I SA/Po 437/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-10-23
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług oraz umorzenia odsetek, uwzględniając przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowej, ponieważ skarżący nie wykazał wystarczających przesłanek ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego uzasadniających udzielenie ulgi. Skarżący nie dostarczył odpowiednich dowodów potwierdzających swoją trudną sytuację finansową, a powstałe zaległości wynikały z nieterminowego składania deklaracji VAT-7K. Organ i sąd dokonali prawidłowej oceny materiału dowodowego i przesłanek zastosowania ulgi, nie naruszając prawa procesowego ani materialnego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do organu podatkowego o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od IV kwartału 2011 r. do II kwartału 2013 r. oraz o umorzenie odsetek za zwłokę. Zaległości powstały wskutek nieterminowego składania deklaracji VAT-7K, które skarżący tłumaczył zaniedbaniem małżonki prowadzącej księgowość. Organ odmówił rozłożenia na raty i umorzenia odsetek, wskazując na brak wystarczających dowodów na trudną sytuację finansową podatnika oraz na interes publiczny. Skarżący złożył odwołanie i skargę do sądu administracyjnego, które zostały oddalone.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej odroczenia terminu płatności zaległego podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r., I-IV kwartał 2012 r., I-II kwartał 2013 r. wraz z odsetkami i umorzenia odsetek za zwłokę od ww. zaległości podatkowych oraz odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r., I-IV kwartał 2012 r., I-II kwartał 2013 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], na podstawie:
1. art. 208 § 2, art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p.") umorzył postępowanie w części dotyczącej odroczenia zapłaty zaległego podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za IV kwartał 2011 r., I-IV kwartał 2012 r., I-II kwartał 2013 r. w kwocie łącznej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł i umorzenia odsetek za zwłokę od w/w zaległości podatkowych w wysokości [...] zł,
2. art. 67a § 1 pkt 2 O.p. odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r., I-IV kwartał 2012 r., I-II kwartał 2013 r., w kwocie łącznej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] października 2013 r. [...] zwrócił się z prośbą o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej w kwocie [...] zł wynikającej z niezłożenia deklaracji VAT-7 od IV kwartału 2011 r. do II kwartału 2013 r. oraz umorzenie odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł od w/w zaległości lub ewentualnie o odroczenie zapłaty w/w zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub rozłożenie na raty zapłaty odsetek za zwłokę.
W uzasadnieniu wniosku podatnik wyjaśnił, że zaległości podatkowe w kwocie [...] zł spowodowane były działaniem małżonki [...], która do dnia ustanowienia rozdzielności majątkowej tj. [...] maja 2013 r. była odpowiedzialna za sprawy księgowe firmy, miała dostęp do rachunków bankowych wraz z uprawnieniami do realizacji przelewów, w tym również do składania deklaracji VAT-7 i uiszczania należnego podatku, z czego się nie wywiązywała. Podatnik poinformował, że zażądał zwrotu dokumentacji księgowej od małżonki, jednak nie otrzymał jej. W związku z powyższym oraz chcąc zweryfikować faktyczny stan rozliczeń podatkowych [...] zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i dopiero po odmowie wydania takiego zaświadczenia dowiedział się o nieskładaniu deklaracji VAT-7 od IV kwartału 2011 r. Podatnik poinformował, że gdy tylko dowiedział się o braku deklaracji niezwłocznie je złożył.
Następnie do protokołu spisanego w siedzibie Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...] października 2013 r. [...] sprecyzował zakres złożonego wniosku i wniósł o rozłożenie na raty zapłaty zaległego podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r., I - IV kwartał 2012 r., I - II kwartał 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł. Strona zaproponowała raty po [...] zł, płatne do 15-go dnia każdego miesiąca, począwszy od stycznia 2014 r. Ponadto wnioskodawca wycofał wniosek w części dotyczącej odroczenia zapłaty zaległego podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r., I - IV kwartał 2012 r., I - II kwartał 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł oraz umorzenia odsetek za zwłokę od w/w zaległości podatkowych w wysokości [...] zł.
Umarzając postepowanie organ powołał przepis art. 208 § 2 O.p. i stwierdził, że postępowanie w sprawie odroczenia zapłaty zaległego podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r., I - IV kwartał 2012 r., I - II kwartał 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł oraz umorzenia odsetek za zwłokę od w/w zaległości podatkowych w wysokości [...] zł, wszczęte zostało na wniosek [...] jako osoby zobowiązanej do uiszczenia w/w zobowiązania podatkowego, tak więc przesłanka "braku sprzeciwu innych stron" w niniejszej sprawie została spełniona. Zdaniem organu rezygnacja przez stronę z merytorycznego rozpatrzenia wniosku, nie zagraża interesowi publicznemu, gdyż w interesie publicznym niewątpliwie leży uiszczenie zobowiązań bez udziału i pomocy ze strony Skarbu Państwa.
Argumentem przemawiającym za odmową rozłożenia na raty jest fakt, że strona nieterminowo złożyła deklaracje VAT-7K (dokonała tego w dniu [...] sierpnia 2013 r.). Takie zachowanie nie może być premiowane udzieleniem ulgi w spłacie zobowiązań w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych. Zdaniem organu złożona prośba i dokumenty nie stanowią uzasadnienia dla zastosowania nadzwyczajnych przywilejów w realizacji publicznoprawnego obowiązku.
W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. strona zarzuciła naruszenie art. 67a § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niezastosowane, podczas gdy w sprawie zachodziły przesłanki jego zastosowania. Wobec powyższego [...] wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części odmawiającej rozłożenia na raty zaległego podatku od towarów i usług za okres od IV kwartału 2011 r. do II kwartału 2013 r. poprzez rozłożenie zaległego podatku na raty w wysokości [...] zł, płatne do 15-tego każdego miesiąca, począwszy od stycznia 2014 r. lub o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący wyjaśnił, że jego zdaniem w sprawie występuje zarówno ważny interes podatnika, jak i interes publiczny.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 67a § 1 pkt 2 O.p. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił treść przepisu art. 67a § 1 pkt 2 O.p. oraz nieokreślonych pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego".
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające udzielenie wnioskowanej ulgi. Powstałe zaległości podatkowe nie wynikały z nagłych, losowych okoliczności, lecz były wynikiem nieterminowo złożonych deklaracji VAT-7K (złożonych w dniu [...] sierpnia 2013 r.) tj. po kilkunastu miesiącach.
Z danych organu I instancji, na podstawie zeznań rocznych wynika, że w latach 2010-2012 r., z tytułu działalności gospodarczej strona osiągnęła:
- 2010 r. - przychód [...] zł, dochód – [...] zł,
- 2011 r. - przychód [...] zł, dochód – [...] zł,
- 2012 r. - przychód [...] zł, dochód – [...] zł.
Natomiast zgodnie przedłożonym wydrukiem z książki przychodów i rozchodów, za osiem miesięcy 2013 r., przychód wyniósł [...] zł, dochód – [...] zł.
Z powyższego zestawienia wynikało, że nastąpiła duża poprawa uzyskiwanych przez firmę [...] dochodów, co świadczyło o bardzo dobrej kondycji finansowej firmy. Organ nie był jednak w posiadaniu informacji dotyczących obecnie uzyskiwanych przez stronę dochodów, z uwagi na brak czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu tudzież nie złożeniu wymaganych dokumentów. Z tego też względu odwołujący sam dobrowolnie pozbawił się możliwości udzielenia dodatkowych wyjaśnień mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto zobowiązany nie wskazał źródeł finansowania ewentualnego układu ratalnego np. podpisanych umów na wykonanie prac, gdzie przy tego typu uldze w spłacie zobowiązań podatkowych powyższa informacja jest niezbędna.
[...] nie dokonywał również wpłat zaliczek na podatek dochodowy za lata 2011-2013. Dlatego też jak wskazuje podatnik, konieczność uregulowania zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i ich wpłata na rachunek Urzędu Skarbowego w okresie od września do grudnia w łącznej kwocie [...] zł, doprowadziła u [...] do zachwiania płynności finansowej. Zobowiązany po uregulowaniu w/w zaległości, nie przeznaczył jednak żadnej sumy na poczet zaległości będących przedmiotem niniejszego postępowania, pomimo deklaracji jaką złożył w odwołaniu, że od miesiąca stycznia 2014 r. mógłby regulować raty w wysokości [...] zł miesięcznie do 15-tego każdego miesiąca. Dlatego też udzielenie układu ratalnego budzi w organie podatkowym duże wątpliwości, a szczególnie w kwestii jego realizacji, w świetle braku deklarowanych wpłat oraz przedstawienia źródeł jego finansowania.
Zadaniem organu odwoławczego była bowiem ocena czy podatnik jest w stanie uregulować powyższą zaległość w wyznaczonych terminach poszczególnych rat, aby spłata zadłużenia w ustalonych ratach z punktu widzenia strony jak też organu podatkowego mogła następować sukcesywnie i terminowo.
Analizując sytuację materialno - finansową strony na podstawie oświadczenia o stanie majątkowym z dnia [...] października 2013 r., przedłożonego w organie pierwszej instancji ustalono, że zobowiązany posiada rachunek bankowy w [...] S.A., na którym według stanu na dzień [...] października 2013 r. znajdowały się środki finansowe w wysokości [...] zł, posiada wierzytelności niewymagalne w wysokości [...] zł, nie posiada zadłużenia wolut kontrahentów oraz ZUS. W ramach majątku nieruchomego podatnik wykazał nieruchomości:
- o pow. [...] m2, której jest właścicielem w 1/2 udziału położonej w [...], obciążonej kredytem hipotecznym w wysokości [...] zł, o szacunkowej wartości [...] zł,
- o pow. [...] m2 i działki o pow. [...] ha, której jest właścicielem w 1/2 udziału położonej w [...], wolnej od obciążeń o szacunkowej wartości [...] zł. Ponadto zobowiązany wskazał w złożonym oświadczeniu wydatki ponoszone miesięcznie takie jak:
- woda i kanalizacja w wysokości [...] zł,
- gaz, prąd w wysokości [...] zł,
- koszty związane z ogrzewaniem w wysokości [...] zł,
- alimenty w wysokości [...] zł,
- wydatki na naukę w wysokości [...] zł,
- wydatki na ochronę zdrowia w wysokości [...] zł,
- wyżywienie w wysokości [...] zł,
- środki czystości w wysokości [...] zł,
- inne w wysokości [...] zł,
- ubezpieczenia mieszkania w wysokości [...] zł,
- podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł.
Strona wykazała także w oświadczeniu majątkowym koszt zakupu leków na kwotę [...] zł miesięcznie. Organ odwoławczy zauważa jednak, że do akt sprawy nie dołączono dokumentów potwierdzających złą sytuację zdrowotną zobowiązanego bądź jego najbliższych, uzasadniającą konieczność ponoszenia tak wysokich kosztów zakupu niezbędnych lekarstw.
Zdaniem organu informacje zawarte w oświadczeniu majątkowym z dnia [...] października 2013 r. nie pozwalały jednoznacznie ocenić rzeczywistego stanu finansowego oraz możliwości płatniczych zobowiązanego.
W skardze z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 67a § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niezasadne niezastosowanie i nierozłożenie na raty zaległości podatkowej, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do jego zastosowania,
- art. 187 § 1 oraz 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie oraz dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów,
- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego niezasadne zastosowanie, tj. utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy zachodziły przesłanki uchylenia w/w decyzji w części odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez rozłożenie na raty przedmiotowej zaległości podatkowej,
- art. 233 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej i nieorzeczenie co do istoty sprawy, tj. nierozłożenie na raty przedmiotowej zaległości podatkowej.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W postępowaniu w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej, kontrola legalności decyzji uznaniowych przez sąd administracyjny sprowadza się do oceny, czy nastąpiło wyczerpujące zebranie materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), czy dokładnie wyjaśniono okoliczności faktyczne (art. 122 O.p.) oraz czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 O. p.) dokonano prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie art. 67a § 1 O.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 stycznia 2004 r., III SA 432/2003; wyrok WSA w Białymstoku z 13 czerwca 2007 r., I SA/Bk 461/06; wyrok NSA z 3 listopada 2006 r., II FSK 1397/05 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stan faktyczny sprawy został ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu z zachowaniem reguł ogólnych oraz zasad dotyczących przeprowadzania dowodów i uprawnień strony. Organ pierwszej instancji dopuścił szereg dowodów z dokumentów, których przeprowadzenie pozwoliło na dokonanie wystarczających ustaleń faktycznych w przedmiocie spełnienia przez skarżącego jednej z przesłanek warunkujących udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Należy przy tym podzielić stanowisko organu odwoławczego, że to strona występująca z żądaniem udzielenia ulgi w oparciu o art. 67a § 1 O. p. powinna powołać dowody lub wnioskować o przeprowadzenie ich przez organ w celu wykazania, że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie ulgi z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny (vide: wyrok NSA z 18 stycznia 2006 r., II FSK 405/05). Wnioskodawca bowiem, wskazując na przeszkody w zakresie możliwości uiszczenia podatku, najczęściej sam dysponuje odpowiednimi dowodami, mogącymi potwierdzić określone fakty w ramach dobrej współpracy z organami podatkowymi, umożliwiając im właściwą realizację zasad określonych w art. 122, art. 187 par. 1 i art. 191 O. p. (por. wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 1326/07). Również ze względów fiskalnych (ponoszonych kosztów przez administrację) nie ma powodów, aby ciężar udowodnienia, tzn. potwierdzenia, czy zaprzeczenia sytuacji opisywanej przez wnioskodawcę, musiał obciążać wyłącznie organy podatkowe (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2008 r., II FSK 346/07). W związku z tym należy uznać, iż organy obu instancji prowadzące postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości powinny przede wszystkim czuwać nad legalnym i prawidłowym jego przebiegiem, z zachowaniem reguł wynikających z zasad ogólnych, w tym – w możliwym zakresie - dowodzenia prawdy obiektywnej, z uwzględnieniem okoliczności mogących mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy i zakończenia postępowania.
W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał takiej inicjatywy dowodowej, która umożliwiłaby organom ustalenie faktów w takiej postaci, jaką przedstawił we wniosku o udzielenie ulgi, a następnie w odwołaniu oraz skardze do Sądu. Co więcej – mimo wezwania skarżącego przez organ do przedłożenia dodatkowych informacji dotyczących aktualnej sytuacji finansowej materialnej i bytowej nie dowiódł tych okoliczności, zaś nie istniały w sprawie inne źródła dowodowe, z których możliwe byłoby uzyskanie przez organy informacji w tym zakresie. Nie jest uzasadnione domaganie się przez skarżącego od organów podatkowych zbadania i przyjęcia za udowodnione określonych faktów w sytuacji, gdy skarżący nie wnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów na okoliczności przez niego podniesione.
Wbrew zarzutom skarżącego w skardze w toku postępowania przed organem drugiej instancji nie doszło do naruszenia art. 187 § 1 oraz 191 O.p.
Wszystkie czynności w ramach postępowania organ wykonał, kierując się zasadą zaufania. W dniu [...] stycznia 2014 r. organ wystosował do [...] wezwanie w trybie art. 155 oraz art. 187 O.p. do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów koniecznych do wyjaśnienia sprawy (k. 175 akt adm.), które zostało doręczone w dniu [...] stycznia 2014 r. Zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu między innymi przez swobodny dostęp do akt sprawy, możliwość zadawania pytań, zgłaszania uwag. W czasie trwania postępowania zobowiązany poinformowany został pismem z dnia [...] lutego 2013 r., które zostało doręczone w dniu [...] lutego 2014 r. o prawie wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 200 O.p. (k. 179 akt adm.).
Podkreślenia wymaga, że ustalenie stanu faktycznego wiąże się z zebraniem dowodów potwierdzających ten stan (istnienie, bądź nieistnienie faktów). Jakkolwiek przepis art. 187 § 1 O.p. nakłada na organ podatkowy ciężar dowodzenia określonych faktów, nie oznacza to, że strona jest zwolniona od udziału w jego realizacji, bowiem organ nie zawsze będzie mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. Ponadto nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, jeżeli dowodów w sprawie nie dostarczył sam podatnik. Zatem skoro [...] nie współpracował z organem odwoławczym, nie może obciążać organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów na swoją korzyść.
Przez okres prowadzenia postępowania, pomimo kierowania do wnioskodawcy stosownych pism, organ nie otrzymał jakiegokolwiek dodatkowego, pozwalającego na wyczerpujące ustosunkowanie się do prośby strony, materiału dowodowego.
Biorąc pod uwagę powyższe, prawidłowo organ pierwszej instancji stwierdził, że udzielenie wnioskującemu tego rodzaju ulgi byłoby nieuprawnionym, uprzywilejowanym traktowaniem jego w stosunku do innych podatników starających się rzetelnie wywiązywać i współpracować z organami podatkowymi.
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., podjął wszelkie niezbędne działania mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, dotarł do wszystkich istniejących, a istotnych dla sprawy dowodów i na ich podstawie ocenił wiarygodność okoliczności wskazanych przez stronę.
Przedłożenie przez zobowiązanego dokumentów oraz czynny udział w postępowaniu pozwoliłby nie tylko na weryfikację rzeczywistych dochodów uzyskiwanych przez stronę, ale także potwierdziłoby ewentualną, sytuację materialną, w jakiej zobowiązany się obecnie znajduje. Jednakże, nie wykazując inicjatywy w tym zakresie, strona sama dobrowolnie pozbawiła się możliwości udzielenia dodatkowych wyjaśnień mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W ramach oceny materiału dowodowego nie zaistniały przypadki rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść strony postępowania. Odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez organ podatkowy, która nie zadowala skarżącego, nie może prowadzić jednak do postawienia zarzutu naruszenia art. 187 oraz 191 O.p.
Organy obu instancji w rozpatrywanej sprawie dokonały wszechstronnej oceny dowodów, a więc w sposób obiektywny, logiczny i przy wykorzystaniu wiedzy i doświadczenia życiowego. Wbrew argumentom strony skarżącej, nie doszło do naruszeń prawa procesowego, które mogłoby skutkować uchyleniem przedmiotowych decyzji, czy choćby nawet stwierdzeniem wydania ich z naruszeniem prawa. Należy wskazać, że Sąd nie może podważać dokonanej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, jeśli organ nie naruszył reguł postępowania, bowiem rozstrzygnięcie meritum niniejszej sprawy należy do wyłącznej kompetencji organów, zaś sąd administracyjny kontroluje realizację norm proceduralnych przez organy w toku stosowania przez nie prawa podatkowego. W konsekwencji, na gruncie niniejszej sprawy, należy uznać, że organy obu instancji w sposób prawidłowy – w granicach uznania administracyjnego - przyjęły, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest wystarczających podstaw do zastosowania ulgi. Podniesione w skardze zarzuty, polegające na niezbadaniu wszystkich okoliczności sprawy, należy uznać za nieuzasadnione.
Wyjaśnienia wymaga, że przepis art. 67 a § 1 pkt 2 O.p. pozwala na odroczenie zapłaty lub umorzenie, a także rozłożenie na raty zaległości podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Przesłanki te są niedoprecyzowane i nieostre, dlatego też wymagają każdorazowo dogłębnej analizy w kontekście argumentów podnoszonych przez stronę, okoliczności powstania zobowiązania, względem której ma być zastosowana ulga oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy w dniu orzekania w zakresie żądanej ulgi.
W przedmiotowej sprawie strona podniosła, że niezapłacenie w terminie zobowiązań podatkowych było spowodowane, przede wszystkim zaniedbaniem ze strony osoby prowadzącej sprawy księgowe firmy - małżonki strony. Skarżący argumentował, że to nie on jest winny powstałego zadłużenia, ponieważ małżonka zapewniała go, że wszelkie należności podatkowe reguluje terminowo. Natomiast w żadnym ze złożonych pism przed organem podatkowym nie udowodnił przyczyn powstania, czyli przyczyn warunkujących brak możliwości zapłaty w ustawowym terminie obowiązującego go zobowiązania, stąd przez pryzmat tych przesłanek organ nie mógł ocenić zasadności złożonej prośby.
Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające udzielenie wnioskowanej ulgi. Powstałe zaległości podatkowe nie wynikają z nagłych, losowych okoliczności, lecz były wynikiem nieterminowo złożonych deklaracji VAT-7K (złożonych w dniu [...] sierpnia 2013 r.) tj. po kilkunastu miesiącach. Zasadnie również organy obu instancji uznały, że to skarżący we własnym, dobrze pojętym interesie powinien kontrolować działanie osób, którym powierzył wykonywanie tak ważnych zadań. Jak wskazały organy, skarżący przyczynił się do powstania zaistniałej sytuacji, ponieważ kontrolę nad finansami firmy stracił w wyniku swojej suwerennej decyzji, którą było powierzenie prowadzenia firmy małżonce. Natomiast, jak uznały organy, brak zainteresowania sprawami księgowymi swojej działalności gospodarczej, nawet jeżeli faktycznie prowadzi sprawy księgowe osoba godna zaufania np. małżonka - posiadająca umiejętności w dziedzinie księgowości o czym, zdaniem strony, świadczą ukończone studia, w tym doktoranckie oraz certyfikat uprawniający do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, nie może w żadnym przypadku przemawiać na korzyść podatnika i przemawiać za udzieleniem wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał zatem zawartą informację we wniosku i odwołaniu za niewystarczającą i mało przekonywującą dla dokonania oceny rzeczywistego stanu faktycznego. Na potwierdzenie powyższego faktu strona nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu.
Usprawiedliwione jest także twierdzenie, że rozłożenie na raty zaległości podatkowych przez organ administracji państwowej reprezentujący interesy Skarbu Państwa podmiotom nie respektującym obowiązujących przepisów prawa stanowiłoby niczym nieuzasadniony, a wręcz niedopuszczalny przywilej godzący w interes publiczny i w żaden sposób nie dający się pogodzić z wykładnią pojęcia "ważnego interesu podatnika". Ryzyko działalności gospodarczej spoczywa na tych osobach, które ją prowadzą. Kwestia, że podatnik powierzył prowadzenie spraw rachunkowych małżonce, która niewątpliwie nadużyła jego zaufania, nie zmienia oceny, że ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej i jej konsekwencje nie mogą być przenoszone na innych podatników.
Natomiast stwierdzenie skarżącego, że konieczne będzie wszczęcie egzekucji administracyjnej świadczy przede wszystkim o nieznajomości zasad i rygorystycznych ograniczeń w przyznawaniu ulg. Są one przyznawane na podstawie uznania administracyjnego i stanowią odejście od konstytucyjnej zasady sprawiedliwości i równości opodatkowania. Należy przypomnieć, że przedmiotem działania organów podatkowych jest ustalenie, określenie i pobór podatków oraz wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z uwzględnieniem zasad gospodarki finansowej, określonej w ustawie o finansach publicznych i innych przepisach, regulujących gospodarkę mieniem i środkami pieniężnymi.
W przypadku braku dobrowolnego i w ustawowym terminie uregulowania należności podatkowych, każdy podatnik winien liczyć się z konsekwencjami w tym z przymusowym egzekwowaniem obowiązku.
W dalszej części skargi skarżący zarzuca organowi drugiej instancji, że bezpodstawnie podważa podaną przez niego informację dotyczącą utrzymywania żony i córki, gdyż uzyskiwany przez nią dochód w wysokości [...] zł brutto jest tak niski, że nie pozwala na realną możliwość utrzymania się.
Tymczasem jak wskazał organ odwoławczy uzyskiwany przez żonę dochód w wysokości [...] zł, przy stwierdzeniu podatnika odnośnie prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego a zarazem konieczności utrzymania jej jest wzajemnie ze sobą sprzeczne. Bowiem nie organ podatkowy, a sam [...] wskazał w oświadczeniu o stanie majątkowym, że małżonka strony uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości [...] zł brutto. Utrzymywanie małżonki świadczy bowiem o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego, gdyż jednym z jego przejawów jest finansowanie potrzeb drugiej osoby. Ponadto należy stwierdzić, że decyzja o utrzymywaniu małżonki, z którą się rozwodzi jest dobrowolnym wyborem strony, w szczególności gdy uzyskuje ona dochód, z którego ma możliwość finansowania swoich potrzeb.
Odnosząc się do kolejnego argumentu skargi należy wyjaśnić, że w zaskarżonej decyzji organ sprecyzował, iż rozwiązanie trudności finansowych poprzez złożenie wniosku o rozłożenie na raty, przy bezczynności w spłacie zadłużenia i umniejszania zaległości poprzez wpłaty w wysokości [...] zł zadeklarowanych od stycznia 2014. nie może być akceptowane, ponieważ godzi to bezpośrednio w interes publiczny.
Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena organu jest swobodna i przeprowadzona w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Przede wszystkim ocena ta uwzględnia przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania przywilejów podatkowych w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Wynik powyższej oceny, mimo że niezgodny z oczekiwaniami skarżącego nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Motywy rozstrzygnięcia zostały szczegółowo wyjaśnione w decyzjach, których uzasadnienie wskazuje przyczyny, dla których organ nie uwzględnił żądania strony.
W ocenie Sądu organ wydający zaskarżoną decyzję nie uchybił w toku postępowania zasadom wynikającym z przepisów prawa procesowego, wyjaśnił stan faktyczny, rozpatrzył zebrany materiał dowodowy i w konsekwencji w sposób prawidłowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło