I SA/Po 415/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku CK o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi CK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2009 r. postanawia: ustanowić dla CK doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. Skarżący CK złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie stać go na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał, że jego emerytura wynosi [...] zł. Wnioskodawca podał, że z uwagi na wiek oraz brak znajomości przepisów prawa nie jest w stanie osobiście reprezentować swojej sprawy przed Sądem. Skarżący wyjaśnił, że pełnomocnik, który zajmował się jego sprawą nieodpłatnie, nie żyje. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] oraz dodatek opiekuńczy w wysokości [...]. Skarżący wyjaśnił, że razem z żoną żyją bardzo skromnie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W tym miejscu wskazać należy, że skarżący w niniejszej sprawie postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] został zwolniony od kosztów sądowych, a zatem wniosek z dnia [...] należy rozpoznać jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący ma [...] lat i jest emerytem, z tego tytułu otrzymuje kwotę netto w wysokości [...] oraz świadczenie pielęgnacyjne. Na utrzymaniu wnioskodawcy pozostaje jego żona, która ma [...] lat. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, wartościowych przedmiotów. Małżonka nie posiada majątku. Skarżący i jego żona chorują, na lekarstwa przeznaczają po [...]. Z oświadczeń skarżącego wynika, że uzyskiwany przez niego dochód w całości przeznaczany jest na miesięczne utrzymanie (opłaty stałe, lekarstwa, koszty ubrania, środków czystości i wyżywienia) (por. postanowienie referendarza sądowego z dnia [...], sygn. akt [...] – karta nr [...] akt sądowych). Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie ma on środków pieniężnych na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca nie posiada również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.