I SA/Po 391/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-08
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Jerzy Małecki, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, gdy wierzyciel spowodował wszczęcie i prowadzenie egzekucji niezgodnie z przepisami prawa?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, ponieważ wierzyciel spowodował wszczęcie i prowadzenie egzekucji niezgodnie z przepisami ustawy. Wierzyciel potwierdził zasadność zarzutów zobowiązanego co do nieistnienia egzekwowanego obowiązku, co czyniło dochodzenie opłaty niezasadnym. Zgodnie z art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obciążenie wierzyciela kosztami jest obligatoryjne, gdy wierzyciel spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu UFG kosztami postępowania egzekucyjnego. UFG dochodziło opłaty od W.M. z tytułu braku obowiązkowego ubezpieczenia OC pojazdu. W.M. przedstawił dowód zawarcia umowy ubezpieczenia, a następnie dowód sprzedaży pojazdu. Mimo tej wiedzy, UFG wszczęło postępowanie egzekucyjne wobec W.M., które następnie zostało umorzone. UFG zarzuciło błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki Asesor sądowy WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2005r. sprawy ze skargi Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki
Naczelnik Urzędu Skarbowego uwzględniając stanowisko wierzyciela UFG w Warszawie - postanowieniem z dnia [...] . nr [...] na podstawie art. 123 kpa i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17.06. 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego W.M. i jednocześnie postanowieniem nr [...] na podstawie art. 63c § 1, 7, 9 powyższej ustawy obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.
Wierzyciel w zażaleniu na rozstrzygnięcie w przedmiocie obciążenia go kosztami egzekucyjnymi, nie precyzując żądania wobec organu egzekucyjnego- wywodził, że z zawiadomienia Komendy Miejskiej Policji w P. wynikało, iż osoba kierująca w dniu 26.04. [...]r. pojazdem marki [...]nr rej. [...] nie legitymowała się dokumentem obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej a jako posiadacza pojazdu wskazała W.M. . Z dokumentacji wierzyciela wynikło, że W.M. był w roku kontroli (do dnia 4.03. [...]r.) posiadaczem tego pojazdu i na nim spoczywał obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC. Wierzyciel zobowiązał więc W.M. do uiszczenia opłaty w wysokości [...] zł bądź do przedstawienia dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia. Ponieważ we wskazanym w "wezwaniu" terminie nie przedłożył żądanego dokumentu, nie wniósł również nałożonej opłaty, dalsze jej dochodzenie skierowano na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji (§ 7 ust 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.04.1998r. w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz trybu ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku - Dz. U. Nr 74, poz. 474 w związku z art. 90e 2.1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej - t.j. Dz. U. z 1996r. Nr 11, poz. 62 ze zm.). Zobowiązany nadesłał dnia 5.11. [...]r. dokument potwierdzający zawarcie obowiązkowej umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów.
Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił zażalenia i postanowieniem z dnia [...]. nr [...] na podstawie art. 138 § 1, art. 144 kpa utrzymał w mocy zakwestionowane postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.
W skardze wierzyciel domagał się uchylenia powyższego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
-błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że skarżący został obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, pomimo, że jego dłużnik wbrew obowiązkowi, przez dłuższy niż 30 dni od wezwania, nie ujawnił polisy ubezpieczenia OC, a tym samym skarżący nie miał możliwości zweryfikowania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym,
-obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i uznanie, że stosownie do art. 64c§3 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji winien uiścić koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł oraz
-nieuwzględnienie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.04.1998r. w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzenia kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz trybu ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku (t.j. z 1998r. nr 74 poz.474 ze zm.).
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody.
Organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, gdyż ten spowodował niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji.
Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na wniosek, a zastosowanie wnioskowanego środka egzekucyjnego spowodowało powstanie kosztów egzekucyjnych na kwotę [...] zł. Jednakże zobowiązany 16.10. [...]r. podniósł zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku załączając dowody potwierdzające wykonanie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. Wierzyciel zajmując stanowisko w sprawie zarzutów, potwierdził ich zasadność i stwierdził, iż niezasadne jest dochodzenie opłaty wynikającej z art. 90 ust.1 ustawy z dnia 28.07.1990r. o działalności ubezpieczeniowej (t.j. Dz. U. z 1996r., Nr 11, poz. 62 ze zm.). Stosownie do zapisu art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny obciąża kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, gdy ten spowodował niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji.). Określenie "obciąża...wierzyciela" oznacza, iż jest to obligatoryjny obowiązek organu egzekucyjnego. Wykonując ten obowiązek, organ egzekucyjny działał na podstawie i w granicach prawa.
Brak podstaw do uznania zarzutu naruszenia § 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.04.1998r. w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzenia kontroli wykonywania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz trybu ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku (Dz. U. z 1998r. Nr 74, poz. 474
Przepis powyższy nakłada obowiązki na organy uprawnione lub obowiązane do przeprowadzenia kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, a nie na zobowiązanego. Nie mniej zobowiązany zastosował się do żądań wierzyciela w stopniu uprawniającym do zaniechania działań wobec jego osoby.
Z akt sprawy wynika, że zobowiązany nie dał podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Zobowiązany w odpowiedzi na wezwanie wierzyciela w sprawie "niedopełnienia obowiązku zawarcia wymaganej umowy ubezpieczenia w 2002r., ujawnionego w następstwie kontroli z dnia 7.03. [...]r.", w piśmie z dnia 12.02. [...]r. (wpływ do wierzyciela 21.02. [...]r.) powiadomił, że samochód sprzedał, że nabywcą jest N.D. zam. P. ul. [...] oraz że przesyła "ksero umowy sprzedaży". Otrzymawszy tę informację wierzyciel zwrócił się wprawdzie do zobowiązanego o kopię polisy ubezpieczenia OC, a także podanie dokładnej daty zbycia pojazdu, ale jednocześnie na naklejce na piśmie opatrznej datą 3.03. [...]r. zadekretował: "jeżeli nie nadeśle OC obciążyć nabywcę". Pomimo to wystawił tytuł wykonawczy z dnia 2.09 [...]. nr [...] i wdrożył postępowanie egzekucyjne przeciw zbywcy samochodu, a więc przeciwko osobie o której wiedział, że w chwili kontroli policyjnej w dniu 7.03. [...]r. nie była ani właścicielem ani posiadaczem pojazdu.
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270) orzekł sąd jak w wyroku.
/-/ K. Pawlicki /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło