I SA/Po 376/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku JM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: 1. oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. /-/V. Mielcarek Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010r., sygn. akt I SA/Po 376/10 odrzucił skargę JM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca pismem z dnia [...] wniosła skargę kasacyjną, którą Sąd postanowieniem z dnia 13 lipca 2010r. odrzucił. JM wniosła zażalenie na to postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 lipca 2010r. odrzucił zażalenie. Strona skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jest rencistką. Podała, że nie posiada wiedzy prawniczej, nie ma żadnych oszczędności i wobec tego wnosi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżąca otrzymuje rentę po mężu w wysokości [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JM w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że wnosi o ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazała, że wynajmuje pokój studentkom, w [...] z tego tytułu uzyskała dochód w wysokości [...], w [...] poniosła natomiast stratę w wysokości [...]. Podała, że korzysta z pomocy lekarskiej i z rehabilitacji społecznej. Pozostaje pod stałą opieką lekarza domowego. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości około [...], przy czym [...]. Do pisma załączyła kserokopie wyciągu z rachunku bankowego i kserokopie zeznań podatkowych za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należało stwierdzić, że JM w przedmiotowej sprawie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego i wobec tego ustanowiono dla niej doradcę podatkowego. Oddalono natomiast wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała, że nie jest w stanie ich uiścić. Z informacji udzielonych przez wnioskodawczynię wynika bowiem, że posiada stałe źródło dochodu, z którego uzyskuje [...] brutto. Podała, że w [...] uzyskała dodatkowy dochód z tytułu wynajmu pokoju studentkom, w [...] poniosła zaś z tego tytułu stratę. Jednakże strona nie wyjaśniła, czy obecnie uzyskuje z tego tytułu dodatkowe dochody. Ponadto godzi się zauważyć, że wnioskodawczyni posiada dom i mieszkanie, majątek ten może być źródłem finansowania kosztów sądowych. Na uwagę zasługuje, że skarżąca do wniosku załączyła kserokopię z rachunku bankowego, z które wynika, że na dzień [...] saldo wynosiło [...], na dzień [...] [...] i na dzień [...][...] [karta nr [...] akt sądowych]. Podkreślenia wymaga również, że na w.w konto nie wpływają środki z tytułu renty. Zatem za określeniem zdolności płatniczych skarżącej do uiszczenia kosztów sądowych przemawia: stały miesięczny dochód, posiadane nieruchomości, dodatnie saldo na rachunku bankowym, jak i fakt corocznego przekazywania przez nią darowizn: w [...] w wysokości [...], w [...] w wysokości [...] [karta nr [...] akt sądowych]. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1, § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek