I SA/Po 393/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001r. oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wpis od skargi wynosi [...]. RB pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego obecna sytuacja majątkowa i finansowa nie pozwala mu na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie [...]. Podał, że w miesiącu [...] uzyskał dochód brutto w wysokości [...], w [...] w wysokości [...] i w [...] w wysokości [...]. Oświadczył, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Dochód skarżącego z tytułu działalności gospodarczej wynosi - po przeliczeniu za ostatnie trzy miesiące - około [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy RB w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Podał, że poza dochodami z działalności gospodarczej nie uzyskuje żadnych innych dochodów oraz nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ponosi opłaty w wysokości około [...] zł, przy czym [...]. Oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego. Do pisma załączył kserokopie zeznań podatkowych za [...], zaświadczenie z Banku z dnia [...], z którego wynika, że na rachunku bankowym przez ostatnie trzy miesiące nie były przeprowadzane żadne obroty oraz kserokopię faktury za energię elektryczną. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącego wynika, że nie jest w stanie ponieść w pełnym zakresie kosztów sądowych, tzn., że zachodzą przesłanki, które dają podstawę do częściowego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Wnioskodawca posiada mieszkanie. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał w ostatnich trzech miesiącach średni miesięczny dochód brutto w wysokości [...] miesięcznie, jest to wprawdzie kwota niewysoka, jednakże ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia wynika, że na miesięczne opłaty przeznacza około [...], a zatem z uzyskiwanych dochodów może poczynić oszczędności, które pozwolą na uiszczenie choć w części wpisu od skargi, t.j. w wysokości [...]. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Jednakże w sytuacji gdyby nie był w stanie ich uiścić będzie mógł zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.