I SA/Po 407/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi RB na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca RB pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca pobiera rentę w wysokości [...], zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...], rentę rodzinną na córki po zmarłym ojcu w wysokości [...] oraz świadczenie wychowawcze 500+. Skarżąca podała, że ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym od [...]. Wnioskodawczyni podała, że ponosi opłaty za [...]. . Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnimi córkami. Wnioskodawczyni posiada dom w stanie surowym do wykończenia, po babci, o pow. [...] m2 i wartości ok. [...] oraz działkę, na której znajduje się w.w budynek o pow. [...] m2, nie posiada mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, córki nie posiadają żadnego majątku. Skarżąca podała, że ma zadłużenie na kartach kredytowych wobec A w wysokości [...]. Skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że dom, który posiada, jest w stanie surowym, do wykończenia, wnioskodawczyni obecnie nie posiada środków na jego wykończenie oraz możliwości zaciągnięcia kredytu na wykończenie domu. Skarżąca podała, że dochód rodziny składa się z uzyskiwanej przez nią renty, zasiłku pielęgnacyjnego, zasiłków rodzinnych, świadczenia 500+, renty rodzinnej. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnimi córkami, wnioskodawczyni utrzymuje się z renty oraz korzysta z pomocy opieki społecznej. Z pism procesowych skarżącej złożonych do akt sprawy (skarga, pismo z dnia [...]) wynika, że wnioskodawczyni jest inwalidką [...] grupy, przewlekle choruje, skarżącej po opłaceniu wszystkich opłat na życie pozostaje około [...] (żywność, środki czystości, ubrania). Skarżąca wyjaśniła, że świadczenie 500+ przeznacza na dzieci. Do skargi załączyła kserokopie: decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata [...], pisma PINB z dnia [...], decyzji ZUS z dnia [...] o waloryzacji renty, decyzji ZUS z dnia [...] o waloryzacji renty rodzinnej, decyzji Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, decyzji Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o przyznaniu świadczenia wychowawczego. Z oświadczeń złożonych przez skarżącą wynika zatem, że nie ma ona środków pieniężnych na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, t.j. kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.