I SA/Po 373/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-05-04
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której wynagrodzenie podlega zajęciu komorniczemu w maksymalnej wysokości, a pozostałe środki są niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania i leczenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie doradcy podatkowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, której wynagrodzenie podlega zajęciu komorniczemu w maksymalnej wysokości, a pozostałe środki są niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania, leczenia i bieżących opłat, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym, sąd przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.Stan faktyczny
Skarżąca HW wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na zajęcie komornicze jej wynagrodzenia, problemy zdrowotne wymagające zakupu leków, brak innych dochodów i oszczędności oraz wysokie koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej doradcę podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 04 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi HW na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych.
Skarżąca HW pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Następnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od [...] komornik sądowy potrąca z jej wynagrodzenia za pracę maksymalną kwotę. Wnioskodawczyni podała, że nie posiada dodatkowej pracy. Skarżąca mieszka sama w P ze względu na pracę. Wnioskodawczyni podała, że ma problemy zdrowotne, które sezonowo narastają, kupuje lekarstwa, których koszt jest stosunkowo wysoki. Skarżąca podała, że bez leków nie może prawidłowo funkcjonować. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie stać jej na dodatkowe opłaty, t.j. na opłacenie kosztów sądowych czy kosztów zastępstwa procesowego, ponieważ mogłoby to skutkować jeszcze większymi problemami finansowymi, albowiem nie miałaby już środków koniecznych do utrzymania się przy życiu. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawczyni nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca podała, że od [...] komornik sądowy co miesiąc potrąca z jej wynagrodzenia maksymalną kwotę. Wnioskodawczyni wskazała, że wynajmuje pokój, sama opłaca wszystkie rachunki, a z pozostałej kwoty stara się wyżyć i wykupić leki, które pozwalają jej normalnie funkcjonować. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada dodatkowej pracy, ani oszczędności. Wnioskodawczyni podała, że dochód jej wynosi [...] netto, z czego potrącana jest kwota [...] netto na rachunek komornika sądowego, pozostaje jej ok. [...] netto. Skarżąca podała, że czynsz najmu mieszkania + media wynoszą [...], gaz ok. [...], prąd ok. [...], opata za telefon i Internet [...], koszty leczenia [...], środki higieny ok. [...], środki czystości ok. [...], na wyżywienie pozostaje niewielka kwota. Do wniosku skarżąca załączyła kserokopie: rachunku za prąd, wydruków z rachunku bankowego, potwierdzenia realizacji przelewu na rachunek komornika sądowego, rachunku za gaz, zeznania rocznego za [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że poza dochodami z tytułu umowy o pracę nie uzyskuje innych dochodów. Wnioskodawczyni podała, że nie posiada udziałów w spółkach, nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżąca wskazała, że mieszkanie, które najmuje, nie jest jej własnością. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pozostaje w związku małżeńskim. Do pisma załączyła kserokopie: zaświadczenia Komornika Sądowego z dnia [...] o dokonanych wpłatach, informacji Komornika Sądowego z dnia [...] o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej, aneksów do umowy o pracę z dnia [...] i z dnia [...], wydruków przelewów wynagrodzenia za pracę, faktur za prąd, poleceń przelewów za gaz, telefon, kablówkę, za czynsz, media, zeznań rocznych podatkowych za [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej doradcy podatkowego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, wnioskodawczyni pracuje, przy czym wynagrodzenie jej z tytułu umowy o pracę podlega zajęciu komorniczemu w maksymalnej wysokości i wobec tego pozostaje jej na miesięczne utrzymanie kwota w wysokości ok. [...], z której ponosi koszty czynszu najmu mieszkania, opłat za media, koszty zakupu lekarstw i koszty wyżywienia. Skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł oraz pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawczyni nie pozostaje w związku małżeńskim i nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami. Z oświadczenia skarżącej wynika zatem, że nie ma środków pieniężnych na uiszczenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło