I SA/Po 433/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi BM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca BM, reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Równocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Skarżąca podała, że w dniu [...] straciła pracę, w dniu [...] uzyskała status bezrobotnego. Wnioskodawczyni podała, że w dniu [...] utraciła prawo do zasiłku i szuka pracy. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca określiła stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym na poziomie cyt. "średni". Skarżąca podała, że matka nie pracuje, ojciec natomiast z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie składała zeznania rocznego podatkowego za [...] z uwagi na brak dochodów. Wskazała, że ona i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ponoszą następujące koszty: [...]. Wyjaśniła, że nie mają kredytów. Skarżąca posiada samochód osobowy marki R, rok prod. [...] o wartości rynkowej ok. [...]. Wnioskodawczyni podała, że nikt z osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada samochodu. Matka skarżącej z racji wieku ([...] lata) nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy. Skarżąca wyjaśniła, że ojciec, poza dochodem z tytułu wynagrodzenia za pracę, otrzymuje kwotę [...] brutto z A oraz emeryturę z F w wysokości [...]. Oświadczyła, że ona i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie pobierają zasiłku i nie korzystają z pomocy społecznej. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę w [...] uzyskała dochód w wysokości [...], z innych źródeł w wysokości [...], ojciec skarżącej w [...] z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskał dochód w wysokości [...], z tytułu działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...], natomiast w [...] z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskał dochód w wysokości [...], z tytułu działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...]. Do pisma załączyła także oświadczenie złożone na piśmie przez jej ojca z dnia [...], z którego wynika, że nie posiada on nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych ani samochodu. Załączyła też wyciąg z rachunku bankowego ojca. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Skarżąca nie pracuje, jest osobą bezrobotną i szuka pracy, pozostaje na utrzymaniu ojca, matka wnioskodawczyni nie pracuje. Z dochodów uzyskiwanych przez ojca wnioskodawczyni i jej rodzice ponoszą koszty miesięcznego utrzymania, w tym stałe opłaty za media. Skarżąca wykazała zatem, że nie posiada środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.