I SA/Po 400/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M i W J o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. postanawia: zwolnić skarżących od wpisu od skargi kasacyjnej. /-/V. Mielcarek Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę M i W J na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego J K, pismem z dnia [...] wnieśli od w.w wyroku skargę kasacyjną oraz złożyli sporządzone w dniu [...] na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosków podali, że nie posiadają majątku ani dochodów. Wnioskodawcy pozostają razem we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiadają nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżąca z uwagi na stan zdrowia nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów, skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje kwotę [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosków o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyli, że nie posiadają kont, lokat i rachunków bankowych, nie uzyskują dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Mieszkają w domu należącym do córki i nie ponoszą żadnych kosztów związanych z wydatkami na ogrzewanie, wodę, gaz i energię elektryczną. Na lekarstwa przeznaczają ok. [...] miesięcznie. Skarżący pracuje i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie netto [...]. Wnioskodawcy przeznaczają kwotę, [...] na zakup żywności, środków czystości i opłacenie abonamentu telefonu stacjonarnego. Nie posiadają telefonów komórkowych i nie mają do spłaty żadnego kredytu. Nie posiadają samochodów osobowych. Wskazali, że nie prowadzą z córką wspólnego gospodarstwa domowego, córka jest mężatką i ma [...] dziecko. Do pisma załączyli odpis zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł [...], zaś skarżąca nie uzyskała żadnego dochodu. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżących wynika, że nie są w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek