I SA/Po 419/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia 29 kwietnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: umorzyć postępowanie. Wyrokiem z dnia 12 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżącej G. R. na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 29 kwietnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Opinia została doręczona na adres skarżącej podany w skardze. W dniu 6 lutego 2025 r. nastąpił zwrot przesyłki do Sądu, z adnotacją doręczyciela: "Adresat zmarł" (koperta, druk ZPO – k. [...] akt sąd.). Na zarządzenie sędziego sprawozdawcy Urząd Stanu Cywilnego w [...] przy piśmie z dnia 21 lutego 2025 r. nadesłał odpis skrócony aktu zgonu skarżącej, zmarłej w dniu 3 stycznia 2025 r. (k. [...] akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 124 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – w skrócie: "p.p.s.a."), nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). Umorzenie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuję wyłącznie w przypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności związanych ściśle ze sferą praw i obowiązków osobistych określonego podmiotu (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Romańska Marta, Knysiak-Molczyk Hanna, Woś Tadeusz, 2011, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W., (wydanie IV), ISBN: 978-83-7620-594-6). Przy czym przez pojęcie "praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego" należy rozumieć takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, czyli tych, które nie przechodzą na następców prawnych, bowiem są związane wyłącznie z określoną osobą (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 343/08). Wypada zauważyć, że w prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa. Niemniej jednak stosunek następstwa prawnego może wynikać wprost z przepisów ustawy (por. szerzej. S. Babiarz, Następstwo prawne spadkobierców w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wybrane zagadnienia), POP 2006, nr 3, s. 211 i n.). Podkreślić należy, że mogą występować bowiem takie sytuacje, gdy określone prawa lub obowiązki (w szczególności o charakterze cywilnoprawnym), wynikające z decyzji administracyjnej, mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Romańska Marta, Knysiak-Molczyk Hanna, W. T.). W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, a więc kwestii proceduralnej. Nie może budzić wątpliwości, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania sprawa dotyczy ściśle sfery praw i obowiązków osobistych skarżącej, która zmarła. W tej sytuacji procesowej, wobec śmierci skarżącej, Sąd uznał, że dalsze prowadzenie postępowania sądowego stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. Doręczenie odpisu niniejszego postanowienia pełnomocnikowi skarżącej następuje na podstawie odpowiednio stosowanego w tej sprawie art. 43 zd. drugie p.p.s.a.