I SA/Po 352/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. wraz z odsetkami za zwłokę od prawidłowo wyliczonych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące od maja do grudnia 2009r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca TM, reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. wraz z odsetkami za zwłokę od prawidłowo wyliczonych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące od maja do grudnia 2009r. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych [karta nr [...] akt sadowych]. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie dysponuje żadnym majątkiem, jej dochody czyli dieta radnego i prowizja sołtysa zostały całkowicie zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Aktualnie skarżąca korzysta z pomocy córek oraz byłego męża. Wnioskodawczyni podała, że zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym i karnym podlegają również zarejestrowane na nią samochody ciężarowe, a właściwie ich wraki. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca podała, że cyt. "mieszka "kątem" u byłego męża". Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnych środków pieniężnych czy majątkowych. Podała, że jej miesięczne dochody z tytułu diety radnego i prowizji sołtysa wynoszą ok. [...] miesięcznie. Do wniosku załączyła zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem skierowane do A oraz tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że posiada zarejestrowane na siebie pojazdy mechaniczne, które w całości podlegają zajęciu egzekucyjnemu i są to: - I, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...], - V, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Skarżąca wyjaśniła, że koszty jej miesięcznego utrzymania w całości są pokrywane przez jej córki i byłego męża, który nie pobiera od niej żadnych kwot za energię elektryczną, czynsz, itp. Wnioskodawczyni podała, że koszty te wynoszą: [...]. Skarżąca oświadczyła, że zajęciu podlegają wszystkie uzyskiwane przez nią dochody z tytułu pełnienia funkcji radnego i prowizji sołtysa. Podała, że poza w.w dochodami nie uzyskuje żadnych innych dochodów, nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie dokonała żadnych darowizn na rzecz córek bądź byłego męża. Podała, że jest rozwiedziona od dnia [...], w związku z rozwodem nie dokonano żadnych podziałów majątkowych, gdyż w trakcie małżeństwa nie nabyła żadnych nieruchomości bądź przedmiotów wartościowych, nie posiadała również oszczędności. Wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Do pisma załączyła kopie zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w B, zaświadczenie A z dnia [...], z którego wynika, że w banku tym rachunek bankowy posiada były mąż wnioskodawczyni. Skarżąca załączyła również kserokopią protokołu zabezpieczenia ruchomości z dnia [...] sporządzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, z którego wynika, że dokonano zajęcia pojazdu marki V, rok prod. [...], wartość szacunkowa [...], samochód powypadkowy, uszkodzony oraz pojazdu marki I, rok prod. [...], wartość szacunkowa [...], samochód również powypadkowy i uszkodzony. Załączyła także zaświadczenie Urzędu Gminy z dnia [...], z którego wynika, że skarżąca osiągnęła dochód w ciągu ostatnich trzech miesięcy w wysokości [...]: [...] dieta radnego, [...] prowizja z tytułu inkaso sołtysa, zaświadczenie Urzędu Gminy z dnia [...], z którego wynika, że w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej organy egzekucyjne wyegzekwowały do chwili obecnej kwotę [...], zaświadczenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], z którego wynika, że skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej, zaświadczenie Wójta Gminy z dnia [...], z którego wynika, że były mąż skarżącej posiada gospodarstwo rolne o pow. [...], roczny dochód z gospodarstwa rolnego wynosi [...], zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia córek, kserokopie: decyzji Wójta Gminy z dnia [...] o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] skierowanego do Urzędu Gminy o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem skierowanego do B, postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w sprawie naliczenia nadpłaty w kwocie [...] na poczet zaległości podatkowej. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżąca jest osobą rozwiedzioną. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości, w tym domu, mieszkania oraz oszczędności i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca mieszka w domu będącym własnością jej byłego męża. Dochody skarżącej z tytułu pełnienia funkcji radnego i prowizji z tytułu inkaso podlegają zajęciu egzekucyjnemu. Wobec tego skarżąca utrzymuje się dzięki pomocy córek i byłego męża, który nie pobiera od niej żadnych kwot za energię elektryczną i inne opłaty. Skarżąca podała, że jej koszty miesięcznego utrzymania wynoszą ok. [...] miesięcznie. Wnioskodawczyni posiada [...] pojazdy mechaniczne, które są uszkodzone, ich wartość szacunkowa wynosi ok. [...], przy czym pojazdy te również podlegają zabezpieczeniu. Skarżąca w złożonych oświadczeniach wykazała zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.