I SA/Po 376/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi M. B. i S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie. II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. zwraca stronie skarżącej nadpłacony wpis od skargi w kwocie [...] Zaskarżonym postanowieniem z 07 marca 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku M. B. oraz S. B., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z 30 listopada 2022 r. nr [...] Zaskarżone postanowienie SKO zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Burmistrz decyzją z 30 listopada 2022 r. nr [...] odmówił uchylenia, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji Burmistrza [...] z 01 lutego 2019 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 rok. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącym 06 grudnia 2022 r. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący. Przesyłka zawierająca odwołanie została nadana w dniu 20 grudnia 2022 r. za pośrednictwem firmy kurierskiej [...] i została doręczona do Urzędu Miejskiego [...] w dniu 23 grudnia 2022 r. Burmistrz nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ustosunkował się do zarzutów i przekazał akta sprawy do organu II instancji. W stanowisku do odwołania z 04 stycznia 2023 r., organ I instancji wskazał na uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Ww. pismo zostało doręczone skarżącym w dniu 10 stycznia 2023 r. SKO postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. nr [...],[...], stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z 30 listopada 2022 r. Następnie w dniu 17 stycznia 2023 r. (data nadania przesyłki w placówce wyznaczonego operatora pocztowego) skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z 30 listopada 2022 r. Jako powód niedotrzymania terminu skarżący wskazali nieznajomość treści przepisu art. 12 § 6 pkt 2 o.p. Organ II instancji postanowieniem z 07 marca 2023 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z 30 listopada 2022 r. nr [...] Organ II instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nieznajomość prawa nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu. Na postanowienie SKO z 07 marca 2023 r. M. B. oraz S. B. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności: a) art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.; w skrócie "o.p.") poprzez uznanie, iż odwołanie w niniejszej sprawie nie zostało wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a tym samym nieuznanie, iż skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania, b) art. 162 § 1 o.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) art. 12 § 6 pkt 2 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie niezgodne z treścią art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz.U. z 1998, L 15, s. 14), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. (Dz.U. 2008, L 52, s. 3) i art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r., d) art. 45 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez pozbawienie strony prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd. 2. naruszenie prawa materialnego tj. błędną wykładnię art. 7 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz.U. z 1998, L 15, s. 14) zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. (Dz.U. 2008, L 52, s. 3) oraz błędną wykładnię art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r., a tym samym naruszenie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym - wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a nadto wnieśli o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli i umotywowali podniesione w niej zarzuty. Wskazali, że nie uchybili terminowi do wniesienia odwołania, a tym samym brak było w ogóle podstaw do procedowania w przedmiocie przywrócenia terminu do jego wniesienia, gdyż organ I instancji powinien merytorycznie rozpoznać sprawę, bowiem odwołanie zostało wniesione w sposób prawidłowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej kategorii należy bez wątpienia postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, co wynika z art. 163 § 3 o.p. Skarga jest zasadna. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z 07 marca 2023 r. (nr [...]) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z treści art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 o.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący odebrali decyzję organu I instancji w dniu 06 grudnia 2022 r. Skarżący złożyli odwołanie za pośrednictwem operatora firmy kurierskiej w ostatnim dniu upływu terminu na wniesienie odwołania, tj. 20 grudnia 2022 r. Odwołanie skarżących wpłynęło do organu 23 grudnia 2022 r. Organ uznał, że skarżący złożyli odwołanie po terminie, tym samym uchybili terminowi do jego wniesienia. Powołał się bowiem na przepis art. 12 § 6 pkt 2 O.p., który stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadanie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 1040) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim U. E. lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza U. E. albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Pojęcie operatora wyznaczonego zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 13 Prawa pocztowego, zgodnie z którym operatorem wyznaczonym jest operator pocztowy obowiązany do świadczenia usług powszechnych. Operatorem pocztowym wyznaczonym do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 jest P. SA. Strona w skardze podnosi, że organ błędnie zastosował przepisy prawa krajowego, albowiem w ich wykładni nie uwzględnił art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego. W ocenie Sądu zarzut ten zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że w tej kwestii wypowiedział się T. S. UE w orzeczeniu z 27 marca 2019 r. C-545/19 (Dz.U. UE.C.2019/187/19. Co prawda pytanie prejudycjalne Sądu Najwyższego w powołanej sprawie dotyczyło art. 165 § 2 kpc, jednak orzeczenie Trybunału winno być respektowane na gruncie innych procedur zawierających analogiczne rozwiązanie (wyrok NSA z 13 maja 2022 r. II FSK 2400/19). Trybunał stwierdził, że art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 8 zmienionej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej i bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Trybunał uznał, że art. 8 zmienionej dyrektywy nie można interpretować w ten sposób, że zezwala on na utrzymanie przepisu prawa krajowego, takiego jak sporny w postępowaniu głównym ( pkt 778 i 79 wyroku). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że jeżeli norma prawa krajowego odbiega od treści normy dyrektywy w sposób, który zdaniem jednostki godzi w jej interesy, a nieimplementowany lub niewłaściwie implementowany przepis dyrektywy, jeżeli chodzi o jego treść, jest bezwarunkowy i dostatecznie precyzyjny, obywatel może się powoływać na jego postanowienia przeciwko jakimkolwiek przepisowi prawa krajowego, który jest sprzeczny z dyrektywą, lub w takim zakresie, w jakim przepisy dyrektywy określają, jakich praw jednostki mogą dochodzić od państwa (por. wyrok ETS z 19 stycznia 1982 r. w sprawie C-8/81 Ursula Becker przeciwko Finanzamt Munster-Innenstadt). Stwierdzić należy, że uwzględniając jedynie przepisy krajowe, strona uchybiłaby terminowi do złożenia odwołania, a przy uwzględnieniu przepisów powołanej dyrektywy, skorzystanie z usług operatora pocztowego kuriera i nadanie odwołania przed upływem terminu do jego złożeniu, oznaczałoby, że termin do złożenia odwołania zostałby przez skarżących zachowany. W związku z powyższym strona w postępowaniu o przywrócenie terminu do złożenia odwołania mogła powołać się wprost na przepis dyrektywy. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie należy odwołać się do wskazanych wyżej przepisów dyrektywy. Uznać zatem należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżący w ogóle nie uchybili terminowi do złożenia odwołania, tym samym brak było podstaw do procesowania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić wykładnię prawa wskazaną w uzasadnieniu wyroku. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie SKO (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżących koszt wpisu sądowego od skargi - [...] zł.