I SA/Po 401/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na część decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca 2004r. do marca2006r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...] zł. A. S. pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych, ponieważ otrzymuje emeryturę w wysokości [...],- zł netto, żona otrzymuje rentę w wysokości [...] zł netto. Uzyskiwane dochody wystarczają zaledwie na bieżące wydatki, które dodatkowo powiększyły się ze względu na stan zdrowia rodziny. Skarżący od kilkunastu lat choruje na choroby układu krążenia (nadciśnienie tętnicze).Pogarszający się stan zdrowia nie pozwala jemu na podjęcie dodatkowej pracy. Żona natomiast od kilkunastu lat choruje na reumatoidalne zapalenie stawów i jest pod stałą opieką lekarza rodzinnego, często korzysta z pomocy lekarzy specjalistów (reumatologa i kardiologa). Posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Ponadto na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostaje ich syn, który po ukończeniu studiów od ponad roku nie ma pracy i jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, który także leczy się u lekarza specjalisty dermatologa na łuszczycę. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, które umożliwiłyby pokrycie kosztów sądowych, nie posiada ruchomości i nieruchomości, które byłyby jego wyłączną własnością. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Posiada mieszkanie lokatorsko-własnościowe o pow. [...] m2. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Małżonka i syn skarżącego nie posiadają majątku. Wnioskodawca z tytułu emerytury uzyskuje dochód w wysokości [...[ zł brutto, żona zaś z tytułu renty w wysokości [...] zł brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S. w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów z pracy dorywczej, sezonowej i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...] zł, przy czym: czynsz [...] zł, ogrzewanie [...] zł, woda [...] zł, gaz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, koszty leczenia + koszty dojazdu samochodem do specjalisty [...] zł, koszt zakupu lekarstw [...] zł, koszty leczenia syna [...] zł, wyżywienie [...] zł, telefon stacjonarny + Internet [...] zł, telefony komórkowe [...] zł, abonament RTV [...] zł, kablówka [...] zł, porządkowanie grobów [...] zł, ubezpieczenia [...] zł, środki czystości [...] zł, koszt zakupu bielizny i odzieży [...] zł, koszt używania samochodu [...] zł, inne wydatki [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...] zł, którego współwłaścicielem jest także żona i syn. Samochód służy małżonce skarżącego do dojazdów do lekarza specjalisty do K. i na zabiegi specjalistyczne we W.. Do pisma załączono odpisy zeznań rocznych podatkowych za 2008 i 2009r. oraz wyciągi z rachunków bankowych. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącego wynika natomiast, że jest w stanie w przedmiotowej sprawie ponieść koszty sądowe, w tym koszty wpisu od skargi, który wynosi [...] zł. Z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, że z tytułu emerytury otrzymuje [...] zł netto, jego żona zaś z tytułu renty [...] zł netto, a zatem łącznie otrzymują [...] zł netto. Z uzyskiwanych dochodów wnioskodawca powinien był poczynić oszczędności na opłacenie kosztów postępowania prowadzonego w jego indywidualnej sprawie, a nie liczyć na ich opłacenie przez budżet państwa. Zauważyć nadto należy, że skarżący posiada mieszkanie lokatorsko-własnościowe, we współwłasności z żoną i z synem posiada samochód osobowy marki [...]. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek