I SA/Po 407/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-06-14

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Waldemar Inerowicz, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Miasta Konina, ustalając w uchwale tryb udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i placówek, mogła jedynie powtórzyć treść przepisów ustawy o systemie oświaty, zamiast określić konkretne podstawy obliczania dotacji i jej wysokość? Czy Rada Miasta Konina mogła w uchwale określić szczegółową zawartość upoważnienia do kontroli i protokołu z kontroli? Czy Rada Miasta Konina mogła nakazać zbieranie danych osobowych uczniów (imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania) w celu rozliczenia dotacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada Miasta Konina, ustalając w uchwale tryb udzielania i rozliczania dotacji, nie mogła jedynie powtórzyć przepisów ustawy, lecz miała obowiązek określić konkretne podstawy obliczania dotacji i jej wysokość. Podobnie, ustalenie szczegółowej zawartości upoważnienia do kontroli i protokołu z kontroli wykraczało poza kompetencje Rady Miasta. Ponadto, nakazanie zbierania danych osobowych uczniów (imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania) w celu rozliczenia dotacji było niezgodne z przepisami o ochronie danych osobowych i nie miało oparcia w ustawie o systemie oświaty. Sąd oddalił skargę Rady Miasta Konina, uznając rozstrzygnięcie nadzorcze Regionalnej Izby Obrachunkowej za zasadne.
Stan faktyczny
Rada Miasta Konina podjęła uchwałę w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i placówek. Regionalna Izba Obrachunkowa stwierdziła nieważność części tej uchwały, uznając, że Rada Miasta przekroczyła swoje kompetencje, powtarzając przepisy ustawowe zamiast określić konkretne podstawy obliczania dotacji, ustalając szczegółowe elementy upoważnienia do kontroli i protokołu, a także nakazując zbieranie nadmiernych danych osobowych uczniów. Rada Miasta wniosła skargę na uchwałę RIO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (nieprawidłowe zawiadomienie o posiedzeniu) oraz błędną wykładnię przepisów materialnych dotyczących ustalania wysokości dotacji, zakresu kontroli i ochrony danych osobowych. WSA w Poznaniu oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi MK na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie trybu udzielenia i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i placówek oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania o d d a l a s k a r g ę Rada Miasta Konina w dniu 25 listopada 2015 r. podjęła uchwałę nr 228 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i placówek oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. W § 2 ust. 7 uchwały ustalono, że niepublicznym szkołom o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługuje dotacja na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W § 2 ust. 10 ustalono, że niepublicznym szkołom ponadgimnazjalnym prowadzącym kwalifikacyjne kursy zawodowe, przysługuje na każdego słuchacza kursu, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie, w zakresie danej kwalifikacji, dotacja z budżetu Miasta Konina w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli osoba prowadząca szkołę: poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę słuchaczy kursu nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji (pkt 1); udokumentuje zdanie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchaczy kursu, w terminie 30 dni od daty ogłoszenia wyników tego egzaminu przez okręgową komisję egzaminacyjną (pkt 2). Na podstawie § 2 ust. 11 uchwały niepublicznym placówkom, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7 ustawy, przysługuje dotacja z budżetu Miasta Konina na każdego wychowanka w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku niepublicznych ośrodków umożliwiających realizację obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust 7 ustawy, także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju ośrodków w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca placówkę przedstawi planowaną liczbę wychowanków organowi właściwemu do udzielania dotacji, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Zgodnie z kolei z § 2 ust. 12 omawianej uchwały niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom podstawowym oraz ośrodkom, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy, a także niepublicznym poradniom psychologiczno-pedagogicznym, które, zgodnie z art. 71 b ust. 2a ustawy, prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka przysługuje dotacja z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jedno dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę, ośrodek lub poradnię poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowana liczbę dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W § 7 ust. 2 uchwały ustalono, że dokumentem upoważniającym do przeprowadzenia kontroli jest imienne upoważnienie do kontroli zawierające: 1) numer upoważnienia; 2) imię i nazwisko kontrolującego; 3) nazwę i adres kontrolowanego; 4) nazwę i adres organu prowadzącego; 5) temat kontroli; 6) termin ważności upoważnienia. W regulacji zawartej w § 8 ust. 2 wymieniono elementy które winny znajdować się w protokole kontroli. W pkt IV załącznika nr 1 i na str. 2 załącznika nr 4, a także w ostatnim akapicie załącznika nr 2, 3 i 5 przewidziano oświadczenie o treści "Oświadczam, iż wszystkie dane zawarte w informacji są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Zostałem(am) uprzedzony(a) o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań przewidzianej w art. 233 Kodeksu Karnego.". W pkt B tabeli załącznika nr 4 przewidziano również kolumny na umieszczenie w nich nazwiska i imienia, nr PESEL oraz adresu zamieszkania słuchaczy, którzy pozytywnie zdali egzamin potwierdzający kwalifikacja zawodowe. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. uchwałą z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] stwierdziło nieważność wskazanej na wstępie uchwały z uwagi na naruszenie przepisów art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 i ust. 8a ustawy o systemie oświaty, w części obejmującej: § 2 ust. 7, 10, 11 i 12, § 7 ust. 2 i § 8 ust. 2, wyrażenie o treści "Oświadczam, iż wszystkie dane zawarte we wniosku są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Zostałem(am) uprzedzony(a) o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań przewidzianej w art. 233 Kodeksu Karnego." zamieszczone w pkt IV załącznika nr 1 i na str. 2 załącznika nr 4 oraz w ostatnim akapicie załącznika nr 2, 3 i 5. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. stwierdziło również nieważność wymienionej na wstępie uchwały w części obejmującej pkt B tabeli załącznika nr 4 obejmującej kolumny "Nazwisko i imię", "Pesel" i "adres zamieszkania". Kolegium RIO w P. wskazało na przepisy art. 80 ust. 4 oraz art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którymi organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa odpowiednio: w ust. 2-3b art. 80, w ust. 1a-1c i 2-3b, art. 90, a także tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawy obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. W § 2 kwestionowanej uchwały, Rada Miasta Konina powtórzyła merytoryczną treść ustawy określającą minimalną wysokość dotacji należną określonym niepublicznym szkołom i placówkom oświatowym, nie ustalając jednocześnie wysokości dotacji. W ocenie Kolegium RIO w P. – Rada Miasta Konina w zapisach § 2 ust. 7, 11 i 12 kwestionowanej uchwały powtórzyła treść odpowiednio przepisów art. 90 ust. 2a, 3a, oraz 1a ustawy o systemie oświaty, w których ustawodawca określił minimalną wysokość dotacji jaką musi otrzymać podmiot prowadzący szkołę lub placówkę niepubliczną. Rada Miasta zgodnie z postanowieniami art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty winna ustalić tryb udzielania dotacji, uwzględniając w szczególności podstawy obliczania dotacji. Zaniechanie wypełnienia delegacji ustawowej powoduje – w ocenie Kolegium RIO w P. – że w konsekwencji organ wykonawczy będzie decydował, czy podmiot prowadzący niepubliczną szkołę lub placówkę oświatową, otrzyma dotację w wysokości minimalnej określonej w ustawie, czy też w wysokości wyższej od minimalnej. W ocenie Kolegium RIO w P., w § 2 ust. 10 uchwały powtórzono merytoryczną treść przepisu art. 90 ust. 8 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem, wysokość dotacji, o której mowa w ust. 8, określa organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w związku z czym Rada Miasta korzystając z delegacji ustawowej zobowiązana była do określenia wysokości dotacji jaka przysługuje podmiotom prowadzącym niepubliczne szkoły ponadgimnazjalne prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe. W odniesieniu do regulacji zawartej w § 7 ust. 2 zakwestionowanej uchwały podniesiono, że regulacja ta określa jakie elementy winno zawierać upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. Z kolei w § 8 ust. 2 wymienionej na wstępie uchwały określono zawartość protokołu z przeprowadzonej kontroli. W ocenie Kolegium RIO w P. ustanowione w tym zakresie regulacje nie znajdują podstaw w kompetencjach przyznanych Radzie Miasta w art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Ustalenie treści upoważnienia do kontroli oraz protokołu z jej przeprowadzenia nie mieści się w pojęciach trybu oraz zakresu kontroli. Powołując się na doktrynę stwierdzono, że pojęcie "tryb kontroli" należy rozumieć ściśle jako uszczegółowienie przepisów art. 80 ust. 3e-3g ustawy o systemie oświaty, w przypadku zaś "zakresu kontroli" należy stwierdzić, że ustawodawcy chodziło o wyszczególnienie danych i elementów gospodarki finansowej beneficjentów dotacji, które organom samorządowym będzie wolno badać. W ocenie organu nadzoru stanowienie o szczegółowej zawartości upoważnienia do kontroli i protokołu z kontroli nie należy do materii, która winna być uregulowana aktem prawa miejscowego. W ocenie Kolegium RIO w P. powyższa materia pozostaje poza kompetencjami normotwórczymi Rady Miasta. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w części, w jakiej stwierdzono nieważność oświadczeń zawartych w załącznikach do zakwestionowanej uchwały wyjaśniono, że zgodnie z regulacjami art. 233 § 1 Kodeksu karnego, odpowiedzialności karnej podlega ten, kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę. W kontekście przytoczonego przepisu zauważono, że warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest wskazanie na przepis rangi ustawowej (ustawy), który przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zaznaczono, że rygoru takiego ustawodawca nie przewidział w ustawie o systemie oświaty. W ocenie Kolegium RIO w P. zakwestionowane oświadczenia zamieszczone w załącznikach do wskazanej na wstępie uchwały wykraczają poza zakres kompetencji Rady Miasta. Odnosząc się do załącznika nr 4 pkt b) wymienionej na wstępie uchwały organ nadzoru stwierdził, że przewidziano w nim obowiązek podawania danych osobowych uczniów, którzy otrzymali pozytywny wynik na egzaminie potwierdzającym kwalifikację zawodową, w tym: imię i nazwisko ucznia, pesel oraz adres zamieszkania. W ocenie Kolegium RIO w P. żądanie wymienionych wyżej danych o uczniu stoi w sprzeczności z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, z którego wynika, iż każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Zdaniem organu nadzoru wypełniając obowiązek ustawowy wynikający z art. 90 ust. 8a ustawy o systemie oświaty, Rada Miasta w swojej uchwale nie może pominąć zasady adekwatności. Stwierdzono, że nie można żądać danych w nadmiarze, danych nieadekwatnych w stosunku do celu. Podniesiono również, że przepis art. 90 ust. 8a ustawy o systemie oświaty – stanowiący podstawę wydania zakwestionowanej uchwały – nie zawiera stosownego upoważnienia dla rady gminy w zakresie nakładania na osobę prowadzącą szkołę obowiązku podawania danych osobowych uczniów. Z uwagi na powyższe – w ocenie Kolegium RIO w P. – zakwestionowane regulacje zawarte w załączniku nr 4 pkt b) wymienionej na wstępie uchwały ustanowione zostały bez upoważnienia ustawowego niezbędnego do nałożenia tego rodzaju obowiązków. Wskazując na regulacje art. 80 ust. 3g i 90 ust. 3g ustawy o systemie oświaty zwrócono uwagę, że możliwość przetwarzania danych osobowych uczniów szkół dotyczy jedynie sytuacji związanych z przeprowadzeniem kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji, a przetwarzanie danych osobowych poza prowadzoną kontrolą nie znajduje umocowania w przepisach art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, jak też w przepisach innych ustaw. Rada Miasta Konina, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. zawarte w uchwale z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] wnosząc o uchylenie aktu nadzoru z uwagi na naruszenie i niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania polegające na nieprawidłowym zawiadomieniu strony skarżącej o posiedzeniu kolegium izby, a przez to braku możliwości uczestniczenia przedstawiciela skarżącej w posiedzeniu Kolegium RIO w P.. Ewentualnie zaś wniesiono o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego w zakresie obejmującym stwierdzenie nieważności § 2 ust. 7, 10, 11 i 12, § 7 ust. 2 i § 8 ust. 2 oraz części tabeli w pkt B załącznika nr 4 obejmującej kolumny z oznaczeniem "Nazwisko i imię", "Pesel" i "adres zamieszkania". Rada Miasta Konina wniosła również o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu nadzorczemu zarzuca się: 1) naruszenie i niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania, tj. art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 6-11 Kodeksu postępowania administracyjnego – polegające na nieprawidłowym zawiadomieniu skarżącej o posiedzeniu Kolegium RIO w P., a przez to braku możliwości uczestniczenia przedstawiciela skarżącej w posiedzeniu tego organu; 2) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 90 ust. 1a, 2a, 3a oraz art. 90 ust. 8 w zw. z art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 i 8a ustawy o systemie oświaty – poprzez przyjęcie, że użyte w uchwale nr 228 określenie wysokości dotacji jako "... w wysokości nie niższej niż" przewidziana na jednego ucznia/wychowanka/jedno dziecko/słuchacza kursu "... w części oświatowej subwencji ogólnej" – jest sprzeczne z dyspozycją ustawową i nie określa podstawy obliczania dotacji; b) art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty – poprzez przyjęcie, że Rada Miasta Konina, ustalając elementy składowe upoważnienia do kontroli i protokołu kontroli, przekroczyła swoje kompetencje zapisane w ustawie; c) art. 80 ust. 3g i art. 90 ust. 3g ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 1 ust. 2, art. 23 ust. 1 pkt 4 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych – poprzez przyjęcie, że przetwarzanie danych osobowych uczniów w comiesięcznej informacji nie mieści się w ramach prowadzonej kontroli. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej w skrócie "p.p.s.a.") - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie natomiast do postanowień art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. - Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W omawianej sprawie w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, to jest przepisu art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, zgodnie z którym w posiedzeniu kolegium izby ma prawo uczestniczyć przedstawiciel jednostki samorządu terytorialnego, którego sprawa jest rozpatrywana. Jednostka samorządu ma zatem zagwarantowane prawo uczestniczenia w posiedzeniu. Z uprawnieniem tym wiąże się obowiązek skutecznego powiadomienia jednostki samorządu terytorialnego przez Regionalną Izbę Obrachunkową o terminie planowanego posiedzenia, tak aby jej przedstawiciel mógł skutecznie wziąć w nim udział i wypowiedzieć się w przedmiocie rozpatrywanej sprawy. Omawiany przepis nie przewiduje, w jakim trybie powinno nastąpić zawiadomienie o terminie planowanego posiedzenia. Przepis art. 91 ust. 5 u.s.g. stanowi, iż mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Wybrany zaś sposób zawiadomienia musi gwarantować stronie czynny udział w postępowaniu, wynikający z zasady ogólnej przewidzianej w art. 10 k.p.a. Analiza obowiązujących przepisów, dających stronie prawo wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu, prowadzi więc do wniosku, że przepisy te nie określają sposobu powiadamiania stron postępowania. W tej sytuacji wybór sposobu zawiadamiania stron należy przyznać Prezesowi właściwej RIO (tak również WSA w Gdańsku, wyrok z 14 listopada 2014 r., sygn. I SA/Gd 1256/14). Wybrany sposób zawiadamiania musi jednak gwarantować stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu, nie może być zatem dowolny. W zaistniałym stanie faktycznym RIO przesłanym za pomocą faksu pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., poinformowała Prezydenta Miasta Konina o wszczęciu postępowania wobec omawianej uchwały z 25 listopada 2015 r., jak i o terminie posiedzenia Kolegium RIO. Skarżąca miała zatem sposobność dowiedzenia się o wyznaczonym terminie i przygotowania się do wzięcia udziału w zaplanowanym posiedzeniu Kolegium. Należy podkreślić, że sposób powiadamiania faksem funkcjonuje od wielu lat, zatem nieuzasadnione jest powoływanie się skarżącej na brak należytego zawiadomienia jej o posiedzeniu Kolegium RIO. W tej sytuacji zarzut naruszenia przez RIO przepisów postępowania dotyczących sposobu zawiadamiania o posiedzeniach Kolegium RIO był niezasadny. Przechodząc do analizy zarzutów naruszenia prawa materialnego przypomnieć należy, że RIO zakwestionowało zawarte w uchwale Rady Miasta Konina zapisy, które dotyczą trzech zasadniczych kwestii. Pierwsza związana jest z prawidłowym określeniem wysokości dotacji w § 2 ust. 7, ust. 10, ust.11 i ust.12 uchwały, druga z ustaleniem elementów składowych upoważnienia do kontroli, w §7 ust. 2 uchwały, oraz zawartości protokołu z przeprowadzonej kontroli w §8ust. 2, trzecia wreszcie z ustawowym systemem ochrony danych osobowych i dopuszczalnością pełnej identyfikacji uczniów poprzez podanie imienia i nazwiska, numeru PESEL i miejsca zamieszkania. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (w brzmieniu na dzień 29 grudnia 2015 r., tj. na dzień podjęcia uchwały stanowiącej przedmiot objętego skargą rozstrzygnięcia nadzorczego) w art. 90 stanowi m. in., że: W ust. 1a. Niepubliczne przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły podstawowe oraz ośrodki, o których mowa w art. 2 pkt 5, a także niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, które, zgodnie z art. 71b ust. 2a, prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jedno dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę, ośrodek lub poradnię poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. 2a. Dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. 3a. Placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7, otrzymują na każdego wychowanka dotację z budżetu powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku niepublicznych ośrodków umożliwiających realizację obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju ośrodków w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca placówkę przedstawi planowaną liczbę wychowanków organowi właściwemu do udzielenia dotacji, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. 8. Niepubliczne szkoły ponadgimnazjalne prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe otrzymują na każdego słuchacza kursu, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji, dotację z budżetu powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli osoba prowadząca szkołę: 1) poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę słuchaczy kursu nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji; 2) udokumentuje zdanie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchaczy kursu, w terminie 30 dni od daty ogłoszenia wyników tego egzaminu przez okręgową komisję egzaminacyjną. Ten sam przepis w ust. 4. określa, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji, a w ust. 8a. stanowi, że wysokość dotacji, o której mowa w ust. 8, określa organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Zestawienie tych uregulowań prowadzi do wniosku, że Rada Miasta w ramach delegacji ustawowej uprawniona jest do ustalenia wysokości dotacji w wysokości minimalnej określonej w ustawie, lub wyższej. Nie może jednak poprzestać na skopiowaniu tekstu ustawy, a powinna na jej podstawie ustalić konkretną wysokość dotacji i podstawy jej obliczania. Zaniechanie wypełnienia tego obowiązku prowadziłoby do przeniesienia ustawą określonych kompetencji organu stanowiącego gminy do ustalenia konkretnej wysokości dotacji dla podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę, placówkę oświatową czy niepubliczną szkołę ponadgimnazjalną prowadzącą kwalifikacyjne kursy zawodowe - na organ wykonawczy gminy. Słusznie więc takie uregulowania uchwały, zawarte w jej §2 ust. 7, 10, 11 i 12 zostały ocenione przez RIO jako nieważne. Regulacja zawarta w § 7 ust. 2 zakwestionowanej uchwały określa, jakie elementy winno zawierać upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. Z kolei w § 8 ust. 2 uchwały określono zawartość protokołu z przeprowadzonej kontroli. W ocenie Kolegium RIO w P. regulacje te nie znajdują podstaw w kompetencjach przyznanych Radzie Miasta w art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Przepis art. 80. ust. 4. określa, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawy obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Przepis art. 90 ust. 4. mówi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Oba bliźniacze unormowania przekazują organowi stanowiącemu kompetencję m. in. do ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji. Pojęcie "tryb kontroli" należy rozumieć ściśle jako uszczegółowienie przepisów art. 80 ust. 3e-3g ustawy o systemie oświaty, w przypadku zaś "zakresu kontroli" należy stwierdzić, że ustawodawcy chodziło o wyszczególnienie danych i elementów gospodarki finansowej beneficjentów dotacji, które organom samorządowym będzie wolno badać. Ustalenie treści upoważnienia do kontroli oraz protokołu z jej przeprowadzenia nie mieści się w tych pojęciach i słusznie organ nadzoru stwierdził, że kwestie te nie należą do materii, która winna być uregulowana aktem prawa miejscowego. Kolejna z analizowanych spornych kwestii dotyczy zagadnień z zakresu ochrony danych osobowych. Kolegium RIO zasadnie rozważało te kwestie w świetle wyjątków ustawowych określonych w art. 27 ust. 2 i zasady adekwatności z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych. Ustawa o systemie oświaty, w tym art. 90 ust. 8a stanowiący podstawę do wydania badanej uchwały wiąże kwestie rozliczenia dotacji oświatowej jedynie z liczbą uczniów, bez obowiązku gromadzenia innych informacji. Brak ustawowej podstawy do przetwarzania danych osobowych o uczniach innych niż ogólna informacja o liczbie uczniów. Tego typu dane mogą być zbierane, przetwarzane i weryfikowane wyłącznie w postępowaniu kontrolnym (zgodnie z art. 90 ust. 3e-3g u.s.o.). Taki pogląd wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w sprawie II GSK 388/14 , stwierdzając m.in., że w myśl art. 90 ust. 3f osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do szkół oraz prawo wglądu do dokumentacji w toku kontroli i brak jest możliwości przetwarzania danych osobowych uczniów, poza prowadzoną kontrolą. Zasadne było zatem stwierdzenie RIO, ze część tabeli zamieszczonej w punkcie B załącznika nr 4 obejmującej kolumny z oznaczeniem "imie i nazwisko" , "PESEL" i "adres zamieszkania" jest dotknięta nieważnością. W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonej uchwały Sąd uznał, że Kolegium RIO w toku wszczętego postępowania nadzorczego nie naruszyło prawa. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło