I SA/Po 427/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez przyznanie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P., z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002r. postanawia: oddalić wniosek /-/ Gorzan Postanowieniem z dnia 7.12.2007r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego złożony dnia 16.11.2007r. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowienie to zostało wydane po doręczeniu pełnomocnikowi skarżącego wyroku Sądu z dnia 28.09.2007r. oddalającego skargę z uzasadnieniem (doręczenie nastąpiło dnia 14.11.2007r. - k.82). W uzasadnieniu wydanego postanowienia referendarz sądowy wskazał, że uzasadnienie wniosku skarżącego, jakoby nie miał domu, mieszkania ani pracy, był bezdomny i bezrobotny, nie miał środków finansowych na opłacenie pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika w świetle oświadczeń i złożonych dokumentów nie jest wiarygodne. Od postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł w terminie sprzeciw, wobec czego na podstawie art.260 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002r., poz.1270 ze zm.) - dalej określanej Ppsa - z mocy prawa postanowienie to straciło moc, a złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności z treści wniosku i złożonych na wezwanie Sądu w celu jego uzupełnienia wyjaśnień i dokumentów sytuacja majątkowo-rodzinna skarżącego przedstawia się następująco: skarżący ma lat [...](ur. [...]), aktualnie nie pracuje, od 19.10.2007r. jest zarejestrowany, jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku (k.98 akt), pozostaje - wg oświadczenia - na utrzymaniu rodziców, aktualnie jednak jest bez stałego zameldowania i zamieszkuje w wynajętym pokoju w P., za który rodzice opłacają czynsz w kwocie 350 zł miesięcznie (k.119), żona skarżącego K. O., z którą pozostaje skarżący w umownej rozdzielności majątkowej, mieszka wraz z dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiego ze skarżącym, u swego ojca, pracuje jako nauczycielka z wynagrodzeniem 1.400 zł brutto, na utrzymanie rocznego dziecka tytułem zabezpieczenia alimentów w procesie rozwodowym otrzymuje od skarżącego po 300 zł m-nie od września 2007r. (k.112-113 akt), ojciec skarżącego Z. O. - wg oświadczenia - własnych dochodów nie posiada i utrzymuje się wraz z żoną E. z jej renty w kwocie 520 zł m-nie (k.76-77 akt), skarżący - wg oświadczenia - nie ma dochodów, ani środków finansowych, ani majątku, a jego koszty utrzymania wynoszą 1.486,50 zł m-nie (k.86-87 akt); z deklaracji PIT-28 za rok 2005 i 2006 wynika, iż skarżący wykazał przychód z najmu w wysokości [...]zł za rok 2005 i 7.843,06 za rok 2006 objęte ryczałtowym opodatkowaniem, a z deklaracji PIT-37 za 2006r. wynika, iż z działalności wykonywanej osobiście skarżący uzyskał dochód w wysokości [...]zł; nabyte przez skarżącego w 2002r. udziały w 3 nieruchomościach lokalowych przy ul. M. w P. zostały zbyte - wg oświadczenia - wiele lat temu, a za uzyskane z tego zbycia środki finansowe kupiono dom w S. przy ul. K. [...], resztę przeznaczając na remont; w skardze podano, że skarżący wraz z siostrą kupił w P. przy ul. A. [...]dom i taki adres swego zamieszkania wskazał we wniosku z dnia 16.11.2007r., natomiast w skardze adres zamieszkania skarżącego został podany przy ul. K. [...]w S.. Dokonując oceny powyższych okoliczności należy uznać, że twierdzenia skarżącego co do niemożliwości pokrycia żadnych kosztów, w tym pełnomocnika profesjonalnego z powodu braku majątku i środków finansowych są niewiarygodne. Jeżeli skarżący jest na utrzymaniu rodziców i nie ma żadnych dochodów, a rodzice utrzymują się z renty matki skarżącego w wysokości 520 zł m-nie, nie są w stanie z takiego dochodu pokryć kosztów utrzymania własnego oraz skarżącego, wynoszących 1.486 zł m-nie i czynszu za wynajmowany pokój w wysokości 350 zł m-nie. Jednocześnie, jeżeli skarżący nabył dom w S. przy ul. K. [...]oraz uprzednio z siostrą, jak podał w skardze, dom w P. przy ul. A. [...], to nie zasługuje na wiarę twierdzenie, że jest osoba bezdomną, nie mającą żadnego majątku. Okoliczność, że skarżący nie pracuje i jest zarejestrowany jako bezrobotny nie oznacza, że nie posiada żadnych środków finansowych, potrzebnych do pokrycia kosztów utrzymania własnego, kosztów utrzymania posiadanych nieruchomości i wynajmu lokalu oraz alimentów na rzecz dziecka, natomiast ograniczenie się skarżącego do powołania się na niewykonywanie żadnej pracy, brak środków finansowych i dochodów oraz bezdomność wskazuje, iż swego rzeczywistego stanu majątkowego skarżący nie ujawnia. W świetle art. 199 ustawy Ppsa zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z przytoczonych wyżej przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania w całości lub w części spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie dokumentów i oświadczeń skarżącego, które złożono, zawierających wewnętrzne sprzeczności i przedstawiających okoliczności, które przy łącznej ich ocenie tworzą stan rzeczy nieprawdopodobny (np. utrzymanie skarżącego z czynszem za lokal wynajęty przez rodziców z renty w kwocie 520 zł m-nie) nie można przyjąć, aby wiarygodnie zostało wykazane, że skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 oraz art.260 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ Gorzan L.Sz.