I SA/Po 400/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-23
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba bezrobotna pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym z chorującą żoną, która otrzymuje niską emeryturę, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Instytucja prawa pomocy stanowi gwarancję prawa do sądu dla osób w trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca JJ złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca jest bezrobotny, nie uzyskuje dochodów, a jego żona choruje i otrzymuje niską emeryturę. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, ponosząc koszty utrzymania mieszkania, mediów i leków, a pozostałe środki ledwie wystarczają na podstawowe potrzeby życiowe. Posiada mieszkanie, ale nie inne nieruchomości ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JJ o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nieuznania przerwy w prowadzeniu działalności z uwagi na podjęcie i prowadzenie działalności w okresie zgłoszonej przerwy postanawia: 1. zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
JJ pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że nie pracuje i nie uzyskuje dochodów. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która choruje i wobec tego na lekarstwa przeznacza ok. [...] miesięcznie. Skarżący podał, że ponoszą koszty utrzymania mieszkania oraz opłaty za media. Pozostała kwota z ledwością wystarcza im na skromne jedzenie. Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów o wartości pow. 3.000 euro. Żona nie posiada majątku. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, żona otrzymuje emeryturę w wysokości [...] brutto.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez Stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło