I SA/Po 404/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi AM na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący AM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną, posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Dochód miesięczny nie przekracza [...] miesięcznie. Skarżący podał, że ma na utrzymaniu żonę i syna. Wnioskodawca wskazał, że nie stać go na uiszczenie wpisu sądowego ani na profesjonalnego pełnomocnika. Podał, że pomoc prawna jest jemu potrzebna w celu konstytucyjnego dochodzenia praw. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Wnioskodawca posiada dom odziedziczony po ojcu o pow. [...] m2, chlew o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dochodów. Skarżący otrzymuje zasiłek z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] podał, że zeznań rocznych podatkowych za [...] on i jego żona nie składali w Urzędzie Skarbowym. Wnioskodawca wyjaśnił, że małżonka nie pracuje, nie jest również zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Skarżący podał, że od [...] poszukuje pracy. Wnioskodawca razem z żoną posiadają wspólny rachunek bankowy, na który wpływa zasiłek rodzinny na syna. Skarżący i jego żona nie posiadają innych rachunków bankowych. Skarżący podał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą ok. [...], przy czym: [...]. Wnioskodawca podał, że kredytów nie mają z uwagi na niskie dochody. Skarżący oświadczył, że on i jego żona nie mają udziałów w spółkach i nie pełnią funkcji członka zarządu, prokurenta w spółkach. Wskazał, że nie posiadają żadnych dochodów z pracy dorywczej, z chowu zwierząt. Skarżący podał, że posiada motor marki K z [...], wartość rynkowa ok. [...], syn posiada motorower z [...] o wartości ok. [...]. Małżonka wnioskodawcy nie posiada nieruchomości. Skarżący do pisma załączył kserokopie: decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], z której wynika, że zasiłek stały dla osoby w rodzinie od dnia [...] wynosi, z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu świadczenia niepieniężnego w formie rzeczowej, t.j. zakup materiałów budowlanych w wysokości [...], wymiana instalacji elektrycznej w wysokości [...] oraz ekspertyzę przewodu kominowego w wysokości [...], decyzji Wójta Gminy z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na syna w kwocie [...] miesięcznie na okres [...], dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w kwocie [...] miesięcznie na okres [...], orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...], zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], z którego wynika, że skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny od [...], faktur za drewno, wodę i kanalizację oraz za energię elektryczną. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z [...]-letnim synem. Skarżący i jego żona pozostają bez pracy. Rodzina utrzymuje się z zasiłków z pomocy społecznej. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.