I SA/Po 419/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. postanawia: oddalić wniosek. PZ, reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata K M pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację, zły stan zdrowia i zarobki. Podał, że nie jest w stanie wykonywać pracy w szerszym zakresie, ponieważ ma zespół zaawansowanych dolegliwości [...]. Oświadczył, że posiada dom będący przedmiotem podziału majątku, z którego nie korzysta od [...] lat. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Podał, że mieszka sam w mieszkaniu należącym do jego siostry. Dochód skarżącego z tytułu umowy o pracę wynosi [...] brutto, t.j. [...] netto, z której to kwoty [...] przeznacza na alimenty dla syna, nadto wpłaca dobrowolnie kwotę w wysokości [...] na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego. Pismem z dnia z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2009 i 2010r. złożonych przez skarżącego, 2. złożenie odpisów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do skarżącego, 3. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego z rozbiciem na poszczególne wydatki (czynsz, ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, środki czystości, raty kredytów – z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.) i z jakich środków je ponosi, 4. podanie czy skarżący posiada samochód osobowy, jeżeli tak proszę podać markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową, 5. podanie czy skarżący otrzymuje jakieś inne dodatkowe dochody (np. z prywatnej praktyki), 6. podanie czy skarżący wystąpił do Sądu o podział majątku wspólnego, czy poza domem wnioskodawca i jego żona posiadają jakieś inne nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe i wartościowe przedmioty. Pełnomocnik skarżącego – adwokat K M w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że skarżący nie posiada kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych, wynagrodzenie pobiera w gotówce. Wskazała, że koszty utrzymania mieszkania, w którym skarżący mieszka pokrywane są przez jego siostrę, która mieszka w [...]. Wnioskodawca nie posiada samochodu osobowego. Poza wynagrodzeniem za pracę nie uzyskuje dodatkowych dochodów i nie prowadzi prywatnej praktyki. Wnioskodawca wystąpił o podział majątku wspólnego w [...] do Sądu Rejonowego, przy czym nie wyceniono jeszcze tej nieruchomości, która zajmowana jest przez byłą żonę skarżącego. Wnioskodawca i jego była żona – poza domem i jego wyposażeniem – nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania wskazać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby nie był w stanie ponieść kosztów sądowych. Z argumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę wynika bowiem, że posiada stałe źródło dochodu i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podał w jakiej wysokości ponosi koszty miesięcznego utrzymania, m.in. koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw, wyżywienia i środków czystości. Podano jedynie, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania ponosi jego siostra, która mieszka w [...]. Jednakże nie podano w jakiej wysokości siostra wnioskodawcy w.w koszty ponosi. Również, pomimo wezwania, nie złożono odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...]. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 postanowiono, jak w sentencji.