I SA/Po 415/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-04-02

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący emerytem utrzymującym się skromnie z żoną, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jego sytuacja materialna, obejmująca niską emeryturę, utrzymanie żony, brak majątku oraz znaczące wydatki na leczenie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący CK złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na swoją sytuację materialną jako emeryta utrzymującego żonę, posiadanie mieszkania, brak innych nieruchomości i oszczędności, a także ponoszenie wydatków na leczenie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 02 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku CK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi CK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2009 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący CK, reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2009 r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma [...] lat, [...] lata temu dowiedział się w Urzędzie Skarbowym, że został oszukany. Wnioskodawca wskazał, że jest emerytem. Skarżący wyjaśnił, że ma na utrzymaniu żonę. Wnioskodawca podał, że ponoszą następujące wydatki: [...]. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnią żoną. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Małżonka nie posiada żadnego wartościowego majątku. Skarżący oświadczył, że otrzymuje emeryturę brutto w wysokości [...] zł oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Skarżący dodał, że żyje z żoną bardzo skromnie. Do wniosku załączył kserokopie: decyzji ZUS z dnia [...] o ponownym ustaleniu emerytury, dowodu wpłaty kwoty [...] do Spółdzielni Mieszkaniowej, dowodu wpłaty do PZU, faktur za energię elektryczną i gaz. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca ma [...] lat i jest emerytem, z tego tytułu otrzymuje kwotę netto w wysokości [...] zł, na utrzymaniu skarżącego pozostaje jego żona, która ma [...] lat. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Małżonka wnioskodawcy również nie posiada żadnego wartościowego majątku. Skarżący i jego żona chorują, na lekarstwa przeznaczają po [...]. Z oświadczeń skarżącego wynika, że uzyskiwany przez niego dochód w całości przeznaczany jest na miesięczne utrzymanie (opłaty stałe, lekarstwa, koszty ubrania, środków czystości + koszty wyżywienia). W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło