I SA/Po 43/22

WyrokWSA w Poznaniu2022-04-22

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Izabela Kucznerowicz, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2010 r. z uwagi na wygaśnięcie prawa do jej zwrotu po upływie terminu przedawnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2010 r. Prawo do zwrotu nadpłaty wygasło po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu, zgodnie z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej. Wniosek o zwrot nadpłaty został złożony po upływie tego terminu, co skutkowało wygaśnięciem prawa do jej żądania.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości za 2010 r. wraz z oprocentowaniem. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że nadpłata uległa przedawnieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i twierdząc, że zwrot nadpłaty stanowi czynność materialno-techniczną, a nie postępowanie podlegające odmowie wszczęcia. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r., Burmistrz G. odmówił O. S.A. w W. (dalej: strona, Spółka, skarżąca), wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2010 r. W uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, że nadpłata nie występuje, ponieważ wpłacona w dniu [...] marca 2015 r. kwota na podatek od nieruchomości uległa już przedawnieniu w myśl art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 - dalej "o.p."). Organ wyjaśnił, że skarga do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą podatku od nieruchomości została wniesiona w dniu [...] lutego 2015 r. Prawomocny odpis wyroku wpłynął do organu podatkowego w dniu [...] września 2015 r., czyli trzymiesięczny termin do wydania decyzji minął [...] grudnia 2015 r. Niezwłoczny zwrot powinien nastąpić do końca 2015 r., a do przedawnienia doszło z dniem [...] stycznia 2021 r. Organ I instancji uznał, iż zgodnie art. 79 § 2, prawo do zwrotu nadpłaty wygasło po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W związku z tym odmówiono zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem z uwagi na przedawnienie. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jego uchylenie. Spółka stwierdziła, iż w związku z umorzeniem postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r., obowiązuje deklaracja złożona przez Spółkę w 2010 r. Oznacza to, że kwota, jaka została zapłacona ponad to, co Spółka wskazała w deklaracji, stanowi nadpłacony podatek, gdyż deklaracja uzyskała walor "niepodważalności". Dlatego też organ podatkowy powinien dokonać zwrotu nadpłaty obejmującej dokonaną wpłatę ponad to co wynika z deklaracji złożonej za 2010 r. Spółka stwierdziła, że organ I instancji naruszył art. 165a o.p., gdyż odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy bez wydawania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia powinien dokonać zwrotu nadpłaty. Strona wskazała, iż organ podatkowy nie wyjaśnił, dlaczego zwrot nadpłaconego podatku nie stanowi czynności materialno-technicznej. Dyspozycja taka wynika wprost z treści Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2014 r. (sygn. akt II FPS 4/13) który stwierdził (...) podatek wynikający z zeznania stanie się podatkiem należnym (art. 21 § 2 o.p.), a podatek wpłacony na podstawie decyzji- nadpłatą (art. 77 § 1 pkt 1 lit. b o.p.). W ocenie podatnika organ podatkowy powinien dokonać zwrotu nadpłaty obejmującej dokonaną wpłatę wraz z wpłaconymi odsetkami oraz oprocentowaniem od tej kwoty. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy nie zwrócił nadpłaconego podatku, co zdaniem Spółki stanowi czynność materialno-techniczną. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu SKO wskazało, że organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2014 r. określił Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r. w wysokości [...] zł. Po rozpoznaniu odwołania Spółki, Kolegium decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Od decyzji organu odwoławczego Spółka wniosła w dniu [...] lutego 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W dniu [...] marca 2015 r. podatnik uiścił podatek od nieruchomości w kwocie określonej w decyzji wydanej dnia [...] października 2014 r. wraz z odsetkami w łącznej wysokości [...] zł. W dniu [...] lipca 2015 r. WSA w Poznaniu wydał wyrok (sygn. akt I SA/Po 479/15) uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G.. W dniu [...] maja 2021 r. wpłynęło pismo Spółki o usunięcie naruszenia prawa. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., Burmistrz G. umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2010 r. z uwagi na upływ terminu przedawnienia. W dniu [...] lipca 2021 r. Spółka zwróciła się z wnioskiem o zwrot nadpłaty podatku za 2010 r. wraz z oprocentowaniem. Spółka nie przedłożyła żadnego dowodu, że wniosek w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku za ten rok został złożony wcześniej. SKO wyjaśniło, że podstawę prawną postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania stanowi art. 165a o.p. zgodnie, z którym organ wydaje przedmiotowe orzeczenie, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wskazany przepis jest podyktowany ekonomiką postępowania. Jeżeli bowiem już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie, mija się z celem nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale również jego wszczynanie. Kolegium podkreśliło, że Spółka złożyła wniosek [...] lipca 2021 r. o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. wraz z oprocentowaniem. Biorąc pod uwagę treść przepisu art. 70 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 o.p., pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2010 rozpoczął swój bieg w dniu [...] stycznia 2011 r. Bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia [...] lutego 2015 r. (data wniesienia skargi do sądu administracyjnego) do dnia [...] września 2015 r. (dzień następujący po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego). Zobowiązanie podatkowe przedawniło się więc już w 2016 r. W przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki (art. 77 § 4 o.p.). Trzymiesięczny termin do wydania decyzji po uchyleniu decyzji Burmistrza G. z [...] października 2014 r., minął [...] grudnia 2015 r. Niezwłoczny zwrot powinien nastąpić do końca 2015 r. Prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasło po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu, czyli w dniu [...] stycznia 2021 r., a organ I instancji słusznie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie na podstawie art. 165a o.p. W skardze z dnia [...] grudnia 2021 r. pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 165a oraz w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Burmistrza G. z dnia [...] sierpnia 2021 r., w sytuacji gdy organ błędnie uznał, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 79 § 2 o.p., co miałoby skutkować wygaśnięciem prawa do zwrotu nadpłaty, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zwrot nadpłaconego podatku stanowi czynność materialno-techniczną. Mając to na uwadze, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu zaistniałego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania, w związku ze złożonym przez Spółkę pismem z dnia [...] lipca 2021 r., w którym zawarto żądanie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. wraz z oprocentowaniem. Na wstępie należy stwierdzić, że przepisy regulujące zwrot nadpłaty, mimo że zawarte są w o.p., to mają charakter materialnoprawny. Jak słusznie bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2008 r. o sygn. akt I FSK 636/07: "Przepisy regulujące instytucję nadpłaty mają charakter materialnoprawny. (...) Skoro tak to w sytuacji, gdy ustawodawca dokonując zmiany przepisów o charakterze materialnoprawnym nie zamieszcza przepisów przejściowych, zastosowanie znajdą przepisy w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym powstały zdarzenia kształtujące określone stosunki prawne. Zarówno powstanie obowiązku podatkowego jak i uprawnienie do zwrotu nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem oceniać należy w tej sytuacji w oparciu o stan prawny istniejący w momencie powstania tych zdarzeń". Zatem dla oceny zasad i terminu zwrotu nadpłaty stosować należy przepisy obowiązujące w dacie powstania nadpłaty, jeśli przepis przejściowy nie stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie nadpłata powstała w dniu dokonania dobrowolnej wpłaty kwoty tytułem podatku od nieruchomości za 2010 r., tj. w dniu [...] marca 2015 r. Nadmienić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 479/15 wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Burmistrza G., będącą podstawą tej wpłaty, jak również decyzję organu odwoławczego. Wyrok ten wobec nie wniesienia skargi kasacyjnej uprawomocnił się z dniem [...] sierpnia 2015 r. W pierwszej kolejności przywołać należy przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r. Zgodnie z art. 77 § 1 o.p. nadpłata podlega zwrotowi w terminie: 1) 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji: a) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, c) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, d) o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej lub spadkobiercy, z zastrzeżeniem § 3; 2) 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty; 3) 14 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję organu podatkowego pierwszej instancji lub stwierdzającego jej nieważność, z zastrzeżeniem § 3; 4) 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 74; 5) 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2 pkt 1-3, z zastrzeżeniem § 2; 6) 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze: a) skorygowanym zeznaniem (deklaracją) - w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 3, b) skorygowanym zeznaniem (deklaracją) i z umową spółki aktualną na dzień rozwiązania spółki - w przypadku, o którym mowa w art. 75 § 3a - lecz nie wcześniej niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2; 7) 30 dni od dnia złożenia deklaracji, o której mowa w art. 73 § 2 pkt 4. § 2. W przypadku skorygowania deklaracji: 1) w trybie określonym w art. 274 § 1 pkt 1 - nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia upływu terminu do wniesienia sprzeciwu; 2) przez podatnika - nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia jej skorygowania. § 3. W przypadku uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, lub stwierdzenia jej nieważności, jeżeli następnie, w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję lub stwierdzającego jej nieważność, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji. § 4. W przypadku niewydania nowej decyzji w terminie, o którym mowa w § 3, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki. W niniejszym przypadku wskazać należy na art. 77 § 1 pkt 3 w zw. z art. 77 § 3 i § 4 o.p. Przepis ten wymaga, aby nadpłata została zwrócona w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję organu podatkowego pierwszej instancji lub stwierdzającego jej nieważność. W terminie tym organ podatkowy zobowiązany jest zwrócić nadpłatę, jeżeli postępowanie w sprawie zostało umorzone. Jeżeli natomiast po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności postępowanie jest dalej prowadzone, termin zwrotu nadpłaty może się wydłużyć. Będzie tak wówczas, gdy organ podatkowy wyda w terminie 3 miesięcy od uchylenia lub stwierdzenia nieważności lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego nową decyzję w tej samej sprawie. Nadpłata, będąca różnicą pomiędzy tym, co wpłacił podatnik, a tym, co wynika z nowej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji" (Etel, Leonard. Art. 77. W: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V. LEX, 2013). W przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 165 o.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§ 1). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a (§ 3). Z kolei, w myśl przepisu art. 165a § 1 o.p. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub nie może być wszczęte z jakichkolwiek innych przyczyn organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania. Przepis art. 165a o.p. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek. Przepis ten realizuje zasadę ekonomiki postępowania, bowiem jeśli już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe, nie jest celowe nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale także wszczynanie takiego postępowania. Uwzględniając brzmienie art. 165a i art. 165 § 3 o.p. należy wskazać, że postępowanie podatkowe wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Zgodnie z art. 165 § 3 o.p. z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania. Jest to jednak faza postępowania wstępnego, w którym organ podatkowy bada, czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego. Użyty w art. 165a § 1 o.p. zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnosić do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoją na przeszkodzie przepisy prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. W powołanym wyżej przepisie nie wskazano w sposób enumeratywny przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania podatkowego, a zatem stwierdzenie, że z określonych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte powinno być wyprowadzane z obowiązujących przepisów prawa. Niewątpliwie przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty po wygaśnięciu prawa do złożenia tego wniosku (art. 79 § 2 o.p.). Zgodnie z art. 79 § 2 o.p., prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. Przepis ten (tj. art. 79 o.p.), zgodnie z art. 76b § 1 o.p., podobnie jak przepisy art. 76, 76a, 77b i art. 80 o.p. stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku. W szczególności, co ma znaczenie w tej sprawie, zgodnie z art. 80 o.p. prawo do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku) wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu (§1), przy czym złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty (o zwrot podatku), lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych przerywa bieg terminu do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku). W przepisie art. 80 o.p. określony został termin, z upływem którego wygasa przysługujące podatnikowi (także innym podmiotom uprawnionym) prawo do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku). Nadpłata najpierw musi powstać, następnie musi upłynąć termin jej zwrotu, po czym licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej zwrotu, rozpoczyna bieg pięcioletni termin, po upływie którego wygasa prawo do zwrotu nadpłaty. Skutkiem upływu tego terminu jest wygaśnięcie prawa podatnika do domagania się zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku), a także zaliczenia na poczet zaległości oraz bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych. Skutki wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku) są takie same jak w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego, z tym że uprawnionym w tym przypadku jest podatnik. Jest to termin materialnoprawny, który nie może być odroczony ani też przedłużony (zob. Leonard Etel Komentarz aktualizowany do art. 80 Ordynacji podatkowej, LEX). Z ustaleń organów podatkowych wynika, że podatnik uiścił podatek od nieruchomości za 2010 r. w kwocie ustalonej w decyzji z [...] października 2014 r., utrzymanej w następnie w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., które zostały uchylone wyrokiem WSA w Poznaniu z 9 lipca 2015 r. Prawomocny odpis wyroku wpłynął do organu podatkowego w dniu [...] września 2015 r. Następnie organ po wezwaniu go przez Spółkę w dniu [...] maja 2021 r. do usunięcia naruszenia prawa decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2010 r. z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Wniosek o zwrot nadpłaty został złożony dopiero [...] lipca 2021 r., a strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na to, że wniosek został złożony wcześniej. Zatem w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe zostało określone w ostatecznej decyzji organu podatkowego, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, to wówczas nadpłata zwracana jest podatnikowi z urzędu w terminie wskazanym w art. 77 o.p. W niniejszej sprawie winno to nastąpić bez zbędnej zwłoki po upływie 3 miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2015 r. Zwrot nadpłaty w tego typu przypadkach, jak słusznie zauważyła skarżąca, przybiera postać czynności materialno-technicznej, która najczęściej polega na przelaniu/przekazaniu określonej kwoty na konto podatnika. Oznacza to, że zgodnie z cytowanym wcześniej art. 80 § 1 o.p. prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z końcem 2020 r., czyli po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Prawo to nie zostało przerwane, bowiem nie było żadnych zdarzeń opisanych w art. 80 § 3 o.p. Zaistnienie takich zdarzeń nie wynika z materiału zgromadzonego w aktach sprawy, ani nie wskazuje na nie skarżąca. Upływ tego terminu z dniem [...] grudnia 2020 r. oznacza, że prawo to wygasło i nie ma możliwości zwrotu nadpłaty. Skoro termin określony w art. 80 § 1 o.p. ma charakter materialnoprawny, to organ podatkowy uwzględnia go z urzędu, a stwierdzenie, że termin ten upłynął powoduje, że nie ma potrzeby sprawdzania, czy nadpłata w ogóle jeszcze istnieje. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Jeszcze raz należy podkreślić, że przepisy o.p. przewidują prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty (art. 79 § 2 o.p.) oraz prawo do jej zwrotu (art. 80 § 1 o.p.), traktując te prawa odrębnie tak co do sposobu dochodzenia, jak i skutków ich realizacji. Czym innym jest bowiem stwierdzenie nadpłaty, a czym innym jej zwrot. Zwrot nadpłaty nie zawsze wymaga jej decyzyjnego stwierdzenia, zaś stwierdzenie nadpłaty nie zawsze oznacza jej faktycznego zwrotu. Okoliczność, że zwrot nadpłaty, w określonych przypadkach, nie wymaga wydania decyzji, w tym stwierdzającej nadpłatę, nie oznacza, że strona, której zwrot ten się należy, ma jedynie oczekiwać na ten zwrot, bez podejmowania jakichkolwiek, w tym przewidzianych prawem, czynności. Brak zwrotu nadpłaty w sytuacji, gdy obowiązek jej zwrotu w ustawowym terminie wynika wprost z przepisu prawa, stanowi o bezczynności organu podatkowego wówczas, gdy uprawniona do takiej nadpłaty strona domagała się dokonania tej czynności, składając odpowiedniej treści wniosek (o zwrot nadpłaty). W sytuacji, gdy wniosek taki zostaje złożony organ podatkowy bądź zwraca nadpłatę (czynność materialno-techniczna), bądź wydaje w jej sprawie stosowne postanowienie. Konkludując, na podstawie przeprowadzonych rozważań stwierdzić należy, że sentencja postanowienia organu I instancji jest prawidłowa. Nie sposób natomiast pominąć pewnej nieścisłości. Pismo Spółki z dnia [...] lipca 2021 r. nie było wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. W konsekwencji w sprawie nie znajduje zastosowania art. 79 § 2 o.p., który uzależnia skuteczność wniosku o stwierdzenie nadpłaty od jego wniesienia przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W sprawie natomiast ma zastosowanie art. 80 o.p. zgodnie z którym prawo do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku) wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu. Organ odwoławczy wprawdzie prawidłowo wskazał, że prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasło po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu, czyli w dniu [...] stycznia 2021 r., ale nie wskazał przy tym na stosowny przepis. Sąd dostrzega też, że wniosek Spółki obejmuje nie tylko żądanie zwrotu nadpłaty, ale również wypłaty jej oprocentowania. Jednak Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). Będąc więc związanym granicami wyznaczonymi przez zaskarżone postanowienie, które odnosi się wyłącznie do nadpłaty, Sąd nie był uprawniony do wypowiedzenia się w kwestii jej oprocentowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło