I SA/Po 414/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2018 r. o sygn. akt I SA/Po 414/18, w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień 2013 r. oraz nadwyżki w w/w podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za lipiec i sierpień 2013 r. postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 lipca 2018 r. oddalił skargę X. Sp. z o.o. w [...] (dalej jako: "skarżąca" lub "spółka") na wskazaną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Odpis powyższego wyroku został doręczony pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 20 sierpnia 2018 r. (druk zpo, II tom akt sąd., k. 232). Wnioskiem z dnia 24 września 2018 r. (data nadania, koperta, III tom akt sąd., k. 462), pełnomocnik skarżącej wystąpił do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na niezawiniony przez pełnomocnika brak przesłania przez Pocztę Polską - Urząd Pocztowy nr [...] w W. przesyłki poleconej zawierającej skargę kasacyjną, pomimo oddania tej przesyłki w Urzędzie Pocztowym w dniu 19 września 2018 r. W argumentacji wniosku pełnomocnik podniósł, że w dniu 19 września 2018 r. pracownik kancelarii adwokackiej reprezentującej skarżącą oddał w Urzędzie Pocztowym nr [...] w W. przesyłkę o numerze [...] zawierającą skargę kasacyjną wraz z poleceniem doręczenia jej do WSA w Poznaniu. Pomimo jednoznacznej dyspozycji wynikającej z tego polecenia przesyłka nie została wysłana do Sądu w dniu 19 września 2018 r. Pełnomocnik, powołując się na treść przepisu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), stwierdził, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1481 ze zm. - w skrócie: "P.p.") jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 8 P.p. poprzez oddanie przesyłki należy rozumieć polecenie jej doręczenia zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Taka sytuacja, zdaniem pełnomocnika, miała miejsce w niniejszej sprawie, a potwierdza to oświadczenie złożone przez przedstawiciela Poczty Polskiej S.A. - Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] w W.. Mając na względzie powyższe pełnomocnik skarżącej spółki uznał, że skarga kasacyjna została złożona w terminie, gdyż została ona oddana do polskiej placówki pocztowej operatora wyznaczonego z poleceniem jej doręczenia na adres Sądu w dniu 19 września 2018 r. Ponadto pełnomocnik spółki, z ostrożności procesowej, w sytuacji gdyby Sąd nie uwzględnił powyższej argumentacji, wskazał, że kancelaria adwokacka, w ramach której wykonuje zawód adwokata, ma podpisaną z Pocztą Polską umowę na świadczenie usług pocztowych (umowa ID nr [...] z dnia [...] r.). Następnie szczegółowo opisał procedurę nadawania pocztowych przesyłek tzw. "klientów biznesowych". Wynika z niej m.in., że oddanie przesyłek objętych umową odbywa się w specjalnie do tego celu wydzielonym pomieszczeniu znajdującym się w Urzędzie Pocztowym nr [...]. W momencie oddania przesyłki pracownik kancelarii nie otrzymuje żadnego potwierdzenia dokonania tej czynności. Zaznaczono, że klient biznesowy nie ma możliwości oddania przesyłki metodą tradycyjną w "okienku" z niezwłocznym otrzymaniem potwierdzenia wysłania przesyłki. Potwierdzenie nadania jest wprowadzone do systemu komputerowego przez pracownika Poczty Polskiej i jest ujawniane w systemie informatycznym e-nadawca. Wskazano, że umowa przewiduje, że opłata za świadczone przez operatora pocztowego usługi następuje z dołu, a okresem rozliczeniowym jest jeden miesiąc. Operator pocztowy ewidencjonuje wszystkie nadane przesyłki i na koniec okresu rozliczeniowego obciąża kosztami nadawcę. Podkreślono, że umowa obejmuje wszystkie usługi pocztowe świadczone przez Pocztę Polską S.A. (nadawanie przesyłek pocztowych: listownych, rejestrowych, za potwierdzeniem odbioru, paczek, itp.). W kontekście powyższych uwag pełnomocnik wskazał, że z informacji wygenerowanej z systemu informatycznego Poczty Polskiej w dniu 20 września 2018 r. wynika, że przesyłka pocztowa o nr [...], oddana w dniu 19 września 2018 r., nie została oznaczona jako wysłana. Z kolei druga przesyłka nadana w tym samym dniu została oznaczona jako wysłana w sposób prawidłowy. Ustalając przyczynę braku wysłania przesyłki zawierającej skargę kasacyjną pracownicy kancelarii zostali poinformowani przez pracownika Urzędu Pocztowego nr [...], że przesyłka o nr [...] nie została wysłana gdyż jej waga przekroczyła 2 kg. Przesyłka ta nie zawierała żadnego stempla pocztowego. Pełnomocnik spółki podniósł, że ani umowa, ani P.p., ani regulamin świadczenia usług pocztowych nie pozwalają na odmowę nadania przesyłki pocztowej w przypadku przekroczenia wagi przesyłki. Wobec tego pełnomocnik stwierdził, że należy uznać, iż Poczta Polska S.A. mimo przyjęcia oddanej przesyłki do nadania, bezprawnie i w sposób zawiniony odmówiła wysłania przedmiotowej przesyłki. Do wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik załączył liczne dokumenty (m.in. oświadczenia i notatki służbowe pracowników kancelarii, oświadczenie Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] w W., umowę z dnia [...] r., dokument elektroniczny wygenerowany w dniu 20 września 2017 r. z systemu informatycznego e-nadawca). Ponadto pełnomocnik skarżącej wraz z wnioskiem złożył skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Z powołanych wyżej przepisów jasno wynika, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od trzech przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od dokonania czynności, której nie dokonano w terminie, po trzecie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Zaznaczenia wymaga, że przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd winien mieć na względzie przede wszystkim obiektywny miernik staranności, której można i trzeba wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W judykaturze podkreśla się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż jej dopełnienie stało się niemożliwie z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu w danych warunkach największego wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym postanowieniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi należy przy tym oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł należytej staranności i racjonalnego postępowania przy wykonywaniu czynności. Chodzi, bowiem o taką przeszkodę w dotrzymaniu terminu, która była niezależna od woli i wiedzy strony, a zatem przeszkodę nie do przezwyciężenia, eliminującą nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczającą w ogóle normalne działanie. Jeżeli zaś strona zastępowana jest przez pełnomocnika procesowego, to brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy oceniać na podstawie okoliczności odnoszących się do pełnomocnika. Rozpoznając przedmiotowy wniosek w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, spełniła warunek formalny, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Z wyjaśnień pełnomocnika zawartych we wniosku wynika, że o braku nadania przesyłki zawierającej skargę kasacyjną dowiedział się on w dniu 20 września 2018 r. z informacji wygenerowanej z systemu informatycznego e-nadawca. W związku z tym należy przyjąć, że wniosek z dnia 24 września 2018 r. (data nadania, koperta, III tom akt sąd., k. 462) o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego 7-dniowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Niewątpliwie pełnomocnik skarżącej spółki spełnił również warunek, o którym mowa w art. 87 § 4 P.p.s.a., albowiem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonał czynności, której terminu uchybił, a więc wniósł skargę kasacyjną. Analizując główną, merytoryczną przesłankę przywrócenia terminu - brak winy pełnomocnika skarżącej w uchybieniu terminu, Sąd uznał, że i ta przesłanka została spełniona. Zdaniem Sądu, argumentacja pełnomocnika spółki zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w pełni zasługuje na uwzględnienie. W szczególności Sąd stwierdza, że oddanie przez pełnomocnika przesyłki zawierającej skargę kasacyjną w placówce pocztowej w dniu 19 września 2018 r., znajduje pełne potwierdzenie w oświadczeniu Naczelnika Urzędu Pocztowego nr [...] w W. (II tom akt sąd., k. 272) i dokumencie elektronicznym wygenerowanym w dniu 20 września 2018 r. z systemu informatycznego e-nadawca (II tom akt sąd., k. 280). W realiach rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że strona nie może ponosić ujemnych skutków nienależytego wykonywania zadań przez podmioty pośredniczące, tj. pocztę, w nadawaniu przesyłek, tym bardziej że nie może ona ingerować w działania tych podmiotów (por. postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 384/10). Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdza, że pełnomocnik skarżącej wykazał brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 6 lipca 2018 r. o sygn. akt I SA/Po 414/18, a wobec tego uchybiony termin należy przywrócić. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.