I SA/Po 442/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi MS na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca MS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że od kilku lat nie ma pracy, stara się o nią bezskutecznie. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Skarżąca korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, otrzymuje [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że z w.w środków nie jest w stanie wykupić recept, a tym bardziej zapłacić podatku od nieruchomości. Wnioskodawczyni podała, że nie otrzymuje dodatku mieszkaniowego i oświadczyła, że kwota [...] zł nie stanowi nawet zabezpieczenia minimum egzystencjalnego. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochód skarżącej z tytułu zasiłku wynosi [...] zł. Do wniosku załączyła zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], z którego wynika, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], z którego wynika, że w okresie [...] otrzymywała zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie, decyzją z dnia [...] przyznano skarżącej zasiłek celowy w formie 1 tony opału (węgla) z dowozem. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawczyni nie pracuje, jest osobą bezrobotną i szuka pracy, otrzymuje zasiłek w wysokości [...] z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżąca wykazała zatem, że nie posiada środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.