I SA/Po 353/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego MK o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi HW na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości z tytułu III raty za 2017 r. postanawia: 1. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – radcy prawnemu MK tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu kwotę [...] ([...]) + [...] ([...]) tytułem podatku VAT za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, 2. odmówić uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie. Skarżący HW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia [...] starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ustanowił dla skarżącego radcę prawnego i zwolnił go od kosztów sądowych. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego MK. Pismem z dnia [...], doręczonym w dniu [...] [karta nr [...] akt sądowych], Sąd powiadomił radcę prawnego MK, że został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla HW. Pismem z dnia [...] pełnomocnik skarżącego sprecyzował zarzuty na zaskarżoną decyzję, wniósł o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy w wysokości 150% opłaty obliczonej wedle norm przypisanych oraz o zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Pełnomocnik oświadczył, że opłata za tę pomoc nie została zapłacona w całości ani w części. W uzasadnieniu wniosku zwrócił się o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150% opłaty określonej zgodnie z rozdziałami 2-4 rozporządzenia z uwagi na duży nakład pracy związany z prowadzeniem sprawy, który był nieproporcjonalnie wysoki w stosunku do kwoty [...] będącej jej przedmiotem zaskarżenia. Ponadto zwrócił się o zwrot kosztów koniecznej korespondencji ze skarżącym w kwocie [...]. Na okoliczność poniesienia w.w kosztów przedstawił faktury z dnia [...] i z dnia [...]. Na rozprawie w dniu [...] stawił się za stronę skarżącą pełnomocnik z urzędu radca prawny MK. Pełnomocnik wnosił i wywodził jak w skardze oraz w piśmie z dnia [...]. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu reprezentowania skarżącego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji oraz o zwrot wydatków związanych z korespondencją. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "P.p.s.a.") wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie"). W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia jest odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości z tytułu III raty za 2017 r. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wpis sądowy w niniejszej sprawie jest stały i wynosi [...] [por. k. nr [...] akt sąd.]. Wobec tego przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest należność pieniężna. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w pierwszej instancji: w innej sprawie 240,- zł. § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (por. § 4 ust. 3 rozporządzenia). Z treści § 4 ust. 2 rozporządzenia wynika natomiast w jakich okolicznościach następuje ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, działaniem podjętym przez pełnomocnika w imieniu skarżącego, za które przysługuje wynagrodzenie, było reprezentowanie skarżącego przed sądem pierwszej instancji. Pełnomocnik skarżącego sporządził pismo procesowe, w którym podniósł zarzuty na zaskarżoną decyzję i je uzasadnił, następnie reprezentował skarżącego na rozprawie, gdzie wnosił i wywodził jak w skardze i w piśmie procesowym z dnia [...], co uzasadnia przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie uzasadnia jednakże ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Dodatkowo wskazać należy, że pełnomocnik we wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150% opłaty, gdyż błędnie przyjął, że kwota [...] jest przedmiotem zaskarżenia, a zatem gdyby tak było, wtedy należałoby przyznać pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości [...] (por. § 8 pkt 1 rozporządzenia), maksymalnie w wysokości 150% opłaty, t.j. w wysokości [...]. Jednakże, jak już wcześniej wskazano, przedmiotem zaskarżenia jest odmowa umorzenia zaległości podatkowejkodatkowej, a zatem stwka wynosi 240,- złia jest odmowa morzenia zaległosci y w stawce podstawowej 60,- zl,. Wobec tego w przedmiotowej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c), czyli w wysokości 240,- zł. W tych okolicznościach należało przyznać radcy prawnemu MK tytułem nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] ([...]), które wynika z następującego rozliczenia: wynagrodzenie w wysokości [...] ([...]) + [...] ([...]) podatek VAT i jednocześnie odmówić przyznania wynagrodzenia w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1 rozporządzenia, gdyż w sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane w przepisie § 4 ust. 2 rozporządzenia. Odnosząc się do zgłoszonego wniosku o zwrot wydatków związanych z korespondencją w kwocie [...] wskazać należy, że wydatki te zostały udokumentowane fakturami VAT wystawionymi przez A za znaczki pocztowe na listy polecone, nabywcą jest MK Kancelaria Radcy Prawnego, jednakże z faktur tych nie wynika do kogo korespondencja była kierowana, w szczególności czy do skarżącego i co zawierała. Ponadto wskazać należy, że w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że nie wszystkie wydatki podlegają zwrotowi. Cześć z nich rekompensowana jest już bowiem w ramach przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia, mimo iż granica pomiędzy wydatkami, które powinny być wynagrodzone w ten sposób, a tymi, które wymagają "odrębnego" zwrotu, postrzegana jest dość płynnie (W. Maciejko, M. Rojewski, P. Zaborniak, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009, s. 270-271). Za ugruntowane można zatem uznać stanowisko, że wynagrodzenie powinno stanowić źródło pokrycia wydatków drobnych i zwykle występujących przy okazji procesu sądowego, a takimi są właśnie koszty korespondencji. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1) lit. c) w zw. z § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia należało postanowić, jak w sentencji.