I SA/Po 420/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D M o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi powyżej [...], 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżąca D M złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca oświadczyła, że zła sytuacja finansowa jej rodziny nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych i adwokata. Skarżąca razem mężem ma na utrzymaniu dzieci w wieku [...] oraz pod opieką syna w wieku [...], który choruje i otrzymuje rentę socjalną. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z synami. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mąż wnioskodawczyni posiada samochód osobowy marki V, rok produkcji [...]. Małżonek z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...], zaś syn z tytułu renty socjalnej w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy DM w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że nie posiada konta bankowego. Mąż posiada samochód osobowy marki V, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...]. Syn skarżącej posiada samochód osobowy marki P, rok produkcji [...], przy czym silnik nadaje się do remontu i wobec tego nie jest w stanie podać wartości rynkowej w.w samochodu. Skarżąca oświadczyła, że ona jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej oraz z pomocy rodziny. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym [...]. Skarżąca razem z rodziną mieszka u córki. Wnioskodawczyni nadal prowadzi działalność gospodarczą i wobec tego nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Do pisma załączyła kserokopie zeznań podatkowych za [...], z których wynika, że w [...] z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskała przychód w wysokości [...], koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] i strata [...], natomiast jej mąż nie posiadał żadnych źródeł przychodów. W [...] skarżąca z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskała przychód w wysokości [...], poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] i odnotowała stratę w wysokości [...]. Mąż skarżącej w [...] z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskał dochód w wysokości [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] D M w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że córka prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dziećmi. Córka nabyła dom w drodze kupna sprzedaży, prowadzi działalność gospodarczą i jest na karcie podatkowej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi powyżej [...] i ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżąca w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w pismach uzupełniających ten wniosek wykazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi powyżej kwoty [...] oraz kosztów zastępstwa procesowego. Z oświadczenia skarżącej wynika bowiem, że jej mąż uzyskuje dochody w wysokości około [...], najstarszy syn w wysokości [...] z tytułu renty socjalnej. Skarżąca wraz z osobami pozostającymi z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ponosi z w.w dochodów koszty miesięcznego utrzymania w podobnej wysokości. Analizując koszty jakie ponosi wnioskodawczyni zwrócono uwagę na to, że ponosi koszty telefonu w wysokości [...] oraz koszty abonamentu i podatku od nieruchomości w wysokości [...] miesięcznie, przy czym godzi się zauważyć, że wysokość abonamentu RTV wynosi [...], a zatem skarżąca poza abonamentem najprawdopodobniej opłaca koszty kablówki lub koszty telewizji satelitarnej. Wnioskodawczyni, jak już wyżej wskazano, podała, że opłaca podatek od nieruchomości, jednakże nie wskazała dokładnie jaką kwotę przeznacza na ten cel i dlaczego ją ponosi skoro właścicielem domu jest jej córka. Ponoszone przez wnioskodawczynię koszty na telefon i telewizję nie są zaś kosztami koniecznego utrzymania. Pojęcie "utrzymanie konieczne" obejmuje bowiem środki na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych (por. orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 10.03.2009r., sygn. akt II SA/Wa 1788/08). W tych okolicznościach uznano, że skarżąca może uiścić choć w części wpis od skargi. Z uwagi na fakt, iż koszty zastępstwa procesowego są kosztami wysokimi ustanowiono dla skarżącej adwokata. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której nie uzyskuje dochodów, jednakże w przyszłości sytuacja ta może ulec zmianie i będzie mogła ponieść te koszty. W sytuacji gdyby skarżąca nie była w stanie ich ponieść, ewentualnie gdyby mogła ponieść tylko ich część, to będzie mogła ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek