I SA/Po 406/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-03-08

Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Włodzimierz Zygmont, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy spółka będąca stroną postępowania sądowego nie posiada organu uprawnionego do jej reprezentowania, należy zawiesić postępowanie sądowe?
Ratio decidendi
Sąd zawiesza postępowanie, gdy w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Brak organu powołanego do reprezentowania strony, jakim jest osoba prawna, stanowi przyczynę nieważności postępowania, niezależnie od działania pełnomocnika. W takiej sytuacji rozpoznanie sprawy jest niemożliwe, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Spółka X. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. dotyczącą podatku VAT. Pełnomocnik spółki podniósł zarzut nieprawidłowego doręczenia decyzji, wskazując, że spółka od dłuższego czasu nie posiada organów uprawnionych do jej reprezentowania. Sąd ustalił, że zarząd spółki był nieobsadzony, a dla spółki ustanowiono kuratora, którego następnie uchylono, a spółka nadal nie miała organu reprezentującego. Pełnomocnik spółki działał na podstawie pełnomocnictwa, które nie wygasło.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do grudnia 2008 roku postanawia: I. zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo; II. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Pismem z dnia 9 stycznia 2015 r. X. Sp. z o.o. z siedzibą w X., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do grudnia 2008 r. Uzupełniając zarzuty skargi pełnomocnik Spółki, umocowany do działania w jej imieniu od dnia 21 października 2013 r., podniósł zarzut nieprawidłowego doręczenia mu w dniu 17 grudnia 2014 r. decyzji przez organ II instancji, wskazując, że od dnia 19 grudnia 2013 r. X. Sp. z o.o. nie posiada organów uprawnionych do jej reprezentowania. Z akt sprawy wynika, że na wniosek Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P., Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., o sygn. akt [...], ustanowił kuratora w trybie art. 42 K.c. dla skarżącej spółki. Okoliczność ujawnienia kuratora została ujawniona w KRS w dniu 23 stycznia 2015 r. Z informacji dostarczonej przez pełnomocnika skarżącej w dniu 4 marca 2016 r. wynika, że kuratela została uchylona, a spółka nadal nie posiada organu, który mógłby ją skutecznie reprezentować. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W myśl art. 201 § K.S.H. zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Jak wynika ze złożonego do akt sądowych kopii odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorstw KRS zarząd spółki X. w dacie wniesienia skargi do Sądu był nieobsadzony. Nie ulega wątpliwości, że taka sytuacja stanowi brak w składzie organu uniemożliwiający działanie jednostki organizacyjnej, jaką jest osoba prawna. Wprawdzie spółka nadal istnieje i posiada zdolność sądową i zdolność procesową oraz ma pełnomocnika, którego pełnomocnictwo nie wygasło. Jednakże nie mając organu powołanego do jej reprezentacji, jako osoby prawnej, nie może w istocie realizować tych zdolności, a zatem jej działanie było uniemożliwione (por. np. postanowienie SN z dnia 2 czerwca 2010 r., o sygn. akt II PZ 15/10, Lex 1086650). Ustawodawca wykluczył tym samym dopuszczalność postępowania z udziałem (w charakterze strony) osoby prawnej, która nie ma umocowanego do działania organu. W tej sytuacji rozpatrywanie sprawy, w której strona nie miała organu powołanego do jej reprezentowania, skutkuje nieważnością postępowania o czym jednoznacznie stanowi art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Brak organu powołanego do reprezentowania strony stanowi przyczynę nieważności postępowania niezależnie od tego, czy w imieniu tej strony działa pełnomocnik (por. np. wyrok SN z dnia 7 listopada 2006 r., o sygn. akt I CSK 224/06, Lex 276251). Zważywszy, że X. Sp. z o.o. w czasie postępowania sądowego nie miała obsadzonego organu powołanego do jej reprezentacji, należało uznać, iż postępowanie przed sądem mogłoby być dotknięte nieważnością. W tym stanie rzeczy zachodzi konieczność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że brak prezesa zarządu, jak też jakiegokolwiek członka zarządu realizuje zawarty w art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. warunek zawieszenia postępowania. Brak zarządu spółki uniemożliwia bowiem jej prawidłowe funkcjonowanie (składanie skutecznych oświadczeń woli). W związku z tym, że zarząd spółki nadal jest nieobsadzony rozpoznanie sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu jest niemożliwe. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło