I SA/Po 393/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu wykonania obowiązku zapłaty zaległości wynikających z tytułów wykonawczych o nr [...] – [...] oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] – [...]. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego /-/ Jerzy Małecki W skardze z dnia [...] kwietnia 2010 r. wniesionej na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...] lutego 2010 r. został zawarty wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. Zdaniem skarżącego kontynuowanie egzekucji pogorszy jego sytuację materialną. W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że wykonał obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] poprzez dokonanie w dniu [...] stycznia 2010r. na rachunek wierzyciela wpłaty w kwocie [...] zl, jako całkowite uregulowanie przedmiotowych zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, co skutkować winno umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie tych tytułów wykonawczych. Skarżący zaznaczył, że ZUS umorzył postępowanie egzekucyjne dotyczące tytułów wykonawczych od nr [...] do [...] i odmówił uznania zarzutu wykonania obowiązku zapłaty zaległości objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] do [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wskazał m.in., że dokonana przez skarżącego wpłata powyższej kwoty wynikająca z upomnienia nr [...] rozliczona została w pierwszej kolejności na koszty egzekucyjne, a następnie na zaległości z tytułu składek. W następstwie tak dokonanego rozliczenia wpłaconej przez skarżącego kwoty, pokryto w całości, wraz z należnymi kosztami egzekucyjnymi, zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne objęte tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...], zaś zaległości objęte tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] stanowią nadal wymagalny obowiązek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w postępowaniu na postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie odmowy uznania zarzutu wykonania obowiązku zapłaty zaległości wynikających z tytułów wykonawczych Sąd nie może wstrzymać postępowania egzekucyjnego, w związku z czym wniosek skarżącego należało potraktować jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 powołanej ustawy, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd doktryny i orzecznictwa, z którego wynika, że możliwe jest udzielenie ochrony tymczasowej jedynie w odniesieniu do aktów i czynności organów administracji publicznej, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Jeżeli chodzi o postępowanie egzekucyjne, to przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być jedynie wydane w tym postępowaniu postanowienia, na które służy zażalenie. Oznacza to, że sąd może podjąć orzeczenie o wstrzymaniu wykonania tylko w odniesieniu do tych postanowień, natomiast żądanie wstrzymania czynności egzekucyjnych nie może zostać uwzględnione, ponieważ nie są one objęte zakresem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne - post. NSA z 24 lutego 2005r., OZ 1592/04 (niepubl). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się również, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 cyt. ustawy mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają nałożone na niego obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2008, s. 339). Zasadniczo więc cechy wykonalności nie posiadają decyzje lub postanowienia odmowne. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że postanowienie, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania nie kwalifikuje się do wykonania. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem postanowienie w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym oraz umorzenie postępowania. Postanowienie to zawiera jedynie negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W szczególności nie nakłada na zobowiązanego żadnych nowych obowiązków, ani nie zmienia wysokości powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym skuteczność zaskarżonego postanowienia nie stwarza również niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżone postanowienie nie nakłada bowiem na skarżącego żadnych obowiązków, które podlegałyby realizacji w drodze egzekucji. Podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego są wcześniej wystawione tytuły wykonawcze. Natomiast zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane na skutek wniesienia zarzutów w trakcie toczącego się już postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, wobec czego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /-/ Jerzy Małecki