I SA/Po 360/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosków E i AK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: zwolnić skarżących od kosztów sądowych. Skarżący E i AK pismem z dnia [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyli sporządzone w dniu [...] na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków podali, że trudna sytuacja materialna uniemożliwia im wyasygnowanie jakichkolwiek środków na uiszczenie kosztów sądowych. Wnioskodawcy pozostają razem we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiadają [...] udziału w działce rolnej o pow. [...], nie posiadają domu, mieszkania, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości pow. 3.000 euro. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości [...], skarżąca natomiast emeryturę w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosków o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyli, że posiadają motorower marki B, rok prod. [...], o wartości ok. [...]. Skarżący podali, że na miesięczne utrzymanie przeznaczają ok. [...], przy czym [...]. Wnioskodawcy oświadczyli, że kredyt zaciągnęli na spłatę zobowiązań powstałych w związku z ich chorobami. Skarżący podali, że nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów. Nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Podali, że [...] udziału w działce rolnej należy do ich syna. Skarżący oświadczyli, że nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami i utrzymują się sami z własnych środków. Do pisma załączyli kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciąg z rachunku bankowego za okres [...], umowę darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia [...], pisma Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...], z którego wynika, że z wypłacanej skarżącemu renty inwalidzkiej potrącana jest kwota w wysokości [...] zł miesięcznie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżących wynika, iż zasadnym jest zwolnienie ich od kosztów sądowych, gdyż wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący pozostają razem we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawczyni jest emerytką, wnioskodawca otrzymuje rentę inwalidzką, przy czym z renty realizowane jest zajęcie egzekucyjne. Uzyskiwane przez nich dochody w całości są przeznaczone na miesięczne utrzymanie. Wprawdzie skarżący spłacają kredyt, jednakże ze złożonego przez nich oświadczenia wynika, że kredyt został zaciągnięty na poniesienie kosztów leczenia. Wnioskodawcy poza udziałem w działce rolnej nie posiadają innych nieruchomości, w tym domu, mieszkania oraz oszczędności i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazali zatem, że nie posiadają żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.