I SA/Po 386/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. na akt Prezydenta Miasta z dnia 29 stycznia 2026 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy anulowania opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania postanawia: odrzucić skargę. P. R. (dalej jako: "strona" lub "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na pismo Prezydenta Miasta (działającego przez Z. D. M. w P.) z dnia 29 stycznia 2026 r., w którym podtrzymano stanowisko, że zgodnie z regulaminem strefy płatnego parkowania nie ma podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony o anulowanie lub umniejszenie dodatkowej opłaty za błędnie opłacony postój pojazdu w innej strefie płatnego parkowania. W skardze sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonej czynności administracji publicznej, która polega na odmowie anulowania opłaty dodatkowej. Stwierdzono także, że opłata dodatkowa została nałożona z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że niniejsza sprawa nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, względnie – z ostrożności procesowej – wniesiono o oddalenie skargi jako bezpodstawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd w pierwszej kolejności bada, czy skarga jest dopuszczalna, w tym czy należy ona do jego właściwości. Stwierdzenie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, obliguje Sąd do odrzucenia skargi, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 p.p.s.a.) Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji, wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Podstawę prawną do wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie w obszarze stref płatnego parkowania na drogach publicznych stanowi treść art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 645 ze zm. - dalej w skrócie: "u.d.p."). Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 u.d.p., opłatę powyższą pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym w myśl art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Stosownie do treści § 8 ust. 1 Regulaminu Strefy Płatnego Parkowania (załącznik Nr [...] do uchwały Nr XXVIII/497/VIII/2020 Rady Miasta [...] z dnia 19 maja 2020 r.) czynność polegająca na parkowaniu pojazdu w strefie wymaga wniesienia przez kierowcę opłaty za postój, określonej w załączniku nr [...] do tej uchwały. W przypadku nieuiszczenia opłaty następuje nałożenie opłaty dodatkowej, na podstawie § 24 regulaminu. Zauważyć należy, że żaden przepis nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na stanowisko o nieuwzględnieniu reklamacji, czy o nierozpatrzeniu reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia lub zaniżenia opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zapada w formie decyzji, postanowienia, czy innego aktu, który podlegałby kontroli na drodze postępowania sądowego, w oparciu o art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3, 4 i 4a p.p.s.a. Obowiązek uiszczania zarówno opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat, wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują odrębnego postępowania, w wyniku którego organ dokonywałby wymiaru opłaty dodatkowej. Natomiast zgodnie z treścią art. 40d ust. 2 u.d.p. opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2024 r., o sygn. akt III SAB/Gd 268/23 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej bazy CBOSA). Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega ona przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, że zawiadomienie, czy wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Mając zatem na uwadze treść art. 3 § 2 p.p.s.a. do sądu administracyjnego nie przysługuje skarga na akt administracyjny wydany w zakresie odmowy uwzględnienia reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej z tytułu błędnie wniesionej opłaty (zaniżonej) za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Wskazać również należy, iż zawiadomienie stwierdzające nieuiszczenie opłaty i wskazujące sposób uregulowania tej należności w terminie 14 dni od dnia nieuiszczenia opłaty za postój - stanowiące w istocie pierwsze wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej - nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w katalogu zawartym w art. 3 § 2 p.p.s.a., które podlegałyby kognicji sądu administracyjnego, w szczególności nie stanowi aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa, a ich niewykonanie może prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku. W tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2019 r., o sygn. akt VII SA/Wa 527/19). Innymi słowy, możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Reasumując, skoro zawiadomienie zawierające wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia lub zaniżenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., a przepisy nie przewidują możliwości wniesienia skargi na rozpatrzenie reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej, niniejsza skarga podlega odrzuceniu. Z powyższych względów orzeczono o odrzuceniu skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 i art. 16 § 2 p.p.s.a.