I SA/Po 438/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku HM o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od nieruchomości postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 2. zwolnić skarżącego od ½ wpisu od skargi, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek ISA/Po 438/09 U z a s a d n i e n i e Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżący HM złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że choruje, przeszedł zawał serca, leczy się w szpitalach, przychodniach specjalistycznych, chodzi do kardiologa i wobec tego ponosi koszty leczenia. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, działkę gruntu o powierzchni [...] m2 w S, samochód osobowy, nie posiada oszczędności, jest zadłużony w [...]. Wnioskodawca z tytułu emerytury otrzymuje [...] brutto, zaś jego żona [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy HM w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że posiada samochód osobowy, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...], stan licznika [...]. Skarżący, pomimo wezwania, nie podał marki samochodu. Oświadczył, że on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów oraz nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy czym [...]. Skarżący spłaca zadłużenie na kartach kredytowych w [...]. Wnioskodawca podał, że jego małżonka od [...] przebywa w szpitalu z powodu depresji. Wnioskodawca stara się o kredyt na spłatę zadłużenia w bankach, przypuszcza, że żona zaciągnęła kredyty, które wraz z odsetkami wynoszą [...]. Do pisma załączył kserokopie zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że skarżący z tytułu emerytury uzyskał dochód w wysokości [...], jego żona natomiast w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., W-wa 2005r., str. 628). W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym ten wniosek wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi powyżej kwoty [...] oraz kosztów zastępstwa procesowego. Z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, że uzyskuje z tytułu emerytury dochód w wysokości [...], żona zaś w wysokości [...]. Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, działkę gruntu w S oraz samochód osobowy o wartości [...]. Majątek ten może być źródłem finansowania choć częściowo kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że posiada zadłużenie na kartach kredytowych w [...], jednakże kredyty te zaciągnął na zaspokojenie swoich prywatnych potrzeb, a zatem trudno jest z tego tytułu zwolnić go od kosztów sądowych w całości i przerzucić obowiązek opłacenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w jego indywidualnej sprawie na ogół obywateli. Nadto godzi się zauważyć, że skarżący winien się liczyć z kosztami postępowania z uwagi na fakt, iż to na jego wniosek zostało wszczęte postępowanie przed organami podatkowymi. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby skarżący nie był w stanie ich ponieść, ewentualnie gdyby mógł ponieść tylko ich część, to będzie mógł ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę fakt, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargi, w których wpis wynosił po [...], a zatem łącznie [...]. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek