I SA/Po 438/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Roman Wiatrowski (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lipca 2011r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych. I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego radcy prawnemu U.S. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] w związku z zaległościami W.N. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca do czerwca 2008 r. wystawił w dniu [...] grudnia 2009 r. tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] na łączną kwotę w należności głównej [...] zł plus odsetki za zwłokę i skierował je do organu egzekucyjnego Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] celem przymusowego dochodzenia. Na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne dokonując zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym zobowiązanego w [...] Zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. bank [...] poinformował organ egzekucyjny o braku środków na rachunku bankowym zobowiązanego, przekraczających kwotę wolną od zajęcia. Pismami z dnia [...] stycznia 2010 r. W.N. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne oraz wystąpił o umorzenie w części należności objętych tytułami wykonawczymi i o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiotowych tytułach wykonawczych nie zostały uwzględnione wpłaty dokonane w dniach [...] sierpnia 2008 r. oraz [...] stycznia 2010 r., a ponadto nie otrzymał upomnień do zapłaty należności objętych tytułami wykonawczymi. Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] uwzględniając stanowisko wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] uznał zarzuty za bezzasadne. Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] stwierdził między innymi, że przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmują należności za nieopłacone składki za okres od marca do czerwca 2008 r., pomniejszone o dokonane wpłaty w dniach [...] sierpnia 2008 r. oraz [...] września 2008 r. Wpłaty dokonane przez zobowiązanego w dniu [...] stycznia 2010 r. nie zostały uwzględnione, ponieważ dokonane zostały już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu braku upomnień organ egzekucyjny stwierdził, że upomnienia doręczone zostały zobowiązanemu w dniach [...] sierpnia 2008 r. oraz [...] września 2008 r., a wierzyciel nie ma obowiązku powtórnego wystawiania upomnień na należności, które już były objęte upomnieniami. Na wymienione postanowienie W.N. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] , w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie zawartego w zarzutach wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem zobowiązanego zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone, ponieważ nie został rozpatrzony zawarty w zarzutach z dnia [...] stycznia 2010 r. wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podatnik nie zgodził się ponadto, że stanowiskiem organu egzekucyjnego, iż wpłaty dokonane w dniu [...] stycznia 2010 r. nie mogły zostać uwzględnione. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uznania zarzutów W.N. za zasadne. Powołując się na art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.") oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA Gd 2167/00 oraz z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA Po 2413/99 organ wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym organy egzekucyjne mogą rozstrzygać wyłącznie kwestie wynikające z samego postępowania egzekucyjnego tj. po wystawieniu tytułu wykonawczego. Tym samym organy egzekucyjne nie mają prawa ingerować oraz rozstrzygać czy wierzyciel, w tym przypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] , słusznie żąda od W.N. uiszczenia zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Zdaniem organu odwoławczego Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec W.N. na podstawie prawidłowo wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] tytułów wykonawczych. Zgodnie z art. 26 § 1 oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. w przedmiotowym postępowaniu został spełniony także obowiązek wypowiedzenia się wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Odnosząc się do zarzutu częściowego wykonania obowiązku organ odwoławczy przyznał rację Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych [...] , który wystawiając w dniu [...] grudnia 2009 r. tytuły wykonawcze uwzględnił jednocześnie wpłaty dokonane w dniach [...] sierpnia 2008 r. oraz [...] września 2008 r. Natomiast wpłaty dokonane w dniu [...] stycznia 2010 r. na kwotę [...] zł, nie zostały uznane, bowiem dokonane zostały już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu nie rozstrzygnięcia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego organ zaznaczył, że okoliczność ta zgodnie z art. 33 u.p.e.a. nie stanowi podstawy do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Jednak z uwagi na to, że przedmiotowy wniosek nie został rozpatrzony organ odwoławczy nakazał organowi egzekucyjnemu, któremu Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] przekazał dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego, przeprowadzenie postępowania w sprawie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 u.p.e.a. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] W.N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] , w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego i o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu skargi zobowiązany nie zgodził się, że przedmiotem rozpoznania jest zażalenie z dnia [...] grudnia 2009 r., a nie zażalenie z dnia [...] lutego 2010 r. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Ponadto skarżący zarzucił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych nieprawidłowe zaksięgowanie wpłaty dokonanej w dniu [...] kwietnia 2008 r. na poczet należności z tytułu składek za okres od marca do czerwca 2008 r. Na koniec W.N. zarzucił Dyrektorowi także nie rozpoznanie dotąd skargi z dnia [...] stycznia 2010 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sądy administracyjne dokonują kontroli zgodności z prawem jedynie zaskarżonych aktów administracyjnych, a wyjątkowo mogą stosować przewidziane prawem środki do usunięcia naruszeń innych aktów (ale tylko związanych z prowadzonymi już sprawami). Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływana dalej jako: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z powyższego wynika, że sądy administracyjne rozpatrują skargi na konkretne akty administracyjne. Sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do ogólnej kontroli nad działalnością administracji publicznej, ani też podejmowania z urzędu żadnych czynności kontrolnych i wyjaśniających. W rozpatrywanej sprawie zostało natomiast zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2010r. nr [...] . Podając kontroli ten akt administracyjny w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu dotyczącego nierozpatrzenia przez organ zażalenia z dnia [...] lutego 2010 r. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] . W tym miejscu należy wyjaśnić, że zażalenie z dnia [...] lutego 2010 r. zostało rozpatrzone w dniu [...] marca 2010 r. Wtedy to właśnie wydano postanowienie nr [...] , którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji z dnia [...] stycznia 2010 r. Wprawdzie w postanowieniu tym wskazano, że przedmiotem rozpatrzenia było zażalenie z dnia [...] grudnia 2009 r. zamiast z [...] lutego 2010 r., ale było to wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, co wynikało też z treści uzasadnienia tego postanowienia oraz z akt sprawy. W związku z zaistniałą omyłką postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] dokonał sprostowania postanowienia z dnia [...] marca 2010 r. Z akt sprawy wynika ponadto, że postanowienie o sprostowaniu uprawomocniło się w następstwie wydania przez Ministra Finansów w dniu [...] marca 2011 r. postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r.(k [...] akt sądowych). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skoro postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej jest ostateczne i prawomocne, to zarzut nierozpatrzenia zażalenia z dnia [...] lutego 2010 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Warto jeszcze dodać, że zażalenie z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczyło postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie innych tytułów wykonawczych od numeru [...] do numeru [...] i rozpoznane zostało przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 nr [...] . Na postanowienie organu odwoławczego, którym utrzymano postanowienie organu I instancji w mocy W.N. wniósł odrębną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] , która została rozpatrzona wyrokiem z dnia 28.10. 2010r. o sygn. akt I SA/Po 333/10. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut niezaksięgowania wpłat dokonanych w dniu [...] stycznia 2010 r. na kwotę [...] zł. Wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] wystawiając tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. na należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od marca do czerwca 2008 r., uwzględnił dokonane przez zobowiązanego w dniach [...] sierpnia 2008 r. oraz [...] września 2008 r. wpłaty na łączną kwotę [...] zł. Natomiast wpłaty dokonane w dniu [...] stycznia 2010 r. na łączną kwotę [...] zł. nie zostały uwzględnione ponieważ dokonane zostały po wszczęciu egzekucji. W niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a., który stanowi, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] grudnia 2009 r., a odpis tytułu wykonawczego w dniu [...] stycznia 2010 r., w związku z powyższym organy podatkowe słusznie uznały, że wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu [...] grudnia 2009 r, wpłaty dokonane po tej dacie nie mogą zostać uwzględnione. Na marginesie można zwrócić uwagę, że dokonane przez skarżącego wpłaty były na stosunkowo niską kwotę w stosunku do zaległości będącej przedmiotem tytułu wykonawczego, tj. [...] zł w stosunku do [...] plus odsetki za zwłokę. Podkreślenia wymaga także, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r., a nie kwestia rozpatrzenia skargi z dnia [...] stycznia 2010 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od numeru [...] do [...] . Zatem również tylko na marginesie zaznaczyć należy, że do powyższej kwestii odniósł się już Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2010 r. wskazując, że pismo z dnia [...] stycznia 2010 r. zatytułowane skarga przesłane zostało do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] . Organ wskazał na art. 54 § 5 u.p.e.a., zgodnie z którym w sprawie skargi na postępowanie egzekucyjne oraz przewlekłość postępowania egzekucyjnego, postanowienie wydaje organ nadzoru, którym w tej sprawie jest Dyrektor Izby Skarbowej w [...] , a zgodnie z § 3 tego artykułu skargę wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Tymczasem do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę, organowi nadzoru skarga z dnia [...] stycznia 2010 r. nie została przekazana. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji. O kosztach związanych z wynagrodzeniem ustanowionego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu orzeczono zgodnie z art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.2 pkt1 lit.c i § 15 pkt1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349), które wyniosło [...] zł netto i zostało powiększone o należny podatek od towarów i usług. | | | |