I SA/Po 355/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-06-06

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości ponoszenia kosztów sądowych. Mimo oświadczeń o braku dochodów i trudnej sytuacji finansowej, skarżący nie wyjaśnił, z jakich środków pokrywa koszty utrzymania, a także dokonywał znaczących wpłat na rachunek bankowy żony, co podważa jego twierdzenia o braku środków. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.
Stan faktyczny
Skarżący EP złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową spowodowaną chorobą i likwidacją działalności gospodarczej. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, skarżący nie wyjaśnił w pełni źródeł pokrycia kosztów utrzymania, a załączone dokumenty, w tym wyciąg z rachunku bankowego żony, wskazywały na dokonywane przez niego wpłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku EP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2009r. postanawia: oddalić wniosek. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. EP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że posiadał środki finansowe z bieżącej działalności, które wystarczyłyby jemu na opłaty. Jednakże Urząd Skarbowy od [...]. prowadził wobec niego postępowanie podatkowe, które zakończyło się wydaniem decyzji w dniu [...]. Wnioskodawca zaczął chorować, nastąpił nawrót choroby o podłożu psychicznym i od [...] nie był w stanie pracować. Skarżący znajduje się pod stałą opieką lekarza i zażywa lekarstwa. Stan choroby uniemożliwił mu podjęcie jakiejkolwiek pracy. Skarżący wydał wszystkie oszczędności, wyprzedał się z wszelkich towarów, aby mieć na życie. Działalność gospodarczą zlikwidował [...]. Wskazał, że jego stan zdrowia ulega poprawie. Skarżący pozostaje w związku małżeńskim z H P. Posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona jest współwłaścicielką budynku mieszkalnego w K. Skarżący podał, że pozostaje w związku małżeńskim, ale nie mieszka z żoną i nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Żona z tytułu najmu uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...]. Pomiędzy skarżącym, a jego zoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy EP w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada kont, lokat i rachunków bankowych. Żona skarżącego nie posiada lokat bankowych, posiada natomiast rachunek bankowy. Skarżący nie uzyskuje dodatkowych dochodów z żadnej dodatkowej pracy z powodu choroby. Żona również nie uzyskuje dodatkowych dochodów. Wnioskodawca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Również jego żona z pomocy opieki społecznej nie korzysta. Skarżący i jego żona prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Małżonka ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym [...]. Natomiast wnioskodawca ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym [...]. Wnioskodawca nie wyjaśnił z jakich środków w.w koszty ponosi. Skarżący nie posiada samochodu osobowego, gdyż sprzedał go z chwilą likwidacji działalności gospodarczej. Małżonka również nie posiada samochodu osobowego. Wnioskodawca zajmuje mieszkanie, które nie jest jego własnością. Do pisma załączył m.in. kserokopie: wyciągu z rachunku bankowego żony, zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącego, Umowy – porozumienia z dnia [...] zawartego pomiędzy Spółką A Sp. z o.o. w O, a HP. Nadto skarżący dodatkowo wyjaśnił, że zawarł umowę dotyczącą współpracy ze Spółką A Sp. z o.o., na mocy której on i w.w Spółka uczestniczyli w produkcji i wdrażaniu nowych wzorów użytkowych materaców. Konieczne było dofinansowanie produkcji, marketingu i dlatego Spółka A wystąpiła o kredyt, który uzyskała w [...]r. Żona skarżącego została żyrantem i zabezpieczyła spłatę kredytu własnym domem. Następnie Urząd Skarbowy w wyniku przeprowadzonych postępowań podatkowych prowadzonych u skarżącego wystąpił z roszczeniem do Spółki A, w której wnioskodawca posiada [...] udziały w Kapitale Zakładowym. Z uwagi na bezpieczeństwo żyranta zobowiązanie ratalnej spłaty kredytu zaciągniętego przez spółkę A na mocy porozumienia spłacane jest z konta HP. Kwotę należnej raty kredytu Spółka A wpłaca do rąk HP, a ona dokonuje wpłaty raty kredytu Spółki A na konto banku. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że poniesienie kosztów sądowych, nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego, musi być dokładna i wyczerpująca. Z oświadczenia skarżącego wynika, że nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż nie prowadzi działalności gospodarczej i z uwagi na stan zdrowia nie pracuje. Nie uzyskuje również żadnych innych dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca ponosi koszty utrzymania w wysokości [...] miesięcznie, jednakże, pomimo wezwania, nie podał z jakich środków w.w koszty ponosi. Skarżący posiada mieszkanie oraz [...] udziały w Kapitale Zakładowym Spółki A, przy czym nie podał jaka jest wartość tych udziałów. Wnioskodawca oświadczył, że nie mieszka razem z żoną i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Ze złożonej informacji wynika, że małżonka z tytułu najmu uzyskuje dochód w wysokości [...], kwotę tę przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie ([...]). Z załączonego przez wnioskodawcę wyciągu z rachunku bankowego należącego do jego żony, za okres [...], prowadzonego w [...] wynika, że EP dokonał na w.w rachunek następujących wpłat: - [...] wpłata w wysokości [...], - [...] wpłata w wysokości [...], - [...] wpłata w wysokości [...], - [...] wpłata w wysokości [...], - [...] wpłata w wysokości [...], - [...] wpłata w wysokości [...], - [...] wpłata w wysokości [...]. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego wynika natomiast, że nie posiada żadnych dochodów i środków, z których mógłby taką kwotę wygenerować i wpłacić na rachunek bankowy. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło