I SA/Po 381/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Maria Lorych - Olszanowska Protokolant: ref. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2004r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu /-/B. Koś /-/M. Lorych-Olszanowska /-/T. M. Geremek W dniu [...] r. decyzją zawartą w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD nr [...]Dyrektor Urzędu Celnego dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci krajanki tytoniowej Lucky FI12/09 SOPR o wadze netto 8.640kg. sprowadzony z Niemiec przez spółkę A w A. W dniu 30 marca 1998r. strona na podstawie § 1 ust.1 pkt.8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U nr 158 poz.1050 z późn. zm) złożyła wniosek o zwrot należności celnych za towar w postaci krajanki tytoniowej w ilości pierwotnie dopuszczonej do obrotu. Stosownie do par.5 ust.1 cyt. wyżej rozporządzenia Dyrektor Urzędu Celnego w [...] zwrócił się do Dyrektora Urzędu Celnego w [...] o przeprowadzenie oględzin przedmiotowego towaru, co zostało dokonane w dniu 8.04.1998r. Z czynności tej sporządzono stosowny protokół, z którego wynika, że oględzin poddano 108 kartonów krajanki tytoniowej Lucky FI 12/09 SOPR. W dniu [...]r. strona złożyła zgłoszenie celne przedmiotowego towaru do procedury wywozu. Dyrektor Urzędu Celnego przyjął zgłoszenie celne i przedmiotowy towar został objęty wnioskowaną procedurą wg JDA SAD [...] .Towar ten wywieziono w dniu 24.04.1998r. W dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego, decyzją nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zwrotu cła z uwagi na brak przepisu prawa materialnego umożliwiającego zwrot należności celnych w przypadku wywozu towaru przed wydaniem decyzji w sprawie zwrotu cła. W wyniku odwołania Spółki od powyższej decyzji, Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 208 Ordynacji podatkowej. Kolejna decyzją nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor Urzędu Celnego, odmówił zwrotu cła podnosząc w uzasadnieniu, iż strona nie zachowała trybu postępowania określonego w par.9 powołanego wyżej rozporządzenia, naruszając tym samym wymogi niezbędne do ubiegania się o zwrot cła. W szczególności odmowę zwrotu cła uzasadniono faktem, iż strona przed wydaniem decyzji w tej sprawie dokonała wywozu towaru bez zgody organu celnego, w którym zostały zarejestrowane należności celne. Prezes Głównego Urzędu Ceł d w dniu [...]r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego na tą decyzję, zarzucając jej naruszenie art.32 Konstytucji RP, przepisów Ordynacji podatkowej a także przepisów rozporządzenia z dnia 19.12.1997r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2001r. w sprawie sygn. akt I SA./Po 1546/99 uchylił zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...]r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził m.in., że w niniejszej sprawie w odniesieniu do przedmiotowego towaru ma zastosowanie art. 248 § 1 Kodeksu celnego. Zdaniem Sądu w przypadku spełnienia wymogów ustawowych/ towar wywieziony z powrotem za granicę towar wadliwy lub niezgodny z warunkami kontraktu/ uniemożliwienie wydania decyzji warunkowej z zachowanie pozostałych warunków i trybu dokonywania zwrotu cła nie uniemożliwia wydania decyzji o zwrocie cła. Rozpatrując ponownie wniosek strony - Dyrektor Urzędu Celnego decyzja nr [...] z dnia [...]r.-odmówił zwrotu cła. Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu tej decyzji, że przedmiotowy towar w momencie dopuszczenia go do obrotu na polskim obszarze celnym nie był wadliwy ani tez niezgodny z warunkami kontraktu. Fakt ten potwierdza dokument wydany w dniu 29.05.1998r. przez spółkę B, określany jako Świadectwo Jakości, z którego to dokumentu wynika, że krajanka tytoniowa Lucky FI 12/09 SOPR P0022462 (108 kartonów) jest takiej samej jakości jak stosowana na całym świecie tego typu krajanka i że partia ta utrzymywała poziom jakości przez 5 miesięcy od daty produkcji. Ponadto z pisma spółka B z dnia 26.02.1998r. wynika, że nastąpiły zmiany w produkcji papierosów Lucky Lights i produkcja tych papierosów została przesunięta na ostatni kwartał 1998r. Okoliczność ta sprawiła, że krajanka tytoniowa stała się zbędna i dlatego towar został zwrócony kontrahentowi zagranicznemu. Strona jako podstawę wniosku o zwrot cła wskazała przepis § 1 ust.1 pkt.8 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. zaś organ celny wyjaśnił, że w niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania a spełnienie jedynie warunku określonego w art.248 § 2 pkt.2 Kodeksu celnego tj. wywozu towaru za granicę, nie daje podstawy do zwrotu cła w przypadku, gdy towar nie był wadliwy lub niezgodny z warunkami kontraktu ani tez nie nastąpiła oczywista pomyłka w jego zamówieniu. Strona odwołała się od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie art.3 Konstytucji RP oraz przepisów art.121, 122, 187, 191 ordynacji podatkowej oraz rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 248 Kodeksu celnego oraz art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją nr [...] z dnia [...] r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu I instancji, podkreślając m.in. że organy celne nie naruszyły oceny zawartej w wyroku NSA z dnia 30.01.2001r. bowiem z wyroku tego nie wynika, że należy wydać decyzje o zwrocie cła. Sąd wyraził jedynie swoje stanowisko w kwestii proceduralnej tzn. wskazał, że wywóz towaru przed wydaniem decyzji o zwrocie cła nie wpływa na możliwość oceny przesłanek tego zwrotu i w przypadku ich spełnienia, orzeczenia zwrotu należności celnych. W wyniku przeprowadzonego postępowania z wniosku strony organy celne uznały zaś, że brak jest podstaw do uwzględnienia tego wniosku z przyczyn podanych przez stronę. Organ odwoławczy podkreślił również, że wadliwość towaru lub niezgodność z warunkami kontraktu musi występować już w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka A zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art.30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym naruszenie art.248 § 1 Kodeksu celnego a także przepisów postępowania tj. art. 120, 122 i 187 par.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. W konsekwencji skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji podnosząc w uzasadnieniu skargi okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga spółki A w A. zasługuje na uwzględnienie. Podstawową kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje ocena w ustalonych okolicznościach czy skarżącej spółce przysługuje zwrot cła przy zachowaniu wymogów niezbędnych określonych w art.248 § 1 Kodeksu celnego. W związku z powyższym rozstrzygnięcia wymaga również kwestia czy odmawiając ponownie uwzględnienia wniosku spółki o zwrot cła organy celne nie zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30.01.2001r. w sprawie sygn. akt I SA./Po 1546/99 naruszając tym samym zasadę określoną w art.30 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U nr74 poz.368 z późn. zm.). Stosownie do treści tego przepisu, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu tego Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podobna regulacja zawarta jest w art.153 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153 poz.1270) W myśl art.248 § 1 Kodeksu celnego należności celne mogą zostać zwrócone lub umorzone również po ustaleniu że zarejestrowana kwota tych należności dotyczy towarów objętych procedurą celną i nieprzyjętych przez osobę wprowadzającą ze względu na to, że w chwili o której mowa w art.69.towary te były wadliwe lub niezgodne z warunkami kontraktu wyniku, którego dokonano przywozu tych towarów. Nie uznaje się za towary wadliwe towarów uszkodzonych po ich zwolnieniu. Zwrot należności celnych lub ich umorzenie są dopuszczalne, gdy towary nie zostały zużyte, chyba, że wstępne ich użycie okazało się konieczne do stwierdzenia ich wadliwości lub niezgodności z warunkami kontraktu oraz towary te zostały wywiezione poza polski obszar celny.(§ 2 art.248 Kod. celnego) Jak wynika to z treści powołanego wyżej przepisu wymogi niezbędne do uzyskania zwrotu cła są ściśle określone a zadaniem postępowania prowadzonego z wniosku skarżącej spółki o zwrot cła było jedynie ustalenie czy wymogi te zostały spełnione przy uwzględnieniu również warunków określonych przepisami rozporządzenia R.M. z dnia 19.12.1997r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia. W niniejszej sprawie poza sporem jest fakt wywiezienia przedmiotowego towaru tj. krajanki tytoniowej Lucky FI 12/09 w dniu 22.04.1998 r. Organ celny dokonał weryfikacji wywiezionego towaru nieprzydatnego dla strony w produkcji (par.5 cyt. rozporządzenia) Strona podnosiła również konsekwentnie, że informowała, że dostawa przedmiotowej krajanki nie odpowiada zawartemu kontraktowi (co potwierdza fakt, iż sprowadzony towar nie mógł zostać zużyty przez importera) ponieważ skarżąca spółka produkowała papierosy określonej marki. Okoliczności te były znane organowi celnemu I instancji w niniejszej sprawie. Niezależnie jednak od powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie uwzględniła oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z dnia 30.01.2001r. Wynika to wprost z uzasadnienia wyroku (str.6 wiersz 4 od dołu), w którym Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie spełniony został warunek zawarta w art.248 § 1 Kodeksu celnego. Ponadto Sąd stwierdził również jednoznacznie w uzasadnieniu tego wyroku (str.6 powyżej) ze spełnione zostały wymogi zawarte w par.3, 4, 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. W dalszym ciągu uzasadnienia Sąd stwierdził, że wszystkie prawem przewidziane czynności sprawdzające zostały celne wykonane oraz że wywiezienie za granice takiego towaru, dokonane przy udziale władz celnych przed wydaniem decyzji w sprawie zwrotu cła w powyższych okolicznościach, o których mowa w § 7 rozporządzenia i z zachowaniem pozostałych wymogów pozwala wydać organom celnym decyzje o zwrocie cła. Powyższa ocena jednoznacznie sformułowana, upoważnia do wykładni treści wskazanego wyroku, że stwierdzone przez organy celne uchybienia strony (wywiezienie przed wydaniem odpowiedniej decyzji) nie pozbawia jeszcze strony uprawnienia do otrzymania zwrotu cła, jeżeli strona zachowała pozostałe "ważniejsze" wymogi tego zwrotu przesadzające o jego zasadności. Sąd w niniejszym składzie podziela ten pogląd i jest związany oceną zawartą w wskazanym wyroku, co do tego, że spełnione zostały przesłanki z art.248 par.1 Kodeksu celnego, do zwrotu cła. Należy zgodzić się ze skarżąca spółką, że organy celne ignorując ocenę Sądu zawartą w powołanym wyżej wyroku naruszyły ty samym art.30 poprzednio obowiązującej ustawy o NSA. Z tych względów uznając skargę za zasadną Sąd w oparciu o art.145 § 1 pkt.1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153 poz.1270) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U nr 153 posz.1271) orzekł jak w pkt.1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 cyt. wyżej ustawy. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art.152 ustawy. /-/B. Koś /-/M. Lorych-Olszanowska /-/T. M. Geremek BD