I SA/Po 411/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. Cz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania wniesionego z uchybieniem terminu postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...] zł. Skarżąca W. Cz. pismem z dnia [...] wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że jest samotną matką, wychowującą trójkę dzieci w wieku [...]roku, [...] lata i [...]lat i nie stać jej na spłacenie kosztów sądowych. Jest to dla niej duży wydatek, który bardzo osłabi budżet domowy. Utrzymuje się z zasądzonych alimentów na dzieci, świadczeń rodzinnych oraz pomocy opieki społecznej. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Dzieci również nie posiadają majątku. Alimenty zasądzone na syna K. Cz. otrzymuje z Funduszu Alimentacyjnego, na pozostałe dzieci otrzymuje alimenty od ich ojca. Skarżąca podała, że otrzymuje świadczenia rodzinne wysokości [...]zł, alimenty na K.Cz. w wysokości [...] zł, na B. S. w wysokości [...] zł i na Sz. S. w wysokości [...] zł. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy W. Cz. w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że obecnie jej syn K. Cz. otrzymuje obiady w szkole. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą: czynsz [...] zł, ogrzewanie i woda – ryczałt, gaz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, środki czystości [...] zł, wyżywienie, w tym mleko dla dziecka i środki higieny dla dzieci od [...] do [...] zł. Oświadczyła, że nie posiada samochodu osobowego. Do pisma załączyła kserokopie zeznań podatkowych za 2008 i 2009r., decyzje Poznańskiego Ośrodka Świadczeń, prezydenta Miasta P., ugodę w sprawie o alimenty, wyciągi z rachunku bankowego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Skarżąca utrzymuje się z alimentów zasądzonych na dzieci i z pomocy opieki społecznej. Zajmuje się wychowywaniem małoletnich dzieci. Wnioskodawczyni również nie posiada majątku, który mógłby być źródłem finansowania kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek