I SA/Po 393/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008r. oraz od stycznia do maja 2008r. postanawia: zwolnić skarżącego, poza uiszczoną w dniu [...] kwotą w wysokości [...] tytułem wpisu od skargi, od kosztów sądowych. Skarżący AK, reprezentowany przez adwokata PB, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008r. oraz od stycznia do maja 2009r. Skarżący jednocześnie uiścił opłatę od skargi w kwocie [...]. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, gdyż nie może ich ponieść bez uszczerbku utrzymania dla siebie. Jest rencistą i otrzymuje z tego tytułu [...] miesięcznie. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona otrzymuje świadczenie zdrowotne, wcześniej pracowała na fermie drobiu i zarabiała [...] miesięcznie. Skarżący podał, że z tytułu renty uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] miesięcznie, żona otrzymuje z tytułu zasiłku chorobowego ok. [...] brutto miesięcznie, zatem łączny dochód rodziny wynosi ok. [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego żona nie posiadają odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...], przy czym wyjaśnił, że zeznania zostały złożone w Urzędzie Skarbowym. Skarżący i jego żona nie posiadają rachunków bankowych, lokat bankowych i kont bankowych. Nie ponoszą kosztów związanych z utrzymaniem domu takich jak czynsz, energia elektryczna, gaz, gdyż korzystają z grzeczności syna, u którego mieszkają. Ponoszą natomiast koszty związane z leczeniem - ok. [...] na osobę, koszty wyżywienia oraz koszty innych potrzeb ściśle związanych z ich osobami. Koszty te wyczerpują cały osiągany dochód. Wnioskodawca i jego żona nie posiadają nieruchomości, oszczędności oraz innych składników majątkowych, nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów. Dom, w którym mieszkają należy do ich syna SK. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Definitywnie zakończył jej prowadzenie w [...] lub na początku [...]. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że otrzymuje rentę od [...], natomiast żona od [...]. Do pisma załączył kserokopie: aktu notarialnego z dnia [...] Repertorium [...], z którego wynika, że syn skarżącego kupił nieruchomość w K, zawiadomienia Sądu Rejonowego z dnia [...], [...], z którego wynika, że na podstawie umowy ustanowienia służebności osobistej z dnia [...] i zawartego w niej wniosku z dnia [...] wpisano w Księdze Wieczystej Nr [...] służebność osobistą i prawo użytkowania na rzecz AK, zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z których wynika, że w [...] żona wnioskodawcy nie uzyskała przychodu i dochodu, w [...] uzyskała dochód w wysokości [...], natomiast skarżący w [...] uzyskał dochód w wysokości [...], zaś w [...] w wysokości [...] zł. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżący w dniu [...] uiścił na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę [...] tytułem opłaty od skargi. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od wpisu od skargi powyżej kwoty [...] uiszczonej na rachunek bankowy Sądu w dniu [...] i od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca jest rencistą, jego żona otrzymuje świadczenie zdrowotne. Łączny dochód rodziny wynosi ok. [...] brutto. Uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę środki pieniężne nie wystarczają na uiszczenie uzupełniającego wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] i ewentualnych kosztów sądowych. Ponadto skarżący i jego żona nie posiadają żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.