I SA/Po 414/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. K. B. zaskarżył wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], którą organ I instancji odmówił Skarżącemu stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu skargi wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę, pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Organ podatkowy wskazał, że działając w trybie samokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnił skargę w całości. Do wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w P. załączył własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., którą uchylił w/w decyzje oraz stwierdził po stronie Skarżącego nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. w kwocie [...] zł. Ponadto w uzasadnieniu decyzji autokontrolnej oświadczył, iż w zaskarżonej decyzji została podana błędna data jej wydania. Organ wyjaśnił, że zamiast "[...] lutego 2011 r." winno być "[...] lutego 2012 r.", a akta sprawy pozwalają w sposób jednoznaczny stwierdzić, że błąd ten powstał w wyniku pomyłki pisarskiej. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. (data nadania [...] maja 2012 r.) Skarżący oświadczył, że w związku z uchyleniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. zaskarżonej decyzji w całości, w trybie 54 § 3 p.p.s.a., i otrzymaniem zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 w kwocie [...] zł. na rachunek bankowy w dniu 24 maja 2012 r., cofa skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego zostało oparte na zasadzie skargowości. Oznacza to, że może ono być uruchomione wyłącznie z inicjatywy uprawnionego podmiotu. Z zasadą skargowości wiąże się ściśle zasada dyspozycyjności, która statuuje uprawnienie strony postępowania do rozporządzania jego przedmiotem oraz do rozporządzania własnymi uprawnieniami procesowymi. W konsekwencji, dopuszczalność kontynuacji wszczętego już postępowania zależy przede wszystkim od woli strony je inicjującej, która może również złożyć oświadczenie o cofnięciu skargi. Podkreślić jednak należy, że rozporządzalność przedmiotem postępowania w zakresie jego kontynuacji ma w pewnym sensie charakter ograniczony, co wynika jednoznacznie z art. 60 p.p.s.a., zgodnie z którym skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Powyższa regulacja stanowi, iż cofnięcie skargi sprowadza się do rezygnacji przez skarżącego z dochodzenia na drodze sądowej ochrony sfery jego praw i interesów, a tym samym do rezygnacji z kontynuowania postępowania sądowoadministracyjnego i realizacji uprawnień wynikających z zasady prawa do sądu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.09.2004 r., III SA/Wa 2058/03, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast stosownie do art. 161 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] maja 2012 r. Skarżący cofnął skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Sąd rozpoznając złożone przez Skarżącego oświadczenie nie stwierdził, aby w sprawie zachodziły w/w przesłanki ograniczające dopuszczalność cofnięcia skargi, wobec czego cofnięcie skargi należało uznać za skuteczne. W tym stanie rzeczy, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i na podstawie przepisów art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 60 i art. 16 § 2 p.p.s.a., podlegało umorzeniu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że niniejsze postępowanie należało także umorzyć z uwagi na uwzględnienie przez organ skargi w całości. Jak wynika z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, co też w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w P. uczynił, wydając w dniu [...] kwietnia 2012 r. decyzję autokontrolną. Na skutek powyższego organ wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2011 r. Bezsporne jest, iż wydanie przez organ decyzji w trybie tzw. autokontroli, czyli uwzględniającej w całości skargę, powoduje, że skarga ta traci pod względem merytorycznym swój byt. W tym stanie rzeczy postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i na podstawie przepisów art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. podlegało umorzeniu. Na marginesie należy także wskazać, iż na mocy przepisu art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: o.p.) organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Powołany przepis jednoznacznie określa, iż jedynym sposobem w jaki organ może dokonać sprostowania jest forma postanowienia. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie ulega żadnej wątpliwości, że dokonane przez organ sprostowanie daty wydania zaskarżonego aktu w uzasadnieniu decyzji autokontrolnej jest naruszeniem w/w przepisu. Zaznaczyć jednakże trzeba, iż jakkolwiek wskazane uchybienie jest obarczone wadą procesową, to jednak, naruszenie to nie miało żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie istoty badanej sprawy, albowiem ta została załatwiona zgodnie z żądaniem Skarżącego zgłoszonym w skardze. Niemniej, dokonując w przyszłości jakichkolwiek sprostowań w trybie art. 215 § 1 o.p. organ powinien zachować przewidzianą tym przepisem formę postanowienia oraz powołać podstawę prawną swojego działania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 60 i art. 16 § 2 p.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.