I SA/Po 440/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan /spr./ Sędziowie as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006r. sprawy ze skargi M. i T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006r. oddala skargę /- K.Pawlicki /-/ G.Gorzan /-/ M.Jaśniewicz I SA/Po 440/06 UZASADNIENIE Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...]r. ustalił podatek od nieruchomości za 2006r. od budynków "pozostałych" o pow. użytkowej [...]m2 wg stawki 6,01 zł za m2 oraz od gruntów "pozostałych" o pow. [...]m2 wg stawki 0,22 zł za 1 m2, łącznie w kwocie [...]zł. Podstawą wymiaru podatku od nieruchomości była informacja T. i M. małżonków C. z dnia [...]r., w której podali, iż zamieszkują w S., przy ul. [...] i są właścicielami gruntów "pozostałych" położonych w M. o pow. [...]m2 oraz budynku letniskowego o pow. [...]m2. W odwołaniu od powyższej decyzji małżonkowie C. podnieśli, iż zastosowano niewłaściwą stawkę podatkową w odniesieniu do budynku wybudowanego w M. na działce nr [...], ponieważ jest on przeznaczony do stałego, całorocznego zamieszkania, wyposażony w centralne ogrzewanie, ocieplany wełną mineralną na ścianach zewnętrznych i poddaszu. W chwili obecnej budynek ten nie jest zamieszkały, ale właściciele zamierzają w nim zamieszkać na stałe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w świetle znowelizowanej od 2003r. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przy zaliczeniu danego budynku do kategorii budynków mieszkalnych istotne znaczenie ma dokumentacja architektoniczno-budowlana. W znowelizowanych przepisach wprowadzono bowiem bezpośrednie odesłanie do przepisów szeroko pojętego prawa budowlanego w zakresie zaliczania danego obiektu do obiektów budowlanych. Skoro z art.1a ust.1 pkt 1 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że użyte w niej określenie budynek oznacza "obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (...)" a zasady wzniesienia i eksploatacji obiektów budowlanych regulują ustawa Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze do ustawy, to zdaniem Kolegium, zasadne jest stosowanie tych regulacji przy wymiarze podatku od nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że budynek będący własnością p. C. położony jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę rekreacyjną i letniskową i wybudowany był jako budynek letniskowy, o czym świadczy uzyskane w 2004r. przez podatniczkę pozwolenie na budowę – decyzja Starosty z [...]r. na inwestycję obejmującą budowę budynku letniskowego na działce położonej w M. nr [...]. Argument skarżących, iż w przyszłości zamierzają zamieszkać w przedmiotowym budynku letniskowym nie ma znaczenia dla wymiaru podatku od nieruchomości za 2006r. W skardze na powyższą decyzję, skarżący uznali za bezsporne okoliczności faktyczne przyjęte za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2006, mianowicie, iż: – wybudowali budynek letniskowy na działce nr [...] w M., gmina K., na terenach przeznaczonych pod zabudowę letniskową; – budynek ten nie jest przez skarżących użytkowany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, lecz zamierzają go w ten sposób użytkować w przyszłości. Nie wskazując żadnej podstawy prawnej swoich zarzutów, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości "w zależności od rzeczywistego użytkowania budynku". Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, wskazując na powody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sporu sprowadza się do zaklasyfikowania budynku stanowiącego własność skarżących do jednej z kategorii budynków, o których mowa w przepisie art.5 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz.84 ze zm.). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2006r. różnicuje maksymalne stawki podatkowe w zależności od zaliczenia budynku do określonej kategorii. Preferencyjną stawkę przewidziano dla budynków mieszkalnych wynoszącą 0,56 zł za 1 m2 pow. użytkowej – art.5 ust.1 pkt 2 lit.a ustawy. Wyższe stawki maksymalne przewidziano dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarcza i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej (art.5 ust.1 pkt 2 lit. b, c i d). Budynki niemieszczące się w tych kategoriach zaklasyfikowane zostały do kategorii pozostałych, dla których przewidziano maksymalną stawkę podatkową w wysokości 6,17 zł od 1 m2 pow. użytkowej (art.5 ust.1 pkt 2 lit.e – vide obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 27.10.2005r. w sprawie wysokości górnych granic stawek kwotowych w podatkach i opłatach lokalnych – Mon.Pol. z 2005r. Nr 68, poz.956). Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że wymierzając skarżącym podatek od nieruchomości zastosowano stawkę podatkową przewidzianą dla budynków pozostałych. Za rozstrzygające przyjęto bowiem to, iż budynek został wybudowany na terenie przeznaczonym pod zabudowę letniskową na podstawie zezwolenia udzielonego na budowę domu letniskowego, kat. III, a właściciele budynku zamieszkują w innej miejscowości (S.) i dopiero zamierzają zamieszkać na stałe w przedmiotowym budynku letniskowym, którego warunki techniczne przystosowano do całorocznego pobytu. Prawidłowo organ odwoławczy zwrócił uwagę na nowelizację, poczynając od 1 stycznia 2003r., przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 200 z 2002r., poz.1683). Zgodnie z art.1 "a" ust.1 pkt 1 ustawy podatkowej w brzmieniu po nowelizacji, budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Identycznej treści definicję budynku zawiera przepis art.3 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (t. jednolity Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 ze zm.), natomiast obiekt budowlany ustawa ta definiuje szerzej w punkcie 1 art. 3, nakazując rozumieć go jako budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury. Jednak w rozpoznawanej sprawie nie jest przedmiotem sporu okoliczność, czy stanowiący własność skarżących domek letniskowy jest budynkiem, czy obiektem budowlanym. Natomiast istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy definicji ogólnej budynku mieszkalnego, jak również budynku letniskowego nie zawiera ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, chociaż w art.5 ust.1 pkt 2 różnicuje wysokość stawek podatku od nieruchomości i to w sposób istotny dla budynków mieszkalnych (pkt "a") oraz budynków pozostałych (pkt "e"). Również ustawa Prawo budowlane nie definiuje budynku letniskowego, chociaż w załączniku do tej ustawy wyróżnia, jako odrębną kategorię obiektów budowlanych budynki mieszkalne jednorodzinne (kategoria I) oraz jako odrębna kategorię III inne niewielkie budynki, jako domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie. W wydanym skarżącym pozwoleniu na budowę budynku letniskowego wskazano jego zaliczenie do kategorii III, co usuwa wątpliwość, iż organ budowlany zaliczył go do innych, niż budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkich budynków. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – chodzi o uchwały 5 sędziów NSA z dnia 1.07.2002r. FPK 2/02 i z dnia 1.07.2002 FPK 3/02 odnoszące się do oceny domów letniskowych, jako budynków pozostałych opodatkowanych wyższą stawką podatku od nieruchomości, niż domy mieszkalne, do których stasuje się stawkę preferencyjną – Sąd ten stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym przed 2003r., o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Zważywszy na zasadę autonomiczności prawa podatkowego i brak w nim definicji budynku mieszkalnego oraz odmienność pojęć budynku zawartych w tym prawie i innych gałęziach prawa, Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się do potocznego znaczenia słów "budynek mieszkalny", określanego w Małym Słowniku języka polskiego – Stanisław Skorupka i inni. Na tej podstawi przyjęto, że zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, wiążące się ze słownikowym "budynek służący do mieszkania, nadający się do mieszkania" stanowi kryterium decydujące o zaliczeniu budynku letniskowego do budynku mieszkalnego. Zaspokojenie bowiem okresowo potrzeb związanych z wypoczynkiem i rekreacją nie stanowi w rozumieniu tych przepisów zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika. Nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wprowadziła jednak od 1.01.2003r. odesłanie przy klasyfikacji budynku do definicji obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Oznacza to, że z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego, określającego zasady wznoszenia oraz wydawania związanych z tym decyzji administracyjnych należy dokonywać oceny rodzaju budynku dla potrzeb podatku od nieruchomości. Należy z tego wnosić, że istotne znaczenie ma w tym przedmiocie dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu, ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z którymi projekt budowlany i pozwolenie na budowę muszą być zgodne (art.35 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego). W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że budynek o pow. użytkowej [...]m2 na działce położonej we wsi M. wybudowany był zgodnie z pozwoleniem, jako budynek letniskowy, a niezależnie od tego dotąd tj. w 2006r. nie jest wykorzystywany przez podatnika do stałego zamieszkiwania w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb. Okolicznościom powyższym skarżący w skardze nie zaprzeczył, przez co Sąd uznał je za niesporne. W tym stanie rzeczy prawidłowo organy podatkowe uznały, że budynek letniskowy podlega opodatkowaniu w 2006r. podatkiem od nieruchomości wg stawek właściwych dla budynków pozostałych, określonych w uchwale Rady Gminy dla takich budynków w granicach stawek przewidzianych jako maksymalne w art.5 ust.1 pkt 2 lit. "e" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Za takim poglądem przemawia również wykładnia celowościowa. Podatek od nieruchomości jest bowiem podatkiem od majątku. Ustawodawca preferencyjną stawkę podatkową przewidział dla budynków mieszkalnych lub ich części, ze względu na zaspokajane w nich podstawowe potrzeby obywateli w zakresie zamieszkania. Skarżący przyznali, że dopiero w przyszłości zamierzają swoje mieszkanie w S. przekazać córce, po czym zamieszkają w M. na stałe. Zwrócenia nadto uwagi wymaga, że w art.3 ustawy Prawo budowlane został dodany punkt 2a ustawą z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz.78), zgodnie z którym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek wolno stający albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej, niż dwóch lokali mieszkalnych, albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni do 30% powierzchni całkowitej budynku. W definicji budynku jednorodzinnego ustawodawca wprawdzie nie używa określenia, iż ma on służyć zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a jedynie potrzeb mieszkaniowych, jednak nie oznacza to, że budynków tych nie odróżnia w prawie budowlanym od budynków letniskowych. Rozróżnienie takie znajduje się m.innymi w art.64 ust.2 Prawa budowlanego, w którym obok budynków mieszkalnych jednorodzinnych wymienione są obiekty budowlane budownictwa zagrodowego i letniskowego. Jeżeli zatem budynek skarżącego był budowany jako budynek letniskowy ze względu na konieczność zgodności sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie nastąpiła w wymaganej prawem formie zmiana sposobu jego użytkowania, o co skarżący zresztą nie wystąpili dotąd, wbrew stanowisku skarżących, nie ma podstaw do twierdzenia, że budynek ten jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego podlegającym opodatkowaniu w 2006r. wg stawek preferencyjnych przewidzianych dla tego rodzaju budynków. Przy zastosowaniu wyższej stawki podatkowej od budynku letniskowego następuje jedynie zróżnicowanie w zależności od rodzaju składników majątku podatnika wysokości należnego podatku w ramach konstytucyjnej zasady powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (art.84 Konstytucji R.P.). Z powyższych względów skargę należało uznać za niezasadną i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzec o jej oddaleniu. /-/ K.Pawlicki /-/ G.Gorzan /-/ M.Jaśniewicz L.Sz.