I SA/Po 393/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-08-25

Skład orzekający: Stanisław Małek, Jerzy Małecki, Maria Skwierzyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut wykonania obowiązku zapłaty zaległości wynikających z tytułów wykonawczych, wniesiony po dokonaniu wpłaty po terminie i po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, może skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego i brakiem obciążenia kosztami egzekucyjnymi, jeśli wpłata nie pokryła w całości należności wraz z kosztami?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wpłata dokonana po terminie i po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a przed rozpatrzeniem zarzutów, nie mogła skutkować uznaniem zarzutu wykonania obowiązku. Wpłata ta, zgodnie z przepisami, została w pierwszej kolejności zaliczona na poczet kosztów egzekucyjnych, a następnie na zaległości. Ponieważ wpłata nie pokryła w całości należności wraz z kosztami, pozostała część zadłużenia nadal była wymagalna, a koszty egzekucyjne były zasadnie naliczone.
Stan faktyczny
Dyrektor ZUS wszczął egzekucję administracyjną wobec J.J. z tytułu zaległości składkowych. Po zajęciu świadczenia emerytalnego, skarżący dokonał wpłaty, która została rozliczona na koszty egzekucyjne i zaległości. Organ egzekucyjny odmówił uznania zarzutu wykonania obowiązku, wskazując na pozostałe wymagalne zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący zaskarżył postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wszczęcia egzekucji i doręczenia upomnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie NSA Jerzy Małecki(spr.) NSA Maria Skwierzyńska Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu wykonania obowiązku zapłaty zaległości wynikających z tytułów wykonawczych o nr [...] oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] oddala skargę /-/ M. Skwierzyńska /-/ S. Małek /-/ J. Małecki Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P., działając jako organ egzekucyjny wszczął egzekucję administracyjną wobec J. J., m.in. na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...], [...] i [...]. W celu wyegzekwowania niniejszych zaległości, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] – [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, doręczając jednocześnie skarżącemu dnia [...] stycznia 2010 r. odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych. Dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący dokonał na rachunek wierzyciela wpłaty w wysokości [...] zł, tj. kwoty wskazanej w upomnieniu o nr [...], która rozliczona została, zgodnie z przepisem § 19 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008r. nr 78, poz.465 ze zm.), w pierwszej kolejności na koszty egzekucyjne, a następnie na zaległości z tytułu składek. W następstwie tak dokonanego rozliczenia wpłaconej przez skarżącego kwoty, pokryto w całości, wraz z należnymi kosztami egzekucyjnymi, zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne objęte tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...], zaś zaległości objęte tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] stanowią nadal wymagalny obowiązek. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący działając na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, podnosząc wykonanie obowiązku wynikającego z przedmiotowych tytułów wykonawczych poprzez dokonanie w dniu [...] stycznia 2010 r. na rachunek wierzyciela wpłaty w kwocie [...] zł. Zdaniem skarżącego brak było podstaw do wszczęcia egzekucji administracyjnej, bowiem po otrzymaniu upomnienia o nr [...] skarżący upoważnił wierzyciela do dobrowolnego potrącania, przysługującego mu świadczenia emerytalnego, na poczet istniejącego zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W konsekwencji zatem, z uwagi na powyższe, brak było podstaw do obciążenia skarżącego powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego kosztami egzekucyjnymi. Po rozpatrzeniu zarzutów skarżącego i mając na uwadze stanowisko wierzyciela w przedmiocie podniesionych zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu, postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] odmówił uznania zarzutu wykonania obowiązku zapłaty zaległości wynikających z tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] oraz umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...]. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący pismem z dnia [...] lutego 2010 r. wniósł zażalenie, żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, wobec braku zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, postanowieniem z dnia [...] marca 2010r., nr [...] zaskarżone postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy. Skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. J. zaskarżył w/w postanowienie w całości i żądając jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, jak również wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art.6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że skarżący nie uchylał się od wykonania obowiązku zapłaty zaległych składek, jak również naruszenie art.15 § 1 w/w ustawy. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie zaznaczył, że wykonał obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] poprzez dokonanie w dniu [...] stycznia 2010 r. na rachunek wierzyciela wpłaty w kwocie [...] zł, jako całkowite uregulowanie przedmiotowych zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, co skutkować winno umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie tych tytułów wykonawczych. Ponadto, w ocenie skarżącego, brak było podstaw do wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, bowiem po otrzymaniu upomnienia o nr [...] skarżący upoważnił wierzyciela do dobrowolnego potrącania, przysługującego mu świadczenia emerytalnego, na poczet istniejącego zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, nie uchylając się od wykonania ciążącego na nim obowiązku zapłaty zaległych składek. W konsekwencji zatem, z uwagi na powyższe, nie było również podstaw do obciążenia skarżącego powstałymi, w toku postępowania egzekucyjnego, kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto podnosi, że w doręczonym mu upomnieniu o nr [...] wierzyciel nie podał faktycznej wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, czyniąc to dopiero w tytułach wykonawczych, co tym samym oznacza brak wypełnienia przez wierzyciela obowiązku doręczenia prawidłowego upomnienia, o którym mowa w art.15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, po zapoznaniu się z zarzutami zawartymi w skardze w pełni podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...]marca 2010 r., nr [...]. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu ponownie wskazuje, iż zarzuty skarżącego w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Określone przez ustawodawcę w przepisie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty są szczególnym środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zaznacza, iż zarzuty są dla zobowiązanego podstawowym środkiem ochrony przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie podstawą wniesionych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, jest przepis art. 33 pkt 1 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zarzut wykonania obowiązku z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, wynikającego z tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], jak również zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zawierającego faktyczną wysokość dochodzonych zaległości, które to zarzuty podtrzymane zostały w skardze do WSA w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, w odniesieniu do podniesionych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu co do odmowy uznania zarzutu wykonania obowiązku zapłaty zaległości wynikających z tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], jak również co do bezzasadności podniesionego zarzutu braku doręczenia upomnienia zawierającego faktyczną wysokość dochodzonych zaległości. Zauważa, iż poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że skarżący w dniu [...] stycznia 2010 r., a zatem już po upływie terminu do dobrowolnego wykonania obowiązku wskazanego w doręczonym mu dnia [...] grudnia 2009 r. upomnieniu nr [...], jak i już po wszczęciu egzekucji administracyjnej, dokonał na rachunek wierzyciela wpłaty w wysokości [...] zł, tj. kwoty wskazanej w w/w upomnieniu. Stosownie do treści § 9 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. nr 137, poz.1541 ze zm.), z zastrzeżeniem ust. 1b wierzyciel niezwłocznie zawiadamia organ egzekucyjny o każdej zmianie wysokości należności objętej tytułem wykonawczym wynikającej z jej wygaśnięcia w całości lub w części oraz podaje datę powstania zmiany i jej przyczynę. Kwestię zaś rozliczania składek m.in. z tytułu ubezpieczenia społecznego, reguluje § 19 ust.1 powołanego już rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych, stanowiący, że z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę należne funduszowi emerytalnemu i otwartym funduszom emerytalnym, proporcjonalnie do należności tych funduszy objętych tym tytułem. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na rzecz którego dokonano wpłaty, nie ma dowolności w zakresie rozliczenia składek, będąc w tym przedmiocie związany powołaną regulacją. W pierwszej kolejności dokonując rozliczenia w ramach danego tytułu wykonawczego zobowiązany jest więc wpłatę na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pokryć na koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie na składki i odsetki za zwłokę. Tym samym wpłacona przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2010 r. na rachunek wierzyciela kwota w wysokości [...] zł słusznie rozliczona została w pierwszej kolejności na koszty egzekucyjne (nie naliczono kosztów upomnienia, gdyż doręczenie upomnienia skarżącemu miało miejsce w siedzibie organu rentowego), a następnie na zaległości z tytułu składek. Rozliczenia tego dokonano począwszy od najstarszych zaległości objętych tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...], tj. zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od [...], [...] do [...], pokrywając jednocześnie w ramach tych poszczególnych tytułów wykonawczych należne organowi egzekucyjnemu koszty egzekucyjne. Wpłata dokonana została przez zobowiązanego po wszczęciu egzekucji administracyjnej, a zatem w następstwie doręczenia skarżącemu odpisów przedmiotowych tytułów wykonawczych i zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, powstały określone w art. 64 § 1 pkt 2 i § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, koszty egzekucyjne. Wobec powyższego, po rozliczeniu wpłaconej przez skarżącego kwoty na wskazane zaległości wraz z należnymi kosztami egzekucyjnymi, w dalszym ciągu wymagalne pozostały zaległości z tytułu ubezpieczenia społecznego za okres [...], objęte tytułami wykonawczymi o nr [...] – [...] w łącznej kwocie [...] zł wraz z łączną kwotą kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł Dyrektor Izby Skarbowej nie zgadza się z skarżącym, że egzekucja administracyjna była w niniejszej sprawie przedwczesna, bowiem skarżący upoważnił wierzyciela, jeszcze przed jej wszczęciem, do dokonywania potrąceń z przysługującego mu świadczenia emerytalnego na poczet przedmiotowych zaległości i tym samym w konsekwencji brak jest podstaw do obciążenia zobowiązanego powstałymi kosztami egzekucyjnymi. Stosowanie do treści § 3 ust.1 powołanego już rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli należność nie zostanie zapłacona w terminie określonym w decyzji lub wynikającym z przepisu prawa, wierzyciel, z zastrzeżeniem ust. 2, wysyła do zobowiązanego upomnienie, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia. Z kolei, zgodnie z art.15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia Upomnienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. wzywające skarżącego do dobrowolnego uiszczenia, w określonym terminie 7 dni, zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od [...], [...] do [...] w łącznej kwocie [...] zł, pod rygorem wszczęcia egzekucji administracyjnej, doręczone zostało skarżącemu dnia [...] grudnia 2009r. Termin zatem do dobrowolnego spełnienia obowiązku upłynął z dniem [...] grudnia 2009 r., po którym to dniu wierzyciel, wobec braku uiszczenia przez skarżącego przedmiotowych zaległości, uprawniony był do wystawienia tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] i wszczęcia egzekucji administracyjnej do majątku skarżącego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu bez znaczenia dla prawidłowego wszczęcia egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie pozostaje kwestia upoważnienia wierzyciela do dokonania ewentualnych potrąceń przysługującego skarżącemu świadczenia emerytalnego na poczet istniejących zaległości. Przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz.1227), nie przewidują bowiem możliwości dobrowolnego dokonywania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jakichkolwiek potrąceń świadczeń pieniężnych, aniżeli sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Przepis art. 139 ust.1 jednoznacznie stanowi, jakie należności, z uwzględnieniem art.141 w/w ustawy i po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podlegają potrąceniu, nie dając Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych żadnej dowolności w tym przedmiocie. Zaznacza ponadto, iż podstawą wniesienia przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być okoliczności enumeratywnie określone w art. 33 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie zaś innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów (wyrok NSA z dnia 27 października 1999r., IV SA 1104/96). Zatem ani organ egzekucyjny, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie byli uprawnieni w postępowaniu w przedmiocie wniesionych zarzutów rozstrzygać kwestii zasadności obciążenia skarżącego powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego, kosztami egzekucyjnymi. W tym zakresie bowiem na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidziany jest odrębny tryb określony w przepisie art. 64c § 7 i 8 w/w ustawy. Za nieuzasadniony należy uznać również podniesiony przez skarżącego zarzut, że w doręczonym mu upomnieniu o nr [...] wierzyciel nie podał faktycznej wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, czyniąc to dopiero w tytułach wykonawczych, co w ocenie skarżącego, oznacza brak wypełnienia przez wierzyciela obowiązku doręczenia prawidłowego upomnienia, o którym mowa w art.15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu Inspektorat w G., jako wierzyciel mając na uwadze § 3 ust.1 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art.15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dnia [...] grudnia 2009r. doręczył skarżącemu upomnienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. wzywające do dobrowolnego uiszczenia, w określonym terminie 7 dni, zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od [...], [...] do [...] w łącznej kwocie [...] zł, po rygorem wszczęcia egzekucji administracyjnej. Brak zaś dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela, w określonym terminie, upoważniał wierzyciela zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia do wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych i wszczęcia egzekucji administracyjnej do majątku skarżącego. Wbrew również temu co twierdzi skarżący, kwota zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od [...], [...] do [...] objęta tytułami wykonawczymi, tj. [...] zł jest tożsama z kwotą wynikającą z wystawionego przez wierzyciela upomnienia o nr [...], a różnica [...]gr wynika jedynie z dokonanego przez wierzyciela i prawnie dopuszczalnego zaokrąglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają m.in. postanowienia organów egzekucyjnych w sprawach przymusowej egzekucji zaległości podatkowych z uwagi na ich zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, zarówno materialnym, jak i formalnym. Ta ocena legalności dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt administracyjnych sprawy z dnia wydania zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje ponadto zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Z drugiej natomiast strony orzekając o legalności wydanych w postępowaniu egzekucyjnym postanowień organów egzekucyjnych winien mieć na uwadze zakaż pogorszenia w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius). Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie I tak Sąd wyjaśnia stronie, iż instytucja prawna zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym pełni podobną rolę co odwołanie w podatkowym postępowaniu orzekającym. Tym co różni te dwa środki kontroli poczynań organów administracji publicznej są m.in. wąsko zakreślone podstawy zaskarżania (wniesienia zarzutów) w postępowaniu egzekucyjnym i to, iż wniesienie przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje czynności egzekucyjnych. Na etapie bowiem postępowania egzekucyjnego jako postępowania wykonawczego zaległych zobowiązań publicznoprawnych powstałych z mocy prawa czy na skutek wydanych decyzji konstytutywnych - zgodnie z brzmieniem art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17czerwca 1966 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954) - organ egzekucyjny nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 6 powyższej ustawy – jeżeli zobowiązany nie wykona ciążących na nim zobowiązań publicznoprawnych (składek na ubezpieczenie społeczne) , wierzyciel czyli Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych musi podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych które pozwolą na stosunkowo szybkie uzyskanie należnych sum zaległych zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i nie będą powodowały dalszego wzrostu tego długu z tytułu wysokich odsetek od przeterminowanych zaległości. Organ egzekucyjny i wierzyciel zobowiązań publicznoprawnych nie może kierować się zatem własnym uznaniem czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek. Zasada obowiązku prowadzenia egzekucji zaległych składek na ubezpieczenie społeczne przez wierzyciela (prowadzenia egzekucji ex officio) wynika z art. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiąc, że " ... w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych". Ustawodawca wyłącza zatem zasadę rozporządzalności dochodzenia przez wierzyciela wykonania obowiązku zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. Skoro skarżący na przestrzeni wielu lat nie regulował należnych składek na ubezpieczenie społeczne, to po upływie 7 dni od doręczenia w dniu [...] grudnia 2009 r. J. J. w siedzibie organu ubezpieczeń społecznych upomnienia - Dyrektor Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu był zobowiązany do wystawienia po tym terminie tytułów wykonawczych i prowadzenia egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanego. Postanowienia ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153 , poz. 1227) nie dają organowi egzekucyjnemu uprawnień do jakiegokolwiek dowolnego i dobrowolnego potrącania z należnych świadczeń emerytalnych czy rentowych, ale tylko i wyłącznie należności wymienionych w art. 139 tejże ustawy, w tym i sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne. Ponieważ skarżący dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego i zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego dokonał w dniu [...] stycznia 2010 r. na rachunek wierzyciela wpłaty kwoty wykazanej w upomnieniu o nr [...] - organ egzekucyjny był zobowiązany zastosować w niniejszej sprawie przepisy § 19 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów a dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 78, poz. 465 ze zm.) i z dokonanej wpłaty w wysokości [...] zł pokryć najpierw należne koszty egzekucyjne, a dopiero w dalszej kolejności składki na ubezpieczenie zdrowotne i związane z nimi odsetki. Kwota wynikająca z upomnienia o nr [...] r. jest tożsama i kwotą zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wynikające z tytułów wykonawczych za okres [...], [...] oraz [...] i ZUS zakładał, iż zobowiązany ową kwotę wpłaci dobrowolnie w terminie 7 dni od doręczenia mu owego upomnienia, bez potrzeby sięgania i uruchamiania kosztownej dla zobowiązanego machiny przymusowego wykonania zaległych zobowiązań. Skarżący nie może w tej sytuacji przerzucać na organy egzekucyjne swego wadliwego zachowania polegającego na tym, iż przez lata nie płacił składek na ubezpieczenie zdrowotne i nie dokonał w terminie 7 dni od doręczenia mu upomnienia wpłaty należnej kwoty zaległości, powodując tym samym obciążenie go kosztami egzekucyjnymi. Z tych zatem względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/M. Skwierzyńska /-/St. Małek /-/J. Małecki LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło