I SA/Po 437/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący asesor sądowy Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Stowarzyszenia "A" w P. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej postanawia : odrzucić skargę. I-I K.Pawlicki Wynik kontroli doręczono w dniu [...]2007 r. (k. 533 akt administracyjnych). W pouczeniu zawarto informację, że na wynik ten nie przysługują środki prawne przewidziane w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, ani skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze z dnia [...]2007 r. Stowarzyszenie nie zgodziło się ze stanowiskiem organu, iż od wyniku kontroli nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zdaniem strony skarżącej zawarte w wyniku kontroli "Rekomendacje" zobowiązują kontrolowanego do usunięcia opisanych w nim nieprawidłowości, co w konsekwencji spowoduje, iż większość środków wydatkowanych przez stowarzyszenie uznana zostanie za niekwalifikowane, a co za tym idzie - podlegać będzie zwrotowi. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie ponieważ przed wniesieniem skargi strona powinna wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżony wynik kontroli wydany został na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy o kontroli skarbowej. Wskazany przepis stanowi, że organ kontroli skarbowej kończy postępowanie kontrolne wynikiem kontroli, gdy ustalenia dotyczą nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Ostatni przepis do zakresu kontroli skarbowej zalicza kontrolę celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych, podlegających zwrotowi. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej został określony w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych wynik kontroli zalicza się do innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Aby wynik kontroli mógł być poddany kontroli sądowoadministracyjnej, winien spełniać poniższe warunki: * nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-3 w/w ustawy, * musi mieć charakter zewnętrzny tj. musi być skierowany do podmiotu niepodlegającego organizacyjnie lub służbowo Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej, * musi być skierowany do indywidualnego podmiotu, * musi mieć charakter publicznoprawny, * musi dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu zaskarżony wynik kontroli nie spełnia ostatniego z przytoczonych kryteriów. W treści "Rekomendacji" zamieszczonych na str. 57 - 58 wyniku ( k. 589 - 590 akt adm.) znalazło się sformułowanie : " zaleca się, aby Stowarzyszenie "A" zwróciło się do Instytucji Zarządzającej (...) celem uzgodnienia usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w toku postępowania kontrolnego." W tym miejscu należy zauważyć, że ustawa o kontroli skarbowej uprawnia organ kontroli jedynie do sformułowania stwierdzonych nieprawidłowości i wyznaczenia terminu do ich usunięcia. Organ nie ma jednocześnie uprawnień do władczego wyegzekwowania od kontrolowanego podmiotu swojego zalecenia. Ma natomiast obowiązek doręczyć wynik kontroli właściwemu organowi lub dysponentowi części budżetu - w niniejszej sprawie było to Ministerstwo Rozwoju Regionalnego. Ubocznie zauważyć należy, że kontrolą objęto realizację umowy o dofinansowanie z dnia [...] 2004 r. o nr. [...], której § 31 przewiduje, iż ewentualne spory między stronami umowy zostaną poddane pod rozstrzygnięcie sądu powszechnego. Stronami umowy są skarżące Stowarzyszenie i Fundacja "B", działająca w imieniu Instytucji Zarządzającej. Z treści § 15 wynika z kolei, że w przypadku stwierdzenia, iż środki finansowe zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają one zwrotowi ( k. 283 - 289 akt adm.). Tak więc treść umowy wyraźnie reguluje prawa i obowiązki stron oraz tryb rozliczeń i rozstrzygania sporów. O ograniczonej kognicji sądów administracyjnych w przypadku wyników kontroli skarbowej wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 1 lutego 2005 r. o sygn. FSK 1714/04 i z dnia 17 stycznia 2006 r. o sygn. II GSK 202/05 ("Lex" nr 178615 i 202624). W pierwszym z w/w orzeczeń stwierdzono, że wynik kontroli może podlegać kognicji sądów administracyjnych, gdy jego treść niesie za sobą określone obowiązki nakładane na stronę skarżącą. Nałożenie tych obowiązków musi wynikać z władczego działania Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Materiał zebrany w trakcie kontroli jak i wnioski dotyczące usunięcia nieprawidłowości może być wykorzystany w innych postępowaniach prowadzonych przez organy administracji publicznej. O stwierdzonych nieprawidłowościach organ kontroli informuje właściwego dysponenta części budżetu w celu podjęcia przez niego stosownych działań. W drugim ze wskazanych orzeczeń NSA zauważył, że ustalenia kontrolne mogą stanowić materiał dowodowy w postępowaniu, jakie ewentualnie zostanie wszczęte przez właściwe organy podatkowe. W okolicznościach niniejszej sprawy takim postępowaniem może być zaś postępowanie przed sądem powszechnym. W tych okolicznościach Sąd uznał, iż nie jest właściwy do rozpoznania skargi na wynik kontroli i dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. I-I K.Pawlicki