I SA/Po 376/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-07-14

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada nieruchomości, ale nie jest w stanie ich wynająć ani sprzedać z powodu ich stanu technicznego i jednocześnie utrzymuje się z niskiej renty, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w zakresie całkowitym, obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata, uznając, że skarżący, mimo posiadania nieruchomości, nie jest w stanie ich efektywnie wykorzystać ani sprzedać, a jego dochody z renty są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania, co uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący KW złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się z niskiej renty, posiada nieruchomości, których nie może wynająć ani sprzedać z powodu stanu technicznego, ma zaległości w płatnościach i nie korzysta z pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku KW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wpis od skargi wynosi [...]. KW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada nieruchomości w P przy ul. W o pow. [...], przy ul. S o pow. [...] i przy ul. S o pow. [...], nie posiada nieruchomości rolnych, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Podał, że utrzymuje się z renty, po potrąceniach otrzymuje kwotę w wysokości [...] miesięcznie. Wskazał, że ma zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz w opłatach za cieplik i energię elektryczną. Na wezwanie z dnia [...] KW w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów z pracy dorywczej i sezonowej, gdyż nie pracuje. Nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Wskazał, że nieruchomości przy ul. S w P nie wynajmuje, gdyż tam mieszka. Nie wynajmuje nieruchomości przy ul. S, gdyż nie ma w niej instalacji, klatki schodowej i schodów. Nie wynajmuje również nieruchomości przy ul. W, gdyż budynek nadaje się do kapitalnego remontu. Wnioskodawca podał, że w latach [...] próbował sprzedać chociaż jedną z posiadanych nieruchomości, ale nie znalazł nabywcy. Podał, że ma zaległości w opłatach za ogrzewanie, energię elektryczną i za wodę. Oświadczył, że na ile mu sytuacja pozwala, próbuje spłacać w.w zaległości. Podał, że gdy brakuje mu pieniędzy, nie wykupuje lekarstw. Nie posiada telefonu stacjonarnego, komórkowego, telewizji, radia i kablówki. Posiada 30-letni samochód osobowy marki M, przy czym samochód jest niesprawny, nie jest używany od 5 lat, nie ma aktualnego przeglądu badania technicznego. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że dochód skarżącego w [...] wyniósł [...], w [...] [...]. Załączył również kserokopie wyciągów z rachunku bankowego, decyzji ZUS, upomnień i wezwań do zapłaty, faktur za energię elektryczną, wodę, gaz, zestawienie Naczelnika Urzędu Skarbowego rozliczenia uzyskanych kwot w okresie [...], dowody wpłat do ZUS. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę powyższe zauważyć należy, że skarżący spełnia przesłankę udzielenia mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata. Skarżący jest rencistą i otrzymuje rentę w wysokości [...]. Nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, jest osobą schorowaną, ma zaległości w Urzędzie Skarbowym i w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zalega również w opłatach za ogrzewanie, energię elektryczną, wodę i gaz. Skarżący posiada nieruchomości w P przy ul. S oraz W. Z informacji udzielonej przez skarżącego wynika, że próbował sprzedać jedną z w.w nieruchomości, ale nie znalazł nabywcy. Nie może ich również wynająć z uwagi na stan techniczny nieruchomości, brak instalacji i schodów. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji, gdyby skarżący nie był w stanie ich uiścić, będzie mógł zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło