I SA/Po 384/14

Dnia 23 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...], działając na podstawie art. 216 § 1 i art. 201 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) dalej O.p. w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) dalej u.g.h., postanowił zawiesić z urzędu prowadzone wobec [...] spółka z o.o. postępowanie w sprawie cofnięcia oświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie-[...], nr fabryczny [...], do czasu uzyskania wyniku z badania sprawdzającego przedmiotowego automatu przez jednostkę badającą. W uzasadnieniu organ wskazał, że zawieszenie postępowania jest konieczne do uzyskania istotnych dowodów w sprawie przez badanie automatów do gier przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 23b u.g.h. Uzyskanie opinii jednostki badającej w odrębnych postępowaniach stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w stosunku do postępowania dotyczącego cofnięcia poświadczenia rejestracji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] Spółka z o.o. w [...], zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 poprzez zawieszenie postępowania w sytuacji niewystąpienia przesłanki wskazanej w ww. artykule oraz naruszenie art. 125 § 1 w związku z art. 139 § 1 O.p. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że w przedmiotowym postępowaniu badania sprawdzającego nie przeprowadzono pomimo, że taka konieczność i możliwość istnieje od lipca 2011 r. W chwili obecnej postępowanie w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu powinno zostać umorzone jako prowadzone pomimo upływu terminów ustawowych wyznaczonych na przeprowadzenie wszelkich czynności w postępowaniu i jego zakończenie. Zawieszenie postępowania na obecnym etapie narusza fundamentalne uprawnienia strony wypływające z prawa własności do zatrzymanego urządzenia oraz procesowe prawa strony do terminowego zakończenia postępowania. Zawieszenie postępowania na jego aktualnym etapie jest bezzasadne wobec faktu, że przeprowadzenie badania było możliwe i konieczne już w roku 2012, bez konieczności stosowania środka przewidzianego w art. 201 O.p. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i jednocześnie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, obowiązkiem organu prowadzącego takie postępowanie jest pozyskanie dowodu w postaci opinii upoważnionej jednostki badającej z badania sprawdzającego takiego urządzenia. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu ustalił jednak, że w rozpatrywanym przypadku nie dochowano zasad instytucji zawieszenia postępowania, gdyż przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nie zlecił jednostce badającej przeprowadzenia badania sprawdzającego ww. automatu do gier niskich wygranych. W ocenie organu odwoławczego w pierwszej kolejności należało podjąć przewidziane przepisami prawa czynności zmierzające do pozyskania opinii jednostki badającej z badania sprawdzającego ww. urządzenia, a następnie rozważyć możliwość zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, do czasu pozyskania takiej opinii. Powyższa okoliczność, zdaniem organu odwoławczego, była wystarczająca do tego, by postanowienie organu pierwszej instancji uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia [...] mara 2014r. strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zarzucając naruszenie przepisów: art. 233 § 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania zamiast umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, art. 187 w związku z art. 120, 121 i 125 O.p. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego i w konsekwencji nadmierne przedłużenie postępowania podatkowego. Zaskarżając ww. postanowienie w całości skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie istniały przesłanki do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie, z których organ drugiej instancji nie skorzystał. Skarżąca nie ma wątpliwości, że działania organów celnych w tej sprawie nie są ukierunkowane na osiągnięcie jakiegokolwiek rezultatu, gdyż organ pierwszej instancji nie podjął żadnych działań zmierzających do zakończenia postępowania m.in. nie wystąpił do jednostki badającej o uzyskanie stosownej opinii. Ponadto skarżąca podejrzewa, że w obecnym stanie faktycznym postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych może nigdy nie zostać zakończone przez organ pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe skarżąca zarzuca Dyrektorowi Izby Celnej w Poznaniu błędną analizę materiału dowodowego w sprawie. W jej ocenie poprawnie przeprowadzona analiza przez organ drugiej instancji, skutkowałaby podjęciem słusznego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, które jest bezprzedmiotowe, bo w żaden sposób nie zmierza do rozstrzygnięcia sprawy cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Skarżąca jest zdania, że w obecnym stanie faktycznym, zachodzi sytuacja, w której z zebranego materiału dowodowego nie wynika nawet, czy organ zamierza podjąć jakiekolwiek działania, prowadzące do zakończenia postępowania i czy organ wie o tym, że prowadzi postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Ponadto zdaniem skarżącej błędy w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym oraz podjęte przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcie naruszają zasady ogólne postępowania podatkowego wyrażone w art. 120, 121, 125 O.p. Strona podnosi, że nie ma żadnych gwarancji czy postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych kiedykolwiek zostanie zakończone, zaś utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia narazi ją na poniesienie strat i utrudni prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej rozstrzygniecie podjęte przez Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, mimo iż z pozoru zgodne z treścią przepisów prawa, stwarza wrażenie, że organ drugiej instancji w ogóle nie wziął pod uwagę, że dalsze prowadzenie postępowania podatkowego podważa zaufanie strony tego postępowania do organu podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Strona złożyła skargę na kasacyjne postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania prowadzonego w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych do czasu uzyskania wyniku badania sprawdzającego automatu przez upoważnioną jednostkę badającą i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzuty skargi na postanowienia dotyczące zawieszenia postępowania dotyczą naruszenia przepisów regulujących ogólne zasady postępowania w Ordynacji podatkowej, których dopuścił się, zdaniem strony, organ I instancji w postępowaniu prowadzonym w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu, a nie zaskarżonego postanowienia. W skardze pełnomocnik strony stwierdza, że "Jednym z możliwych rozstrzygnięć postępowania odwoławczego i zażaleniowego jest uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie, mimo iż istniały przesłanki do takiego rozstrzygnięcia, organ II instancji nie skorzystał z tego rozwiązania mimo istnienia stosownych przesłanek." Z punktu IV uzasadnienia skargi wynika, że wnoszący skargę nie rozróżnia postępowania i związanych z tym postępowaniem zarzutów dotyczących meritum sprawy od kwestii wpadkowych, które występują w toku postępowania, nie rozstrzygają sprawy co do istoty i są rozpoznawane w formie postanowienia. Niniejsza sprawa dotyczy kwestii zawieszenia postępowania przez organ I instancji, które to zawieszenie zakwestionował, po złożeniu zażalenia organ odwoławczy przez uchylenie aktu. Zdaniem strony skarżącej, reprezentowanej przez trzech profesjonalnych pełnomocników, organ odwoławczy, do którego wpłynęło zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, winien umorzyć postępowanie w sprawie. Argumentacja oraz wnioski zawarte w skardze świadczą o nieznajomości podstawowych regulacji dotyczących postępowania administracyjnego. W związku z tym Sąd podkreśla, że organ I instancji nie zakończył postępowania poprzez wydanie decyzji, tym samym organ odwoławczy nie mógł zakończyć postępowania w sprawie poprzez uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Sąd jednak zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) - dalej p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając zatem legalność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu stwierdza, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy rozpatrując zażalenie skarżącej na postanowienie o zawieszeniu postępowania był zobowiązany do zbadania, czy istniały przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie. W zażaleniu bowiem strona domagała się uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania, wskazując, że wydane postępowania zmierza do niezasadnego przedłużenia postępowania. Organ odwoławczy uwzględnił wniosek strony zawarty w zażaleniu i wyeliminował z obiegu prawnego zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 8 u.g.h. do postępowania w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Organ I instancji na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. zawiesił postępowanie w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych do czasu uzyskania wyniku badania sprawdzającego przez jednostkę badającą. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania może mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę, który wyczerpująco określił przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego w przepisach, których nie można interpretować z zastosowaniem wykładni rozszerzającej (WSA w Gliwicach dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/GL 2016/12, LEX nr 1343390). W związku z powyższym można mówić o przesłance do zawieszenia postępowania wyłącznie gdy istnieje związek bezpośredni pomiędzy wydaniem decyzji a innym rozstrzygnięciem organu lub sądu. Zgodnie z art. 23b ust. 3 u.g.h. badanie sprawdzające przeprowadza na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zalecenia. W wyroku WSA w Krakowie z 7 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 433/14, Sąd podjął próbę zdefiniowania pojęcia zagadnienia wstępnego wskazując, że zagadnieniem wstępnym może być tylko taka kwestia prawna, która albo ujawniła się w toku postępowania i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wprost wynika konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć wstępne zagadnienie prawne, a nie spór co do faktu. Nie mają charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. ustalenia faktyczne, które mają wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji (LEX nr 1467475). Zdaniem Sądu konieczność uzyskania opinii jednostki badającej nie jest przesłanką do zawieszenia postępowania w sprawie w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., ponieważ uzyskanie opinii nie jest zagadnieniem wstępnym, ale dowodem w sprawie, mającym wpływ na ustalenia faktyczne. Nie ulega wątpliwości, że organ celny jest obowiązany do uzyskania opinii z badania automatu przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, jednak nie dowodzi to, że stanowi zagadnienie wstępne. Ponadto należy zauważyć, że jednostka badająca nie jest organem. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt I FSK 25/07 wyraził pogląd, że "inny podmiot", o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. należy rozumieć każdy organ państwowy uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie, z wyłączeniem organu rozstrzygającego sprawę w tym postępowaniu, w którym wystąpiło zagadnienie wstępne (LEX nr 969656). Co prawda zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej, które wyeliminowało z obiegu prawnego postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie, zawiera odmienne od stanowiska Sądu uzasadnienie, w ocenie Sądu błędne, Sąd oddalił skargę, ponieważ rozstrzygnięcie w zaskarżonym postanowieniu kwestii proceduralnej wynikłej w toku postępowania administracyjnego jest prawidłowe. Uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej, który uwzględnił wniosek strony i uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania z tego powodu, że zawiera błędne uzasadnienie, spowodowałoby nieuzasadnione, w ocenie Sądu, przedłużenie postępowania i nie miałoby tak naprawdę wpływu na istotę sprawy. Postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w [...], które naruszało powołany art. 201 §1 pkt 2 O.p., zostało przez organ odwoławczy wskutek wniesienia zażalenia wyeliminowane z obiegu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a