I SA/Po 397/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku KW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za okresy V-VI, VIII-X 2001r., XII 2002r., I-VII, IX 2003r. i umorzenie odsetek za zwłokę oraz odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych zaliczek od wynagrodzeń pracowników za okres IV-XII 2001r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wpis od skargi wynosi [...]. KW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż otrzymuje po potrąceniach kwotę [...] renty miesięcznie. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada nieruchomości w P przy ul. W o pow. [...], przy ul. S o pow. [...] i przy ul. S o pow. [...], nie posiada nieruchomości rolnych, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Podał, że utrzymuje się z renty, po potrąceniach otrzymuje kwotę w wysokości [...] netto miesięcznie. Wskazał, że ma zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz w opłatach za cieplik i energię elektryczną. Na wezwanie z dnia [...] KW w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów z pracy dorywczej i sezonowej, gdyż nie pracuje. Nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Wskazał, że nieruchomości przy ul. S w P nie wynajmuje, gdyż tam mieszka. Nie wynajmuje nieruchomości przy ul. S, gdyż nie ma w niej instalacji, klatki schodowej i schodów. Nie wynajmuje również nieruchomości przy ul. W, gdyż budynek nadaje się do kapitalnego remontu. Wnioskodawca podał, że w latach [...] próbował sprzedać chociaż jedną z posiadanych nieruchomości, ale nie znalazł nabywcy. Podał, że ma zaległości w opłatach za ogrzewanie, energię elektryczną i za wodę. Oświadczył, że na ile mu sytuacja pozwala, próbuje spłacać w.w zaległości. Podał, że gdy brakuje mu pieniędzy, nie wykupuje lekarstw. Nie posiada telefonu stacjonarnego, komórkowego, telewizji, radia i kablówki. Posiada [...]-letni samochód osobowy marki M, przy czym samochód jest niesprawny, nie jest używany od [...] lat, nie ma aktualnego przeglądu badania technicznego. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że dochód skarżącego w [...] wyniósł [...], w [...]. Załączył również kserokopie wyciągów z rachunku bankowego, decyzji ZUS, upomnień i wezwań do zapłaty, faktur za energię elektryczną, wodę, gaz, zestawienie Naczelnika Urzędu Skarbowego rozliczenia uzyskanych kwot w okresie [...], dowody wpłat do ZUS. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę powyższe zauważyć należy, że KW spełnia przesłankę udzielenia mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący jest rencistą i otrzymuje rentę w wysokości [...] netto. Nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, jest osobą schorowaną, ma zaległości w Urzędzie Skarbowym i w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zalega również w opłatach za ogrzewanie, energię elektryczną, wodę i gaz. Skarżący posiada nieruchomości w P przy ul. S oraz W. Z informacji udzielonej przez skarżącego wynika, że próbował sprzedać jedną z w.w nieruchomości, ale nie znalazł nabywcy. Nie może ich również wynająć z uwagi na stan techniczny nieruchomości, brak instalacji i schodów. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji, gdyby skarżący nie był w stanie ich uiścić, będzie mógł zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie adwokata, gdyż ustanowienie radcy prawnego i adwokata są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.