I SA/Po 433/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-03-16

Skład orzekający: Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez osobę zmarłą przed datą jej sporządzenia i wniesienia podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez osobę fizyczną, która zmarła przed datą jej sporządzenia i wniesienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 PPSA, ponieważ zmarły nie posiada zdolności sądowej. Utrata zdolności sądowej w wyniku śmierci nie może zostać uzupełniona w trybie art. 58 § 2 PPSA, a wzywanie do uzupełnienia braków formalnych jest bezcelowe.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga F. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że F. C. zmarł przed datą wniesienia skargi. Z akt sprawy wynikało, że F. C. zmarł przed datą sporządzenia i wniesienia skargi, a spadek po nim nabyły inne osoby.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za 2007 r.; postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wniesiono do tutejszego Sądu skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Skarga nie została opatrzona podpisem, jednak z jej treści wynika, że osobą wnoszącą skargę jest F. C. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na to, że z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] wynika, że F. C. zmarł w dniu [...] stycznia 2016 r., co oznacza, że osoba ta nie mogła złożyć wyżej wymienionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] (w aktach adm.) wynika, że F. C. zmarł w dniu [...] stycznia 2016 r. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się ponadto akt poświadczenia dziedziczenia repertorium A nr [...], z którego to wynika, że spadek po F. C. zmarłym w dniu [...] stycznia 2016 r. został nabyty przez M. C. i J. W. Stosownie do postanowień art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Jak wskazuje się w przy tym w doktrynie mając na uwadze art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) oraz art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy stwierdzić, że osoby fizyczne posiadają zdolność sądową od chwili urodzenia do śmierci [tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex, 2013, dostępny w bazie danych Lex Omega – dokument nr 148303]. Mając na uwadze powyższe, należy w świetle pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] lutego 2016 r. oraz aktu poświadczenia dziedziczenia repertorium A nr [...] stwierdzić, że skarżący nie mógł sporządzić jak też nadać w dniu [...] lutego 2016 r. skargi, która wywołała niniejsze postępowanie. Zauważyć w tym miejscu należy, że stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę: jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Mając na uwadze, że skarżący zmarł w dniu [...] stycznia 2016 r. czego procesowym skutkiem była utrata zdolność sądowej przyjąć należy, że skarżący nie mógł osobiście sporządzić ani też wnieść skargi. W takiej sytuacji konieczne jest odrzucenie skargi stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Co prawda stosownie do postanowień art. 58 § 2 p.p.s.a. z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. W realiach niniejszej sprawy niemożliwe jest jednak zastosowanie dyspozycji tego przepisu, bowiem utrata przez osobę fizyczną zdolności sądowej w wyniku śmierci nie może zostać uzupełniona w trybie tego przepisu. Z tych samych przyczyn za bezcelowe należało uznać wzywanie strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi. Na marginesie wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie niemożliwe jest również zawieszenie postępowania, śmierć strony postępowania – w świetle postanowień art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – jest co prawda podstawą zawieszenia postępowania z urzędu, ale tylko wówczas, gdy zdarzenie to nastąpi w jego toku [por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 927/13, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy z uwagi na śmierć skarżącego przed datą sporządzenia i wniesienia skargi niemożliwe jest przyjęcie, żeby w ogóle doszło do skutecznego wszczęcia przez skarżącego postępowania przed sądem administracyjnym. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło