I SA/Po 430/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku WŚ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi WŚ na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca WŚ pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] odrzucił skargę. Skarżąca pismem z dnia [...] wniosła zażalenie na w.w postanowienie. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (por. pismo procesowe z dnia [...] – karta nr [...] akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku podała, że jest po rozwodzie, obecnie wychowuje [...] małoletnie córki. Wnioskodawczyni wskazała, że każdy dodatkowy wydatek to uszczuplenie budżetu domowego. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córkami. Wnioskodawczyni nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca podała, że córki pozostają na jej utrzymaniu. Wnioskodawczyni podała, że z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje dochód netto w wysokości [...], na starszą córkę otrzymuje alimenty w wysokości [...], na młodszą w wysokości [...], na młodszą córkę otrzymuje świadczenie wychowawcze 500+. Skarżąca podała, że czynsz wynosi [...], prąd [...], telewizja i Internet [...], ubezpieczenie [...], telefony [...], leki i witaminy [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada lokat bankowych ani kart kredytowych. Wnioskodawczyni podała, że nie posiada pojazdów mechanicznych, nie posiada również udziałów w spółkach, nie pełni funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej w spółkach. Skarżąca podała, że najmuje mieszkanie, z tego tytułu ponosi koszty najmu w wysokości [...] miesięcznie, ponadto płaci [...]. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] małoletnimi córkami. Skarżąca uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto. Wnioskodawczyni otrzymuje na córki alimenty oraz świadczenie 500+ na młodszą córkę. Wnioskodawczyni i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Skarżąca najmuje mieszkanie, z tego tytułu ponosi koszty najmu w wysokości [...], ponadto ponosi opłaty za czynsz, media, koszty utrzymania siebie i córek. Wnioskodawczyni wykazała zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.