utrzymuje się bowiem z zasiłku stałego w wysokości [...], prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Również z akt administracyjnych wynika, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], Nr [...] przyznał skarżącemu zasiłek stały od dnia [...] w kwocie [...] miesięcznie. W uzasadnieniu w.w decyzji wskazano, że GB prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka sam i że został zaliczony przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia [...]. Wnioskodawca nie pracuje zawodowo ani dorywczo, nie osiąga żadnych dochodów.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło