I SA/Po 432/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 17 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Po 432/10 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 r. postanawia przywrócić termin do wniesienia zażalenia. Pismem z dnia [...] września 2012r., złożonym w biurze podawczym Sądu w dniu [...] września 2012r., E. S. reprezentowana przez radcę prawnego M. G., wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Po 432/10 odrzucającego skargę kasacyjną od wyroku tegoż Sądu z dnia 01 kwietnia 2011r., sygn. akt I SA/Po 432/10. W uzasadnieniu wskazała, że skargę kasacyjną złożyła w dniu [...] czerwca 2011r. Jednocześnie wniosła o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - wpisu od skargi. Wobec braku odpowiedzi Sądu, w związku ze złożonym wnioskiem, skarżąca zasięgając informacji w wydziale informacji sądowej, powzięła wiedzę, iż sprawa jest w toku. W wyniku zajęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.. wynagrodzenia za pracę, skarżąca skontaktowała się z wydziałem informacji sądowej w dniu [...] sierpnia 2012r. i uzyskała informację, że złożona przez nią skarga kasacyjna została odrzucona z uwagi na brak uiszczenia wpisu. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012r. skarżąca wystąpiła do Sądu o kopię dokumentów dotyczących wniesionych przez nią skarg kasacyjnych (m.in. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 432/10) oraz złożonych wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie w/w dokumentów ustaliła, że pismem z dnia [...] czerwca 2011r. została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jej wniosek o przyznanie prawa pomocy postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 lipca 2011r. został oddalony, zarządzeniami przewodniczącego z dnia [...] sierpnia i [...] września 2011r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł., a postanowieniem z dnia [...] listopada 2011r., Sąd, w związku z nieuiszczeniem wymaganego wpisu, odrzucił jej skargę kasacyjną. Ponadto ustaliła, iż przesyłki sądowe, zawierające odpisy w/w postanowień i zarządzeń (z wyjątkiem zarządzenia z dnia [...] sierpnia 2011r.), kierowane do pełnomocnika skarżącej na wskazany w skardze kasacyjnej adres, po dwukrotnej nieudanej próbie doręczenia, zostały zwracane do Sądu z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie". Zwróconą korespondencję Sąd pozostawiał w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Natomiast przesyłka zawierająca zarządzenie z dnia [...] sierpnia 2011r. została odesłana do Sądu bez podania informacji o przyczynie zwrotu. W wyniku złożonej przez Sąd reklamacji, w wyjaśnieniach z [...] września 2011r. operator pocztowy podał, że przesyłka została zwrócona w dniu [...] sierpnia 2011r., gdyż pod wskazanym adresem nie zamieszkuje wymieniona w przesyłce osoba, stąd też dopisek "adresat nieznany". Informację taką listonosz powziął rzekomo od właściciela kamienicy znajdującej się w G. przy ul. B. W ocenie skarżącej sytuacja, w której nie doszło do dokonania wpisu sądowego skutkującego odrzuceniem skargi kasacyjnej jest całkowicie od niej niezależna i wynika z wadliwego sposobu doręczenia przesyłek sądowych przez publicznego operatora pocztowego. Skarżąca podniosła, iż sposób postępowania pracowników operatora pocztowego był inny niż podany na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. Podkreśliła, że pod adresem wskazanym jako adres do doręczeń zamieszkuje oprócz niej także dwóch pełnoletnich domowników: E. B. (matka) oraz A. B. (ojciec), którzy odbierają korespondencję pod jej nieobecność. Ojciec skarżącej jest po operacji i od 2010r. przebywa wyłącznie w mieszkaniu. Matka skarżącej również przebywa na terenie nieruchomości przy ul. B., ponieważ nadzoruje sklep prowadzony na parterze tej kamienicy. W ocenie skarżącej, nie jest zatem możliwe, aby listonosz dokonując próby doręczenia pod adresem ul. B. nie zastał żadnego z pełnoletnich domowników. Rodzice skarżącej nie przypominają sobie, aby listonosz próbował doręczyć, chociaż jeden raz, korespondencję zaadresowaną dla radcy prawnego M. B. Ponadto skarżąca podniosła, że kamienica przy ul. B. nie ma jednego właściciela, lecz należy do kilku osób. W nieruchomości nie ma skrzynki oddawczej. Skarżąca wskazała także, iż A. K. – listonosz doręczający korespondencję w G. – w rozmowach z jej matką przeprowadzonych w dniach [...] września 2012r. oświadczył, że tylko jeden raz ustalał czy M. G. zamieszkuje w kamienicy przy ul. B. Nie jest jasne od kogo listonosz uzyskał informację, że adresat nie jest znany. Ze względu na wielu właścicieli trudno ustalić, z którym z nich listonosz dowiadywał się o adresata. Listonosz nie uzyskał informacji, czy ktokolwiek z domowników posiada upoważnienie do odbioru korespondencji adresowanej na M. G. Listonosz oświadczył także, że żadnego awizo nie zostawiał oraz, że we wszystkich późniejszych przypadkach (poza pierwszym) korespondencję "od razu odsyłał". W jednym tylko przypadku, w którym w jego zastępstwie doręczenia dokonywała inna osoba, nie pojawiła się ona pod wskazanym adresem, w którym miała być doręczona korespondencja. Powyższe okoliczności, zdaniem skarżącej, wskazują jednoznacznie, iż brak jest przesłanek pozwalających przyjąć, że doszło do próby doręczenia korespondencji pod adresem wskazanym w skardze kasacyjnej jako adres do doręczeń. W konsekwencji brak było podstaw do zastosowania trybu doręczenia zastępczego skoro nie został wykonany pierwszy z obowiązków polegający na próbie doręczenia w mieszkaniu pod adresem wskazanym na korespondencji. Całokształt ustalonych okoliczności wskazuje również, że podana na zwrotnych potwierdzeniach odbioru informacja o pozostawieniu awizo jest niezgodna z rzeczywistością. Kamienica nie posiada skrzynki oddawczej, a przeoczenie przez lokatorów awizo, które winno znajdować się w drzwiach lokalu i musiało być dokonywane wielokrotnie, jest nieprawdopodobne. Również wyjaśnienia uzyskane od listonosza nie pozostawiają wątpliwości, że przesyłka była każdorazowo od razu odsyłana, a awizo nie było w ogóle pozostawiane w drzwiach adresata. Z w/w względów, w ocenie skarżącej, z uwagi na wadliwy sposób działania operatora pocztowego nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wezwania sądu do uiszczenia wpisu od skargi, a w konsekwencji nie zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi kasacyjnej. Skarżąca uiściła wpis w dniu [...] września 2012r. Pismem z dnia [...] września 2012r., złożonym w dniu [...] września 2012r. w biurze podawczym Sądu, wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia [...] listopada 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) konsekwencją niedochowania terminu w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętej po jego upływie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Podkreślenia wymaga, że powołana wyżej ustawa nie stanowi co należy rozumieć przez sytuację wyjątkową. Należy zatem przyjąć, że są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 197). Ponadto godzi się zauważyć, iż brak winy, o którym wspomina art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na powołaniu takich okoliczności, które pozwalają przyjąć, że nawet przy dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana nie można było przezwyciężyć przeszkody powstałej w jego dochowaniu (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 28 września 2009r., sygn. akt II SA/Bd 401/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaistniałe uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 08 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Po 432/10, odrzucające skargę kasacyjną, nastąpiło bez winy strony, co oznacza, że zasadnym jest uwzględnienie złożonego wniosku. Nadto należy podkreślić, iż skarżąca wykazała, że w badanej sprawie wystąpiły szczególne okoliczności, które uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia po upływie roku od uchybienia terminu. W ocenie Sądu, rażąco wadliwe działanie pracownika operatora publicznego dostatecznie uprawdopodabnia brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenie. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że brak awizowania przez listonosza korespondencji sądowej kierowanej do radcy prawnego M. G. na adres zamieszkania skarżącej, sprawił, iż strona nie miała wiedzy o toczącym się postępowaniu oraz konieczności dokonania określonych czynności procesowych (i ich terminach) wskazanych w adresowanej do niej przez Sąd korespondencji. Podniesione przez skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniają, zdaniem Sądu, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do skutecznej próby doręczenia korespondencji pod adresem wskazanym w skardze kasacyjnej jako adres do doręczeń. W konsekwencji brak było podstaw do zastosowania trybu doręczenia zastępczego. Na taką ocenę sytuacji wpływa również postawa skarżącej, która pomimo braku informacji z Sądu, w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, nie pozostawała w bezczynności, lecz kontaktowała się z wydziałem informacji sądowej celem uzyskania informacji o aktualnym stanie sprawy. Zaznaczyć także trzeba, iż w rozpoznawanej sprawie ziściły się kumulatywnie wszystkie przesłanki warunkujące uwzględnienie złożonego wniosku. Wskazać bowiem należy, iż skarżąca zachowała siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 08 listopada 2011r. - przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...] sierpnia 2012r., czyli w dniu, w którym skarżąca dowiedziała się o tym, że złożona przez nią skarga kasacyjna została odrzucona z uwagi na brak uiszczenia wpisu, natomiast wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu [...] września 2012r. Jednocześnie z wnioskiem została również dokonana czynność, której strona nie dokonała w terminie – skarżąca złożyła zażalenie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.